Hiểu đúng cách mang và dùng sạc dự phòng trên máy bay

Hành khách không bị cấm mang sạc dự phòng, nhưng dung lượng và việc sử dụng trên máy bay nghiêm ngặt hơn trước.

Nếu thường xuyên di chuyển bằng máy bay, đặc biệt là các chuyến quốc tế, quy định về pin sạc dự phòng là điều hành khách phải biết. Cho đến cuối tháng 1/2026, hàng loạt hãng hàng không lớn trên thế giới đã siết chặt quy định với sạc dự phòng nhằm giảm thiểu nguy cơ cháy nổ.

Điều này không có nghĩa sạc dự phòng bị cấm mang lên máy bay, nhưng cách mang, dung lượng và việc sử dụng có nhiều quy định nghiêm ngặt hơn trước. Nếu chuẩn bị cho một chuyến bay trong năm 2026, du khách cần lưu ý hướng dẫn dưới đây từ ông Huỳnh Mạnh, Công ty Du lịch Bucketravel TP HCM, để tránh bị giữ hành lý, từ chối vận chuyển hoặc gặp rắc rối tại sân bay.

Lý do sạc dự phòng bị kiểm soát

Hầu hết sạc dự phòng hiện nay sử dụng pin Lithium-ion hoặc Lithium-polymer, loại pin có năng lượng cao. Điều này giúp thiết bị nhỏ gọn nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ nếu bị hư hỏng, quá nhiệt... Theo báo cáo an toàn hàng không của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), pin lithium được xếp vào nhóm vật dụng có nguy cơ gây cháy nổ cao trong khoang máy bay.

Những năm qua, không ít sự cố xảy ra với sạc dự phòng như bốc khói trong cabin, thiết bị quá nhiệt trong hành lý khiến một số chuyến bay phải hạ cánh khẩn cấp.

Không được dùng sạc dự phòng trên máy bay. Ảnh: Hoang Anh

Quy định về dung lượng pin dự phòng

Dung lượng pin là một yếu tố quan trọng khi mang theo lên máy bay. Các hãng hàng không trên thế giới hiện nay đều áp dụng quy định dựa trên tiêu chuẩn an toàn của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) và ICAO. Thông thường, dung lượng pin sẽ được ghi trên thiết bị dưới dạng mAh (milliampere-hour). Trong ngành hàng không, giới hạn được tính theo Wh (Watt-hour).

Khi kiểm tra pin dự phòng, hành khách nên chú ý quy đổi để biết thiết bị có được phép mang lên máy bay hay không. Công thức: Wh = (mAh ÷ 1000) × V. Chẳng hạn: 10.000 mAh × 3.7V = 37Wh. Phần lớn pin dự phòng trên thị trường nằm trong khoảng 30-80 Wh, nên vẫn được phép mang lên máy bay.

Pin sạc dự phòng được chia thành 3 nhóm chính, mỗi nhóm sẽ có quy định khác nhau:

Pin dưới 100 Wh (≈ dưới 20.000 mAh)

Đây là nhóm pin phổ biến nhất hiện nay hầu hết hành khách mang theo khi đi máy bay. Những pin thuộc nhóm này thường có dung lượng 10.000 mAh, 15.000 mAh, 20.000 mAh. Pin này thường dùng để sạc điện thoại, máy tính bảng, tai nghe không dây hoặc các thiết bị điện tử cá nhân.

Theo quy định an toàn hàng không hiện nay, pin dự phòng dưới 100 Wh được xem là mức an toàn. Quy định cụ thể:

- Được phép mang lên máy bay trong hành lý xách tay, tuyệt đối không ký gửi

- Không cần xin chấp thuận trước từ hãng hàng không

- Mỗi hành khách được mang tối đa 10 viên pin loại này.

Pin 10.000 mAh hoặc 20.000 mAh gần như không gặp vấn đề khi qua cửa kiểm tra an ninh, miễn là thiết bị có nhãn dung lượng rõ ràng và được bảo quản đúng cách. Lưu ý để vị trí dễ nhìn để nhân viên an ninh có thể kiểm tra khi cần thiết.

