4 hours ago
3
Trang Axios ngày 24-5 tiết lộ những thông tin mới chi tiết về khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn và một thỏa thuận hòa bình kéo dài 60 ngày giữa Mỹ và Iran.
Bản ghi nhớ (MOU) mà 2 bên dự kiến ký kết sẽ bao gồm các nhượng bộ từ cả Washington lẫn Tehran, đồng thời có thể được gia hạn thêm trong thời hạn 60 ngày.
Tổng thống Donald Trump trước đó tuyên bố “sắp đạt được thoả thuận hòa bình” với Iran. Ảnh: AP
Nội dung quan trọng của thỏa thuận là việc mở lại eo biển Hormuz. Dự thảo MOU hiện nay nêu rõ tuyến hàng hải này sẽ được mở mà không thu phí, Iran cũng sẽ gỡ bỏ số thủy lôi đã gài tại nơi đây.
Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran và miễn trừ một số lệnh trừng phạt đã áp đặt, cho phép Tehran tự do bán dầu ra thị trường quốc tế.
Những vấn đề liên quan năng lực hạt nhân và kho uranium làm giàu của Iran vẫn sẽ tiếp tục được đàm phán. Dù vậy, MOU dự kiến yêu cầu Iran chấm dứt mọi nỗ lực theo đuổi vũ khí hạt nhân.
Một quan chức Mỹ (giấu tên) nói với Axios rằng thỏa thuận có thể không kéo dài đủ 60 ngày nếu Washington cho rằng Tehran không nghiêm túc trong các cuộc đàm phán hạt nhân.
"Vấn đề là Iran thực sự sẵn sàng nhượng bộ đến mức nào. Nếu Tehran có khả năng và muốn thay đổi hướng đi hiện nay, giai đoạn tiếp theo sẽ buộc họ phải đưa ra những lựa chọn mang tính quyết định về tương lai của đất nước mình" - quan chức này nói.
MOU cũng đề cập cuộc xung đột ở Lebanon giữa Israel và lực lượng Hezbollah, với nội dung yêu cầu chấm dứt chiến sự. Một quan chức Mỹ nhấn mạnh đây sẽ không phải là "lệnh ngừng bắn một chiều".
"Nếu Hezbollah hành xử đúng, Israel cũng sẽ hành xử đúng" - quan chức này nói thêm.
Vấn đề Lebanon được xem là phép thử quan trọng đối với mức độ vững chắc của thỏa thuận, bởi diễn biến tại đây liên quan trực tiếp đến an ninh Israel và tính toán khu vực của Mỹ.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có những áp lực chính trị nhất định trong nước nhưng Tổng thống Donald Trump cũng phải cân nhắc lợi ích rộng hơn của Mỹ và kinh tế toàn cầu.
