Hai thần đồng Quang Liêm - Trường Sơn: Vượt trên thành bại, ủng hộ nhau trên mỗi bước đường

Quang Liêm luôn ủng hộ Trường Sơn

Trong vòng nửa tháng, Lê Quang Liêm có đến 2 lần lên tiếng chia sẻ, ủng hộ đôi vợ chồng kỳ thủ Nguyễn Ngọc Trường Sơn, Phạm Lê Thảo Nguyên - những nhân vật chính trong tâm điểm tranh cãi về đội tuyển cờ vua Việt Nam.

Cần biết rằng Quang Liêm (và cả Trường Sơn) đều là những người rất kiệm lời, rất hiếm khi lên tiếng trên mạng xã hội, hoặc trước truyền thông. 

Khi Trường Sơn chọn cách mạnh mẽ chỉ rõ những vấn đề của Liên đoàn Cờ Việt Nam, đồng thời quyết định chọn hướng đi mới (ngừng thi đấu cờ tiêu chuẩn cho tuyển quốc gia) vào ngày 24-5, Quang Liêm lên tiếng: "Luôn tôn trọng quyết định và định hướng mới của Sơn, tin rằng Sơn sẽ luôn truyền cảm hứng cho mọi kỳ thủ trẻ ở Việt Nam".

Trước đó vài ngày, Lê Quang Liêm cũng chia sẻ lại phát biểu của Phạm Lê Thảo Nguyên - kỳ thủ nữ hàng đầu Việt Nam, cũng là vợ của Trường Sơn.

"Là một kỳ thủ chuyên nghiệp, Liêm luôn đồng cảm rằng điều quan trọng nhất với vận động viên nên là được tập trung tối đa cho chuyên môn, thay vì những áp lực liên quan tới thủ tục hay kinh phí thi đấu", Lê Quang Liêm ủng hộ Thảo Nguyên và Lương Phương Hạnh khi 2 nữ kỳ thủ chất vấn Liên đoàn Cờ Việt Nam về chuyện "tự túc kinh phí" dự giải Olympiad. 

Quang Liêm, Trường Sơn, hay Thảo Nguyên, Phương Hạnh đều là những kỳ thủ từng khoác trên mình màu cờ Việt Nam chinh chiến qua nhiều giải đấu quốc tế, với Olympiad là giải mang tính biểu tượng cho một nền thể thao trí tuệ.

Dù đã ở Mỹ và có một sự nghiệp hoàn toàn đi theo hướng nhà nghề, Lê Quang Liêm vẫn mạnh mẽ bày tỏ sự ủng hộ với những người đồng đội thân thiết của mình, mà trong đó Trường Sơn vừa là kỳ phùng địch thủ, vừa là chiến hữu thân thiết của anh. 

Những người đã dõi theo sự nghiệp của cả hai nhiều năm trời sẽ chú ý đến cách nói rất tinh tế của Lê Quang Liêm, rằng "điều quan trọng nhất với vận động viên nên là được tập trung tối đa cho chuyên môn, thay vì chịu áp lực về kinh phí, thủ tục".

Tạm chưa bàn chuyện đúng sai của Liên đoàn Cờ Việt Nam, nhưng thái độ ủng hộ mạnh mẽ mà Quang Liêm dành cho Trường Sơn thực sự khiến người hâm mộ Việt Nam phải bồi hồi, nhìn lại cuộc song hành hơn 2 thập niên qua của đôi "kỳ nhân" này.

Hơn 20 năm trước, Trường Sơn - Quang Liêm là cặp thần đồng vô cùng nổi trội của làng cờ Việt Nam. Trường Sơn hơn Liêm 1 tuổi, và cũng đi trước một bước.

Năm 2004, Trường Sơn đạt danh hiệu Đại kiện tướng (GM) khi mới 14 tuổi 10 tháng, lập nên kỷ lục vô tiền khoáng hậu cho làng cờ Việt Nam. Kỷ lục này chấn động cả làng cờ thế giới.

Cần biết rằng ở thời điểm đó, cờ vua Việt Nam vẫn chưa có nhiều cơ hội tiếp cận các giải quốc tế như ngày nay, việc gặt hái elo, thi đấu giải lớn để đạt chuẩn GM là điều vô cùng khó khăn. 

Cho đến bây giờ, kỷ lục của Trường Sơn vẫn nằm trong top đầu cờ vua thế giới. Và để nói về khái niệm "thần đồng" trong làng thể thao Việt, chính kỳ thủ quê Kiên Giang mới thực sự là ví dụ tiêu biểu. 

