ICC phát lệnh bắt đồng minh của cựu tổng thống Duterte

Tòa án Hình sự Quốc tế xác nhận đã phát lệnh bắt với thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa, đồng minh lâu năm của cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte.

"Lệnh bắt giữ đối với ông Ronald Marapon Dela Rosa đã được Phòng Tiền xét xử I của ICC ban hành một cách bí mật và được niêm phong vào ngày 6/11/2025. ICC đang tiến hành các thủ tục để công khai lệnh bắt này", Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) hôm nay cho biết.

Ông Dela Rosa đối mặt cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người vì đã phụ trách cuộc chiến chống ma túy do cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte phát động và thực hiện các vụ hành quyết không qua xét xử.

Ông Ronald Dela Rosa, khi đó là tư lệnh cảnh sát quốc gia Philippines, phát biểu tại một sự kiện ở Quezon hồi tháng 2/2017. Ảnh: Reuters

Trước đó cùng ngày, cựu thượng nghị sĩ Philippines Antonio Trillanes đã công bố trước báo giới bản sao lệnh bắt của ICC đối với ông Dela Rosa. Ông cho biết lệnh bắt được chuyển đến Trung tâm Tội phạm xuyên quốc gia Philippines (PCTC) vào hôm nay.

Ông Trillanes cũng nhấn mạnh rằng ông Dela Rosa có thể bị bắt tại Thượng viện, ngay cả khi cơ quan này đang trong kỳ họp.

Chủ tịch Thượng viện mới đắc cử Alan Peter Cayetano trong khi đó nói với các phóng viên rằng thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa, người từng là tư lệnh cảnh sát quốc gia Philippines dưới thời ông Duterte, đang được Thượng viện bảo vệ theo quy chế miễn trừ "phù hợp với các quy định và luật pháp Philippines".

Trên mạng xã hội, trợ lý luật sư tại ICC Maria Kristina Conti lưu ý rằng Quy chế Rome có điều khoản quy định rõ rằng "chức vụ chính thức và các quyền miễn trừ đi kèm đều không có giá trị khi xem xét trách nhiệm hình sự trước ICC".

ICC, có trụ sở tại The Hague của Hà Lan, là tòa quốc tế thường trực được thành lập tháng 7/2002 dựa trên Quy chế Rome, văn kiện được hơn 100 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc thông qua năm 1998. Theo Quy chế Rome, ICC tập trung xét xử những cáo buộc nghiêm trọng nhất thế giới, gồm diệt chủng, tội ác chống lại nhân loại, tội ác chiến tranh và tội ác xâm lược.

Ông Duterte bị bắt tại Manila hồi tháng 3/2025 theo lệnh của ICC, rồi bị đưa sang Hà Lan, giam tại nhà tù Scheveningen, với cáo buộc phạm tội ác chống loài người liên quan đến cuộc chiến chống ma túy.

Trong nhiệm kỳ thị trưởng Davao và tổng thống Philippines, ông Duterte đã phát động cuộc chiến chống ma túy, cho phép cảnh sát bắn chết các nghi phạm ma túy ngay tại chỗ mà không cần qua xét xử. Chiến dịch này do ông Dela Rosa, tư lệnh cảnh sát quốc gia, phụ trách.

Cảnh sát Philippines cho biết chiến dịch đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng, nhưng các nhóm nhân quyền ước tính con số thực tế lên tới hàng chục nghìn người.

Thanh Tâm (Theo AFP, ABS-CBN News)