6 hours ago
4
Nằm giữa con đường Hồng Bàng tấp nập xe cộ, có một con hẻm không quá dài nhưng bên trong lại tập trung hơn 6 quán bán món chay lớn nhỏ phục vụ thực khách mỗi ngày. Đó là hẻm 702 Hồng Bàng, phường Minh Phụng, TP.HCM. Người dân quanh khu vực thường quen gọi nơi đây bằng cái tên hẻm chay Xóm Giá hay hẻm hủ tiếu chay Xóm Giá.
Bám trụ ở hẻm bán món chay hơn nửa thế kỷ
Đi từ xa đã có thể dễ dàng nhìn thấy con hẻm này với những quán chay nằm san sát nhau, bảng hiệu sáng rực cả một góc đường. "Hẻm chay Xóm Giá" nằm đối diện chùa Tuyền Lâm, tồn tại đến nay đã hơn 40 năm. Dù con hẻm nhỏ không quá dài này lại bán đa dạng các món chay như hủ tiếu, bún, miến hay bò kho…
Hẻm chay Xóm Giá nằm trong hẻm 702 đường Hồng Bàng, lối vào rộng nên khá dễ nhận ra
ẢNH: THÁI HÒA
Ban đầu hẻm chay Xóm Giá chủ yếu phục vụ phật tử và người lao động sống quanh khu vực. Về sau, nơi đây dần được nhiều người biết đến hơn, khách tìm tới ngày càng đông nên hàng quán cũng mọc lên nhiều hơn trước.
Bà Chín (71 tuổi), người đã sống trong con hẻm này hơn 50 năm, gần như chứng kiến toàn bộ quá trình hình thành và thay đổi của khu xóm chay. Theo bà, ngày trước nơi đây còn khá lụp xụp, chưa có hàng quán gì đáng kể, nhưng từ khi các quán chay xuất hiện thì con hẻm cũng dần được sửa sang, khang trang hơn.
"Thời thịnh nhất của hẻm này chắc là những năm 1980, 1990. Hồi đó khách tới đông lắm, có hơn 20 quán bán luôn, nhưng giờ thì bớt rồi. Hầu như các quán trong này đều có thâm niên mười mấy, hai chục năm trở lên không à", bà Chín kể.
Hơn 40 năm trước, quán hủ tiếu chay đầu tiên xuất hiện ở Xóm Giá mang tên Thiên Ý. Tuy nhiên, người quen trong khu vực thường gọi đây là quán bà Năm vì quán được chính tay bà mở bán. Nhờ bán đắt khách nên nhiều hộ khác trong hẻm cũng mở quán theo, từ đó dần hình thành nên khu phố ẩm thực chay tồn tại đến tận hôm nay.
"Lúc trước bà Năm mở bán đầu tiên, sau này bà mất thì con cháu bán tiếp tới giờ. Còn cái tên Xóm Giá là vì hồi xưa người ta hay gói giá để bán nên riết rồi gọi thành Xóm Giá luôn", bà Chín kể thêm.
Nhiều hàng quán trong hẻm vẫn đỏ lửa mỗi ngày, khói bếp nghi ngút từ sáng đến tối
ẢNH: THÁI HÒA
Dù vẫn còn đỏ lửa mỗi tối, nhưng xóm chay hiện nay đã bớt đi nhiều sự nhộn nhịp so với trước đây. Chỉ vào những ngày rằm, mùng 1 hay dịp Vu lan thì con hẻm mới đông đúc hẳn lên, người ra vào tấp nập hơn. Còn ngày thường, nơi đây chỉ lác đác vài ba vị khách quen ghé ăn tối. Nhiều hàng quán trong hẻm cũng dần thưa đi, có đoạn vẫn còn sáng đèn nhưng cũng có đoạn tối om vì nhiều người đã nghỉ bán từ lâu.
3 thế hệ giữ quán
Đi sâu vào bên trong, nơi gần cuối hẻm sẽ bắt gặp quán hủ tiếu chay Thiên Ý nằm lặng lẽ giữa dãy hàng quán cũ. Quán chỉ có vài bộ bàn ghế đơn sơ nhưng vẫn đều đặn mở bán mỗi ngày. Hiện nay, quán được chị Ngọc Hạnh, đời thứ ba trong gia đình, tiếp quản. Các món ăn tại đây có giá dao động từ 25.000 - 35.000 đồng với đủ món hủ tiếu, bún miến, bún riêu, mì xào, hủ tiếu xào, mì gói, bò kho...
