'Internet đang chết'

Nhiều công ty an ninh mạng ghi nhận lưu lượng truy cập từ bot vượt con người, khiến thuyết "Internet chết" không còn bị coi là viển vông.

Được thảo luận trên các diễn đàn từ những năm 2010, thuyết "Internet chết" cho rằng phần lớn nội dung trên mạng không phải do con người tạo ra mà là máy móc. Đa số trước đây coi điều này viển vông, khó xảy ra. Nhưng hiện nay, giả thuyết dần trở thành sự thực khi các công ty an ninh mạng ghi nhận bot đang hoạt động mạnh hơn con người ở một số khía cạnh.

CloudFlare, nền tảng hạ tầng Internet được hàng triệu website thế giới sử dụng, cho biết bot tạo ra 57,5% số yêu cầu truy cập tới các trang web vào tháng 6, trong khi con người chiếm 42,5%.

"Lần đầu tiên trong lịch sử, truy cập từ bot nhiều hơn con người trên Internet. Mọi thứ diễn ra nhanh hơn tôi tưởng", Matthew Prince, CEO kiêm nhà đồng sáng lập Cloudflare, nói, thêm rằng ông từng dự đoán sự thay đổi này phải đến năm 2027 mới xảy ra.

Logo Cloudflare hiển thị trên một chiếc smartphone. Ảnh: Bảo Lâm

Theo Cloudflare, bot AI hoàn toàn khác bot truyền thống - vốn chỉ làm nhiệm vụ thu thập dữ liệu tìm kiếm, quét website hoặc tấn công mạng. Bot AI hiện còn có thể hoạt động như con người, lướt web thay chủ nhân để thực hiện nhiệm vụ phức tạp như đọc thông tin sản phẩm và so sánh giá giữa các sàn thương mại điện tử, tìm kiếm và đối chiếu vé máy bay, phòng khách sạn, đặt thức ăn, mua sắm trực tuyến, hỗ trợ xử lý dịch vụ khách hàng.

"Internet đang chuyển dịch mạnh mẽ từ nơi con người trực tiếp click chuột thành nơi robot AI thực hiện thay phần lớn công việc", đại diện nền tảng nhận xét.

Theo TechSpot, chỉ một yêu cầu từ con người cũng có thể tạo ra lượng truy cập tự động rất lớn. Prince từng lấy ví dụ về mua sắm trực tuyến: một người tìm mua máy ảnh vào khoảng 5 website, nhưng tác nhân AI có thể vào 5.000 trang. Khi hàng triệu người yêu cầu công cụ AI nghiên cứu sản phẩm, so sánh chuyến bay, tóm tắt bài báo hoặc thu thập dữ liệu, Internet sẽ nhanh chóng trở thành nơi đông đảo bot giao tiếp với nhau.

Theo bài đăng trên blog của Cloudflare tháng 7, tốc độ phổ biến của AI nhanh gấp đôi smartphone, hơn gấp ba lần mạng xã hội và gấp 5,6 lần Internet. Chỉ trong 3,5 năm, hơn 30% nhân loại, tương đương 2,5 tỷ người dùng, đã thường xuyên sử dụng AI tạo sinh.

Trong khi báo cáo của Cloudflare cho thấy lượng truy cập từ bot vượt con người vào tháng trước, Thales, tập đoàn công nghệ Pháp chuyên bảo vệ an ninh dữ liệu cho các tổ chức và chính phủ, tin rằng điều này xảy ra sớm hơn. "Báo cáo Bot xấu" do Thales công bố cuối tháng 4 chỉ ra lưu lượng truy cập Internet từ bot năm 2025 đã chiếm 53%, cao hơn con người.

Theo Rudy Yang, nhà phân tích tại công ty nghiên cứu công nghệ và vốn thị trường Pitchbook, sự khác biệt về cột mốc "Internet chết" của những công ty như CloudFlare và Thales cho thấy chưa có tiêu chuẩn thống nhất để đo lưu lượng bot, do không nhà cung cấp đơn lẻ nào có quyền truy cập toàn bộ hoạt động trên mạng.

Dù vậy, ông nói với Fortune: "Nhiều thông tin còn thiếu, nhưng đa phần dữ liệu quan sát được đều chỉ ra hoạt động của bot đang nhiều hơn. Tác nhân AI thúc đẩy một lượng lớn hoạt động trên trình duyệt mà bạn thấy".

Minh họa robot AI truy cập Internet. Ảnh: Gemini

Làn sóng tác nhân đang bùng nổ khắp nơi. Theo báo cáo "Thực trạng lưu lượng AI và mối đe dọa mạng 2026" do công ty an ninh mạng Human Security công bố cuối tháng 3, lưu lượng từ tác nhân thực hiện hành động trên web, chẳng hạn nhấp vào liên kết và điền biểu mẫu, tăng 7.851% so với cùng kỳ năm ngoái. Lưu lượng từ bot thu thập dữ liệu cũng tăng 597%.

Theo nghiên cứu của công ty SEO Graphite, thực hiện trên 65.000 bài viết tiếng Anh xuất bản trên Internet từ tháng 1/2020 đến tháng 5/2025, hơn một nửa trong số đó do AI tạo ra, tức chứa trên 50% nội dung từ mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Đúng như nhóm nghiên cứu dự đoán, bài viết AI gia tăng nhanh khi ChatGPT ra mắt, từ 10% cuối năm 2022 lên hơn 40% năm 2024, sau đó vẫn tăng nhưng tốc độ chậm lại. Đến tháng 5/2025, tỷ lệ bài viết AI đạt 52%, vượt số bài của con người.

Nhiều lãnh đạo công nghệ cũng bày tỏ lo ngại thuyết "Internet chết" đang trở thành sự thật. Từ tháng 9/2025, Sam Altman, CEO OpenAI, viết trên X (Twitter): "Trước đây tôi chưa bao giờ coi trọng thuyết 'Internet chết', nhưng có vẻ hiện nay, nhiều tài khoản Twitter thực sự do LLM điều hành".

Trong chương trình công nghệ TBPN cuối năm ngoái, Alexis Ohanian, nhà đồng sáng lập mạng xã hội Reddit, cho biết ông không hài lòng với tình trạng Internet dần mất đi sự hiện diện của con người. Ohanian nhận định Internet từng là nơi kết nối nhưng giờ phần lớn là bot hoặc AI bán tự động.

"Các bạn đã chứng minh rằng phần lớn Internet hiện nay đã chết", Ohanian nói với người dẫn chương trình.

Nhà phân tích Yang nhận định, "Internet chết" thúc đẩy doanh nghiệp và nhà phát triển tính đến lưu lượng từ tác nhân khi xây dựng sản phẩm. "Tác nhân sử dụng Internet theo cách khác hẳn con người, gần như một nhóm khách hàng hoàn toàn mới. Điều này ảnh hưởng rất lớn, vì không chủ doanh nghiệp nào muốn tự giới hạn mình khỏi việc phục vụ một phân khúc khách hàng mới", Yang giải thích.

Mô hình kinh doanh trên mạng, từ hiển thị quảng cáo đến những phân tích dựa trên lượt xem trang, trước đây được xây dựng dựa trên giả định rằng lượt truy cập đến từ con người. Nếu đa số lượt truy cập hiện đến từ tác nhân, giả định đó không còn chính xác và doanh nghiệp có thể cần thay đổi cách kiếm tiền.

Thu Thảo tổng hợp