9 hours ago
2
Quảng Cáo
0943778078
Thói quen sạc qua đêm, để gần vật dễ cháy và chở sai cách trong cốp ôtô là nguyên nhân chính gây cháy nổ pin Lithium, dẫn đến nhiều hỏa hoạn nghiêm trọng.
Vụ cháy tại cây xăng Đà Nẵng ngày 2/5 khiến hai người thiệt mạng do chở 20 khối pin và ắc-quy trong cốp ôtô cho thấy những rủi ro trong việc vận chuyển thiết bị lưu trữ điện. Video hiện trường cho thấy đám cháy bùng lên dữ dội, mất 15 phút mới được dập tắt.
Chiếc xe ôtô chở hơn 20 khối pin và bình ắc quy phát nổ ở cây xăng Đà Nẵng hôm 2/5. Ảnh:Camera an ninh
PGS TS Ngô Văn Xiêm, nguyên Hiệu phó Đại học Phòng cháy chữa cháy, cho biết việc chở pin Lithium-ion và ắc-quy sạc đầy trong cốp ôtô tiềm ẩn rủi ro lớn. Cốp ôtô là không gian kín, nhiệt độ mùa hè có thể đạt 60-70 độ C. Ở ngưỡng này, dung môi bên trong pin Lithium-ion bị hóa hơi. Quá trình xe chạy tạo độ rung lắc, nếu các đầu cực không bọc cách điện va chạm với kim loại sẽ sinh tia lửa điện, gây hỏa hoạn.
Khi sự cố xảy ra, áp suất tăng làm vỡ vỏ pin. Đám cháy bùng phát ngay lập tức theo phản ứng nhiệt dây chuyền (thermal runaway), khiến các cell lân cận liên tục nổ. Quá trình cháy tự sinh ra nhiệt và oxy bên trong, nên việc dập lửa bằng nước hoặc bọt chữa cháy truyền thống kém hiệu quả.
Rủi ro lớn khiến ngành hàng không xếp pin Lithium-ion vào danh mục hàng hóa nguy hiểm. Hành khách phải xách tay thiết bị để tiếp viên xử lý kịp thời nếu có sự cố, không để dưới khoang ký gửi.
Trong sinh hoạt hàng ngày, thiết bị lưu trữ điện được sử dụng rộng rãi. PGS TS Đỗ Văn Dũng, Phó Chủ tịch Hội Ôtô TP HCM, phân loại các thiết bị này thành hai nhóm chính.
Nhóm pin điện áp thấp (như pin kiềm AAA, AA, pin 9V) dùng cho thiết bị nhỏ như điều khiển, đồ chơi, báo khói, chìa khóa thông minh.
Nhóm dung lượng cao sử dụng công nghệ Lithium là nguồn cung cấp năng lượng cho xe điện, điện thoại và sạc dự phòng. Ngoài ra, thị trường hiện có dòng Lithium LiFePO4 (LFP) chuyên dùng cho hệ thống điện mặt trời hoặc xe điện thế hệ mới, với ưu điểm cho phép sạc xả sâu, tuổi thọ và độ an toàn cao.
"Nhiều sự cố hỏa hoạn tại khu dân cư thời gian qua bắt nguồn từ thói quen sử dụng pin Lithium-ion sai cách", ông Dũng nói.
Ôtô bốc cháy tại cây xăng ở Đà Nẵng chở hàng chục khối pin. Ảnh:Nam Đệ
Theo chuyên gia, sai lầm phổ biến của người dùng là cắm sạc qua đêm không giám sát, đặt thiết bị lên lên các bề mặt giữ nhiệt và dễ bắt lửa như giường, nệm, sofa. Với sạc dự phòng, người dùng còn hay để trong túi, gần nước, hoặc dưới gối/chăn gây nguy hiểm.
Thứ hai, nhiều người cắm sạc khi xe điện vừa chạy quãng đường dài, pin còn đang tỏa nhiệt.
Thứ ba, việc sử dụng bộ sạc trôi nổi, cắm chung ổ điện gây quá tải, hoặc dùng viên pin đã phồng rộp, nứt vỡ làm đẩy nhanh tốc độ hủy hoại cấu trúc pin.
Các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần lưu ý đến các dấu hiệu nguy hiểm như thấy vỏ pin phồng, méo mó hoặc rò rỉ chất lỏng. Thiết bị nóng rát tay dù không cắm sạc, kèm theo mùi hóa chất hay mùi nhựa cháy là lúc nguy hiểm đã cận kể.
Nếu thiết bị xẹt lửa hoặc bốc khói, sơ tán là ưu tiên số một. Người dân cần đóng kín cửa phòng để ngăn khói độc và gọi 114 báo "cháy pin Lithium". Tuyệt đối không hắt nước vào đám cháy pin.
Đặc tính của lửa pin Lithium rất phức tạp, dễ dàng cháy lại ngay cả khi ngọn lửa bề mặt đã tắt. Do đó, tuyệt đối không hắt nước thông thường vào đám cháy vì sẽ kích thích phản ứng hóa học nổ mạnh hơn. Phương pháp dập lửa tối ưu là sử dụng bình chữa cháy gốc nước công nghệ bọc phân tử. Tại bãi xe, ban quản lý cần trang bị thùng cát ẩm và xẻng để cách ly oxy, hấp thụ nhiệt khi có sự cố.
Để đảm bảo an toàn, PGS TS Đỗ Văn Dũng khuyên người tiêu dùng mua thiết bị chính hãng, có hệ thống quản lý pin (BMS) và đạt chứng nhận an toàn quốc tế. Giữ dung lượng pin ở mức 20-80%, tránh sạc 100% liên tục.
Đại tá Ngô Văn Xiêm lưu ý thêm khi vận chuyển pin rời, các đầu cực phải bọc kín bằng vật liệu cách điện, cố định trong thùng cách nhiệt và không sạc đầy.
Bảo Nhiên