Có lẽ điều giữ chân thực khách suốt nhiều năm qua chính là hương vị nước lèo gần như vẫn được giữ nguyên như ngày trước. Nước dùng có vị ngọt thanh, vừa miệng nhưng không quá gắt nên tạo cảm giác dễ ăn. Chính hương vị quen thuộc ấy khiến nhiều người dù ở xa vẫn tìm tới quán như một thói quen.
Quán hủ tiếu chay Thiên Ý là một trong những quán đầu tiên xuất hiện tại con hẻm này
ẢNH: THÁI HÒA
Một trong những điều gây ấn tượng với thực khách là tấm bảng hiệu cũ đã bạc màu theo thời gian, được chính tay ông Đức, con trai bà Năm, tự đóng và sơn từ nhiều năm trước. Quán cũng giữ nguyên hương vị trong từng tô hủ tiếu với chả chay, nấm, tàu hũ ky và món hoành thánh nhân đậu xanh được gia đình tự tay gói rồi chiên vàng giòn trước khi phục vụ thực khách.
"Thường buổi sáng chị hai phải dậy từ lúc 3 giờ để chuẩn bị đồ ăn cho kịp 6 giờ mở bán. Quán mở từ 6 giờ sáng tới 10 giờ tối nên lúc nào khách ghé cũng có đồ ăn hết", chị Ngọc Kiều (44 tuổi, em gái chị Hạnh) vừa thoăn thoắt chan nước lèo vừa kể.
Dù chị Hạnh là người đứng bếp chính nhưng hầu như cả gia đình đều thay phiên nhau phụ quán. Mỗi khi có thời gian rảnh, các chị em trong nhà sẽ cùng nhau chuẩn bị nguyên liệu, đứng bếp rồi phục vụ khách. Trong số các món ăn tại đây, hủ tiếu vẫn là món được gọi nhiều nhất vì đây cũng là món đầu tiên làm nên tên tuổi của khu phố chay Xóm Giá.
Là khách quen của quán hơn 10 năm nay, ông Lâm Quang (66 tuổi) thường xuyên ghé ăn vì ông là người ăn chay trường. Theo ông, điều khiến ông gắn bó với quán suốt nhiều năm không chỉ nằm ở giá cả bình dân mà còn bởi hương vị khó tìm ở nơi khác.
"Tôi thường xuyên tới đây ăn lắm vì giá cả cũng bình dân mà nước lèo vừa vị nữa. Vị ngọt thanh chứ không bị gắt nên ăn thấy dễ chịu, thành ra tôi ghé hoài", ông Quang chia sẻ.
Cũng trong con hẻm chay này, không chỉ có quán Thiên Ý nổi tiếng mà ngay đầu hẻm là quán chay Kim Chi với thực đơn hơn 20 món khác nhau, từ hủ tiếu, bún bò cho đến cơm chiên Dương Châu hay gỏi cuốn.
Những tô hủ tiếu chay nóng hổi với hương thơm đặc trưng đã giữ chân nhiều thực khách suốt nhiều năm qua
ẢNH: THÁI HÒA
Dọc theo con hẻm, ít ai biết rằng nơi đây từng có thời điểm đông đúc với hơn 20 hàng quán hoạt động nhộn nhịp, nhưng đến nay chỉ còn lại vài quán lâu năm bám trụ. Thế nhưng, điểm chung dễ bắt gặp ở các quán là những tủ đồ ăn đầy ắp tàu hũ ky, rau củ cùng những nồi nước lèo thơm phức luôn nghi ngút khói mỗi khi mở nắp.
Cách đó không xa, quán chay Từ Vĩ cũng đã mở bán hơn 10 năm trong con hẻm này. Tại đây, món hủ tiếu xào là món được nhiều thực khách lựa chọn nhờ sợi hủ tiếu vừa vị, thoang thoảng mùi khói từ chảo nóng nhưng không quá nhiều dầu mỡ. Ngoài các món ăn chay, quán còn bán thêm nước sâm thảo mộc do gia đình tự nấu.
