Hơn 60% học sinh TP HCM mắc tật khúc xạ

Hơn 60% học sinh TP HCM mắc tật khúc xạ, tăng gấp đôi so với 6 năm trước, theo dữ liệu khám sức khỏe học đường của ngành y tế thành phố.

Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM Nguyễn Anh Dũng, tại kỷ niệm 25 năm thành lập Khoa Khúc xạ và khánh thành Trung tâm phẫu thuật Khúc xạ kỹ thuật cao Bệnh viện Mắt TP HCM ngày 19/6, cho biết dữ liệu khám sức khỏe học sinh năm học 2025-2026 ghi nhận hơn 60% trẻ mắc tật khúc xạ. Trước đó, báo cáo giai đoạn 2023-2024 cho thấy tỷ lệ này khoảng 54% và trước năm 2020 chỉ 30%.

"Đây là con số rất đáng lưu ý, cho thấy tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị, đang gia tăng nhanh ở lứa tuổi học đường đòi hỏi phải có cái chiến lược phòng ngừa cũng như điều trị", ông Dũng nói.

Lãnh đạo ngành y tế thành phố cho biết xu hướng này không chỉ xảy ra tại TP HCM mà còn phù hợp với cảnh báo toàn cầu. Tổ chức Y tế Thế giới dự báo đến năm 2050, khoảng 50% dân số thế giới sẽ mắc tật khúc xạ, trong đó khu vực Đông Á và Đông Nam Á có tỷ lệ cao hơn đáng kể. Riêng tại Việt Nam và khu vực Đông Á, vào năm 2050 khả năng khoảng 2/3 dân số có thể bị cận thị.

TS.BS Trần Đình Minh Huy, Phó khoa Khúc xạ Bệnh viện Mắt TP HCM, cho biết cận thị hiện không còn đơn thuần là vấn đề phải đeo kính để cải thiện thị lực. Mỗi độ cận tăng thêm đều kéo theo nguy cơ cao hơn về các bệnh lý mắt nghiêm trọng. Độ cận càng cao, nhãn cầu càng giãn, kéo theo nguy cơ tổn thương võng mạc, thoái hóa đáy mắt, bong võng mạc và nhiều biến chứng có thể dẫn đến mù lòa.

Cụ thể, mỗi độ cận tăng thêm có thể làm tăng 67% nguy cơ mắc các bệnh lý gây mù, trong khi mỗi độ cận được kiểm soát giúp giảm khoảng 40% nguy cơ biến chứng nặng về sau. Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là chỉnh kính để trẻ nhìn rõ mà là làm chậm tiến triển cận thị ngay từ sớm. Việc quản lý cận thị cần bắt đầu từ giai đoạn "tiền cận thị", trước khi trẻ tăng độ rõ rệt, thông qua tầm soát sớm, theo dõi định kỳ và can thiệp kịp thời.

Học sinh thi tốt nghiệp tại TP HCM, tháng 6/2026. Ảnh: Quỳnh Trần

ThS.BS.CK2 Lê Anh Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Mắt TP HCM, cho biết kiểm soát cận thị là một trong những định hướng chiến lược của bệnh viện đến năm 2030, bên cạnh phát triển các kỹ thuật phẫu thuật khúc xạ chuyên sâu.

Bệnh viện đã đầu tư đồng bộ hệ thống chẩn đoán hiện đại, các nền tảng phẫu thuật laser thế hệ mới và ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm cá nhân hóa điều trị cho từng bệnh nhân. Trung tâm phẫu thuật Khúc xạ kỹ thuật cao vừa khánh thành không chỉ phục vụ điều trị mà còn hướng tới vai trò nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho khu vực phía Nam.

Phẫu thuật điều trị tật khúc xạ tại Bệnh viện Mắt TP HCM. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nhắc trẻ ngồi học đúng tư thế, giữ khoảng cách phù hợp khi đọc viết, tránh cúi sát sách vở hoặc màn hình. Không nên học tập, đọc sách trong điều kiện thiếu ánh sáng, đồng thời hạn chế thời gian xem tivi, sử dụng điện thoại và chơi điện tử liên tục nhiều giờ.

Trẻ cần luân phiên giữa các hoạt động nhìn gần và nhìn xa, tránh để mắt điều tiết liên tục trong thời gian dài mà không nghỉ. Phụ huynh nên khuyến khích con tăng cường vận động, vui chơi ngoài trời. Với trẻ đã mắc cận thị, cần đeo kính đúng độ, tái khám định kỳ để theo dõi tiến triển và điều chỉnh kính khi cần. Chế độ dinh dưỡng cũng cần đầy đủ, ưu tiên thực phẩm giàu vitamin A, carotene và các vi chất tốt cho mắt.

Lê Phương