Pin trong khoảng 100 Wh - 160 Wh (khoảng 20.000 ~ 32.000 mAh)

Đây là nhóm pin dung lượng lớn hơn, thường được sử dụng cho các thiết bị chuyên dụng cần nguồn điện mạnh như máy quay phim chuyên nghiệp, laptop cấu hình cao, thiết bị quay dựng hoặc thiết bị công việc chuyên dụng, một số thiết bị y tế cá nhân. Do dung lượng lớn, pin này tiềm ẩn nguy cơ phát nhiệt cao hơn nếu xảy ra sự cố. Vì vậy, các hãng hàng không yêu cầu kiểm soát chặt chẽ. Quy định cụ thể:

- Phải xin chấp thuận trước từ hãng hàng không

- Chỉ được mang tối đa 2 viên pin mỗi hành khách

- Phải để trong hành lý xách tay, không được ký gửi

Trong nhiều trường hợp, nhân viên tại quầy check in có thể yêu cầu khai báo dung lượng pin hoặc kiểm tra thông tin in trên thiết bị trước khi cho phép mang lên máy bay.

Pin trên 160 Wh (trên 32.000 mAh)

Loại pin này không được phép mang lên máy bay dưới mọi hình thức. Những viên pin có dung lượng trên 160 Wh được xếp vào nhóm nguy hiểm trong vận chuyển hàng không. Quy định này áp dụng cho cả pin rời, sạc dự phòng dung lượng cực lớn hoặc các thiết bị chứa pin lithium có công suất vượt mức cho phép.

Trong trường hợp cần vận chuyển các loại pin này, hành khách phải liên hệ vận chuyển theo đường hàng hóa chuyên dụng, quy trình đóng gói và kiểm soát đặc biệt theo quy định của ngành hàng không.

Sạc dự phòng phải để ở chỗ dễ nhìn thấy. Ảnh: THTourist

Lưu ý khi mang sạc dự phòng

Sạc dự phòng chỉ được mang trong hành lý xách tay, tuyệt đối không được để trong hành lý ký gửi, kể cả khi đã tắt nguồn. Lý do, khoang hành lý ký gửi khó giám sát, nên nếu pin cháy hoặc phát khói, tổ bay khó phát hiện kịp thời. Còn trong cabin, sự cố có thể được xử lý ngay lập tức.

Dù pin thuộc nhóm dung lượng nào, hành khách vẫn cần tuân thủ một số quy tắc chung:

- Pin phải ghi rõ dung lượng trên thân thiết bị

- Không được mang pin không rõ nguồn gốc hoặc không có nhãn thông tin

- Nên che đầu cắm hoặc để trong hộp để tránh chập điện

- Luôn đặt pin ở vị trí dễ quan sát, không đặt ở ngăn hành lý phía trên.

- Báo khi có dấu hiệu bất thường. Nếu pin nóng, phồng, bốc khói hãy báo ngay cho tiếp viên. Tổ bay đã được huấn luyện để xử lý tình huống này.

Nhiều hãng bay đã cấm sử dụng sạc dự phòng trong suốt chuyến bay. Điều này có nghĩa không được:

- Sạc điện thoại bằng pin dự phòng

- Sạc lại pin trên máy bay

- Cắm sạc vào cổng USB ghế ngồi

- Các cổng USB trên máy bay chỉ nên dùng cho: điện thoại, máy tính bảng và không dùng để sạc pin dự phòng.

Ít nhất 13 hãng hàng không lớn trên thế giới đã áp dụng quy định mới về pin lithium gồm: Singapore Airlines, EVA Air, Thai Airways, Emirates, AirAsia, Air Busan, China Airlines, Korean Air, Hong Kong Airlines, Cathay Pacific, Tigerair, Starlux Airlines, Asiana Airlines. Trong số này, nhiều hãng khai thác đường bay đến Việt Nam nên khách Việt đi quốc tế hoặc quá cảnh sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Tại Việt Nam, các hãng hàng không như Vietnam Airlines, Pacific Airlines, Vasco, VietJet Air đều cho phép hành khách mang pin dự phòng đạt chuẩn, nhưng phải tuân thủ các quy định:

- Không ký gửi, phải để trong hành lý xách tay

- Đặt ở vị trí dễ quan sát

- Không được sử dụng trong chuyến bay

Trong một số trường hợp, nhân viên mặt đất sẽ cung cấp túi bảo quản pin chuyên dụng để tránh đoản mạch.

Tâm Anh