59 minutes ago
7
Hình ảnh do Đài quan sát Nam Âu (ESO) công bố hôm 28.7 về hình ảnh cho thấy sao Betelgeuse (ở giữa) có bạn đồng hành
ảnh: afp/eso
Xuyên suốt lịch sử, các thế hệ con người cứ nhìn lên bầu trời đêm và xuýt xoa vì ngưỡng mộ đối với sao Betelgeuse, ngôi sao siêu khổng lồ đỏ tọa lạc ở vị trí trên vai thợ săn của chòm sao Lạp Hộ.
Sao Betelgeuse là một trong những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm của trái đất, đặc biệt trong thời gian Giáng sinh, nên có biệt danh là "sao Giáng sinh".
Những ghi chép trong lịch sử cho thấy cách đây nhiều ngàn năm trước, người Ai Cập cổ đại và thổ dân ở Úc đã phát hiện điều bất thường đối với sao Betelgeuse. Đó là độ sáng của ngôi sao này thay đổi theo những chu kỳ đều đặn.
Nguyên nhân đằng sau sự thay đổi trên tiếp tục là bí ẩn chưa lời giải, cho đến khi các nhà thiên văn học vào năm 2024 cho rằng sự biến thiên trong độ sáng của sao có lẽ đến từ một ngôi sao đồng hành nhỏ hơn.
Bằng chứng thuyết phục nhất về sự tồn tại của sao đồng hành đã được công bố trên Tạp chí Astronomy & Astrophysics hôm 28.7, dựa trên các quan sát của Kính viễn vọng cực lớn (VLT) của Đài quan sát Nam Âu (ESO) tại Chile.
"Đó là câu trả lời cho cuộc hành trình kéo dài cả thế kỷ", AFP dẫn lời tác giả chính Miguel Montargès đang công tác tại Đài quan sát Paris (Pháp).
"Chúng tôi đã chứng minh được rằng Betelgeuse không cô đơn, mà luôn có bạn đồng hành mờ nhạt hơn đi cùng", ông bổ sung.
Trước khi chụp được bức ảnh trên, các nhà thiên văn học từng lo ngại kính VLT không thể chụp được sao đồng hành vì ánh sáng phát ra từ sao Betelgeuse, ngôi sao có kích thước lớn gấp 1.000 lần mặt trời.
Sao đồng hành, giờ được gọi là Betelgeuse B, lâu nay được cho chỉ có khối lượng lớn gấp 1,5 lần mặt trời.
Hóa ra Betelgeuse B trên thực tế nặng hơn đáng kể so với dự đoán trước đó, với khối lượng gấp 2 - 3 lần sao trung tâm của chúng ta.