Lê Quang Liêm thật ra cũng chỉ chậm hơn một chút - lên Đại kiện tướng lúc 15 tuổi 3 tháng. Đương thời, làng cờ Việt Nam sở hữu cùng lúc 2 viên ngọc quý, hoàn toàn có thể gia nhập top đầu thế giới. 

Vượt trên thành bại

Nhưng rồi chỉ 1 trong 2 thực sự đạt được kỳ vọng của người hâm mộ. Càng trưởng thành, Lê Quang Liêm càng bứt phá với sự hỗ trợ tốt của gia đình, tạo nhiều điều kiện dự các giải quốc tế, rồi du học...

Đó là điều hết sức bình thường với những kỳ thủ quốc tế, đằng sau thành công của họ cũng là nỗ lực của gia đình, đầu tư từ thời gian đến tiền bạc...

Nhưng không dễ để mọi vận động viên đều nhận được sự đầu tư xứng đáng. Một thời gian dài, câu chuyện Quang Liêm - Trường Sơn trở thành chủ đề tranh luận của làng thể thao.

Đầu thập niên 2010, có chuyên gia tính toán rằng để Sơn được như Liêm, anh cần 30.000 USD hằng năm để dự các giải quốc tế. Vào thời điểm đó, đây có thể là ngân sách của cả một đội tuyển. 

Những tinh thần tự trọng và vững chãi 

Giữa 2 kỳ thủ giỏi nhất Việt Nam 20 năm qua tồn tại một ranh giới khá tế nhị, mà cũng đượm buồn. Nhưng điều khiến người hâm mộ Việt Nam ấm lòng là cách cư xử trọng nghĩa của cả hai. 

Trong nhiều lần trả lời phỏng vấn, Trường Sơn chưa bao giờ than vãn, đổ lỗi cho số phận. Từng có phóng viên đặt câu hỏi với anh về vấn đề gia đình, Trường Sơn thẳng thắn thừa nhận có giai đoạn anh sa sút vì tự mình lạc lối. 

Trong cuộc phỏng vấn mới đây với báo Tuổi Trẻ, chúng tôi một lần nữa đặt câu hỏi về giả định "được đầu tư" này, Trường Sơn trả lời:

"Cách nói "nếu được đầu tư - có thể vươn đến trình độ cao hơn" mới chỉ là giả định, Sơn cũng không thể chứng minh được điều đó. 

Nhưng đúng là tôi thiếu cơ hội, có giai đoạn 6 năm liền tôi không được dự giải cờ nhanh chớp thế giới. Tôi không đảm bảo được rằng sẽ có giải hay tiến bộ hơn, nhưng nếu được tham dự thì ít ra tôi cũng có cơ hội".

Câu trả lời của Trường Sơn đầy khiêm tốn, và một lần nữa gạt đi nỗi lăn tăn của dư luận khi đặt anh cạnh Quang Liêm. 

Hơn 2 thập niên so kè, cũng là hơn 2 thập niên sát cánh trong màu áo tuyển Việt Nam, Quang Liêm - Trường Sơn không tạo ra câu chuyện về cuộc tương tranh quyết liệt, mà chỉ để lại nét đẹp tri âm.

Vài năm qua, làng cờ tướng Trung Quốc chấn động khi đại án mua bán độ bị phanh phui. Một trong những nguyên nhân khởi phát nên xì căng đan này là cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa Vương Thiên Nhất và Trịnh Duy Đồng. 

"Ngoại tinh lai khách" Vương Thiên Nhất nổi lên trước, rồi "Thục Sơn thiếu hiệp" Trịnh Duy Đồng quyết tâm thách thức. Biệt danh đẹp đẽ, nhưng cách tranh đấu lại ám tàng những điều chẳng hay ho. 

Để cạnh tranh ngôi vị "đệ nhất kỳ nhân", cả hai không ngừng mua độ những trận cờ quan trọng với nhiều kỳ thủ mạnh khác. Tiền bao nhiêu cũng không tiếc, vì lợi ích từ ngôi vị số 1 làng cờ đại lục là quá lớn. 

Nhìn từ đó lại càng thấy tình bạn giữa Quang Liêm và Trường Sơn là đẹp đẽ.

Đó là tình đồng đội qua các giải đấu, cũng là chất tri âm qua bàn cờ, mang dáng dấp tao nhân mặc khách, vượt trên những khác biệt về bối cảnh, như sự tích Bá Nha - Tử Kỳ trong sách Xuân Thu...