3 hours ago
2
Trần Thu Hằng - sinh viên năm thứ nhất, ngành Sư phạm Âm nhạc, đã có hơn 13 năm gắn bó với dân ca quan họ Bắc Ninh. (Ảnh: NVCC)
Lớn lên từ những câu hát quê hương
Thu Hằng đến với quan họ theo cách rất tự nhiên. Ngày nhỏ, bố cô thích âm nhạc nên trong nhà luôn có loa đài, băng đĩa. Những lần mở tivi xem các nghệ sĩ hát quan họ hay nghe những chiếc đĩa cũ bố mang về đã trở thành một phần tuổi thơ của cô bé Bắc Ninh khi ấy. Từ những câu hát vang lên trong căn nhà nhỏ, Hằng bắt đầu ngân nga hát theo lúc nào không hay. “Bố mẹ thấy mình hay hát vu vơ ở nhà, nghe có giọng nên cho đi học để phát triển thêm năng khiếu”, Hằng kể.
Ngay từ khi còn bé xíu, Trần Thu Hằng đã sớm có duyên với những câu hát quan họ quê hương. (Ảnh: NVCC)
Thu Hằng (giữa) thời còn bé, khi tham gia chương trình “Thử tài siêu nhí”, nơi cô gái nhỏ mang câu hát quan họ đến gần hơn với khán giả truyền hình. (Ảnh: NVCC)
Người đầu tiên dạy cô hát là bà Nguyễn Thị Xuân Lan - người cùng làng và cũng là người đặt những viên gạch đầu tiên cho tình yêu quan họ trong cô bé nhỏ tuổi năm nào. Không qua trường lớp đào tạo dài hạn, Hằng học quan họ theo cách truyền miệng của người xưa. Những làn điệu cổ khó như “Em là con gái Bắc Ninh, Rẽ phượng chia loan, Chia rẽ đôi nơi…” được cô bé tiếp thu nhanh đến bất ngờ. “Những ngày đầu học hát, mình thấy gần như không có gì quá khó với mình cả”, cô chia sẻ. Những điều bà Lan mang đến không chỉ là cách hát, mà còn là tình yêu với dân ca và sự trân trọng dành cho những giá trị truyền thống quê hương.
Dù không ai trong gia đình theo nghệ thuật chuyên nghiệp, bố mẹ Hằng vẫn luôn âm thầm ủng hộ con gái. Dẫu luôn chú trọng việc học văn hóa hơn nghệ thuật, họ vẫn tạo điều kiện để cô đi học hát và theo các chương trình biểu diễn từ nhỏ. Ban đầu, Hằng chỉ nghĩ đơn giản là học hát cho biết hát, chính cô cũng không ngờ mình lại gắn bó với quan họ lâu đến vậy. “Có lẽ, càng hát mình càng thấy quan họ không chỉ là âm nhạc mà còn là nét văn hóa, là tình người và là niềm tự hào quê hương”, cô chia sẻ.
Mang câu quan họ đi cùng tuổi trẻ
Năm 2019, Thu Hằng đoạt giải Nhất cuộc thi "Tiếng hát măng non quan họ tỉnh Bắc Ninh" ở thể loại Đơn ca. Với cô gái nhỏ khi ấy, cuộc thi chỉ đơn giản là một lần thử sức nên tâm lý khá thoải mái. “Lúc được giải, mình vừa vui, vừa bất ngờ”, Hằng nhớ lại. Sau cột mốc ấy, cô gái Bắc Ninh mang câu hát quan họ đi qua nhiều sân khấu lớn nhỏ như chương trình Thử tài siêu nhí trên THVL1, các chương trình nghệ thuật của ANTV, VTV1, Festival tài năng thiếu nhi Đông Nam Á 2019, hay những chương trình giao lưu quốc tế của Đại sứ quán Hoa Kỳ... Cô cũng tham gia biểu diễn đón đoàn khách của đoàn tàu văn hóa Hà Nội 5 cửa ô, giao lưu tại nhiều trường đại học trong cả nước và trực tiếp đứng lớp dạy hát quan họ tại địa phương. Với Hằng, mỗi sân khấu đều là một lần được mang hình ảnh quê hương Bắc Ninh đến gần hơn với mọi người.
Với Thu Hằng, mỗi lần đứng trên sân khấu không chỉ là biểu diễn mà còn là cách cô gái trẻ gìn giữ và lan tỏa nét đẹp mộc mạc của dân ca quan họ Bắc Ninh. (Ảnh: NVCC)
“Nghệ thuật không đơn thuần là món quà của năng khiếu. Năng khiếu chỉ là điểm bắt đầu, còn nghệ thuật được tạo nên bởi đam mê, sự kiên trì, bền bỉ và hy sinh”, Thu Hằng chia sẻ. (Ảnh: NVCC)
Cô vẫn nhớ cảm giác lần đầu tiên đứng trên sân khấu lớn, tim đập nhanh đến mức tưởng như nghe rõ từng nhịp. “Lúc bước ra sân khấu, mình hơi run, nhưng khi bắt đầu hát thì như được bung hết cảm xúc”, Hằng kể. Điều khiến cô vui nhất là sự đón nhận của khán giả dành cho quan họ. Dù nhiều người không hiểu hết lời ca, họ vẫn cảm nhận được sự mềm mại, tình cảm và nét đẹp riêng của loại hình dân ca này. Tuy nhiên, hành trình ấy không phải lúc nào cũng dễ dàng. Việc vừa học vừa đi diễn khiến cuộc sống tuổi học trò của Hằng khá bận rộn. Có những ngày, cô tranh thủ học bài mọi lúc, nhiều hôm về muộn sau buổi diễn nên ít thời gian đi chơi như bạn bè đồng trang lứa. Bên cạnh đó, việc hát nhiều dòng nhạc khác nhau như dân ca quê hương, trữ tình bolero, nhạc cách mạng… cũng từng khiến cô lo lắng bản thân bị “lai giọng”, không còn giữ được màu sắc riêng của quan họ. Vì thế, Hằng luôn cố gắng gìn giữ chất mộc mạc và lối hát đặc trưng của dân ca Kinh Bắc trong từng câu hát của mình.
Giữ hồn quan họ bằng tình yêu của người trẻ
Bước vào giảng đường nghệ thuật với vai trò là sinh viên ngành Sư phạm Âm nhạc, Thu Hằng vẫn tiếp tục mang theo tình yêu với dân ca quan họ. Với cô, việc lựa chọn theo học ngành Sư phạm Âm nhạc không chỉ xuất phát từ niềm đam mê nghệ thuật mà còn bởi mong muốn có thể mang tiếng hát quan họ đến gần hơn với nhiều thế hệ trẻ sau này. Không chỉ biểu diễn, cô còn tham gia giảng dạy hát quan họ tại địa phương cho các em nhỏ. “Khi thấy các em bắt đầu thuộc lời ca hay tự tin cất lên câu hát quan họ, mình cảm thấy những giá trị truyền thống đang được tiếp nối”, cô nói.
Trần Thu Hằng (ngoài cùng, bên trái) trong lễ bế giảng lớp học "Quan họ trẻ" tại địa phương, sau hành trình đồng hành cùng các em nhỏ yêu dân ca quê hương. (Ảnh: NVCC)
Theo Hằng, nhiều người trẻ hiện nay dần xa những loại hình dân ca truyền thống vì có quá nhiều xu hướng giải trí hiện đại. Nhưng điều đó không có nghĩa là họ không yêu văn hóa dân tộc, mà đơn giản là chưa có cơ hội được tiếp cận đúng cách và đủ nhiều. Điều cô luôn trăn trở là làm sao để quan họ vẫn giữ được nét đẹp truyền thống nhưng vẫn có thể đến gần hơn với đời sống hiện đại và thế hệ trẻ hôm nay.
“Quan họ không chỉ là một loại hình nghệ thuật mà còn là hồn cốt, là đậm chất tình người của quê hương Kinh Bắc”, Hằng chia sẻ. Sau hơn 13 năm gắn bó, quan họ đã dạy cô gái trẻ sự kiên trì, nề nếp và cách ứng xử nhẹ nhàng, khéo léo. Và trên hành trình tuổi trẻ của mình, Trần Thu Hằng vẫn đang lặng lẽ giữ gìn những câu hát quê hương theo cách riêng – bằng giọng hát, bằng tình yêu và bằng niềm tin rằng, những giá trị truyền thống sẽ luôn có chỗ đứng trong trái tim người trẻ hôm nay.
