Giảm thuế nào để giảm giá xăng E10?

2 mục tiêu chính

Tại cuộc họp báo Chính phủ mới đây, đại diện Bộ Tài chính cho biết cơ quan này đang tiếp tục rà soát, nghiên cứu các chính sách thuế nhằm khuyến khích sản xuất và tiêu dùng xăng sinh học E10 theo lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sạch.

Hiện các chính sách thuế đang tập trung vào 2 mục tiêu chính: giảm chi phí sản xuất cho doanh nghiệp và giảm chi phí sử dụng cho người tiêu dùng. Đối với doanh nghiệp sản xuất xăng sinh học, đã có các quy định ưu đãi về thuế nhập khẩu, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây đều là các dự án thuộc diện ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực năng lượng sạch. Tuy nhiên, để tiếp tục hỗ trợ giảm giá thành sản xuất xăng E10, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ điều chỉnh thuế nhập khẩu ethanol dùng để phối trộn từ 10% xuống còn 5%. Việc giảm thuế này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, từ đó hạ giá thành sản phẩm. Với người tiêu dùng, luật Thuế tiêu thụ đặc biệt hiện quy định xăng khoáng chịu thuế suất 10%, trong khi xăng E10 chỉ chịu thuế suất 7%, tạo ra mức ưu đãi nhất định cho nhiên liệu sinh học.

Xăng E10 vừa được giảm, về gần 21.000 đồng/lít

ẢNH: NHẬT THỊNH

Theo Nghị quyết 29 của Chính phủ về thí điểm một số chính sách triển khai lộ trình sử dụng xăng E10, Nhà nước sẽ công bố giá cơ sở đối với xăng sinh học E10 RON95-III thay thế xăng khoáng RON95-III. Các yếu tố cấu thành giá cơ sở gồm giá xăng dầu thế giới do Bộ Công thương xác định; giá ethanol nhiên liệu do Bộ Tài chính xác định; các chi phí nhập khẩu, vận chuyển, premium và các chi phí kinh doanh định mức tương tự cơ chế áp dụng đối với xăng E5 RON92.

Đáng chú ý, thuế bảo vệ môi trường hiện chỉ áp dụng đối với phần nhiên liệu hóa thạch trong sản phẩm. Do đó, đối với xăng E10, chỉ 10% ethanol không phải chịu loại thuế này. Nghị quyết 29 cũng giao Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định liên quan đến thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng sinh học E10.

Hiện nhiều loại thuế áp dụng với xăng dầu đang được giảm theo nghị quyết của Chính phủ và có hiệu lực đến hết ngày 30.6. Nếu sau thời điểm này chưa có quy định mới thay thế, các khoản thuế hiện hành có thể được khôi phục, bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường. Theo ước tính của một số chuyên gia, trong trường hợp các ưu đãi thuế không được gia hạn, giá bán lẻ xăng E10 có thể tăng khoảng 28 - 30% so với hiện nay.

Dư địa giảm giá vẫn còn

Theo các chuyên gia, khả năng giảm thêm giá xăng E10 phụ thuộc đáng kể vào việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, cũng như chính sách thuế nhập khẩu ethanol phục vụ phối trộn. Trước đó, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đã kiến nghị Bộ Tài chính xem xét miễn, giảm thuế nhập khẩu ethanol nhằm giảm chi phí cấu thành giá E10 và tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận loại nhiên liệu mới.

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cho biết hiện có 3 sắc thuế liên quan trực tiếp đến xăng E10 cần được xem xét gồm: thuế tiêu thụ đặc biệt 7%; thuế bảo vệ môi trường chỉ tính trên phần xăng nền chiếm khoảng 90%; và thuế nhập khẩu ethanol hiện đã giảm từ 10% xuống 5%.

"Trong giai đoạn giá dầu thế giới biến động mạnh do xung đột địa chính trị, nhiều loại thuế đã được giảm để hỗ trợ thị trường. Tuy nhiên, để thúc đẩy phát triển xăng sinh học, chính sách thuế cần mang tính dài hạn và ổn định thay vì chỉ áp dụng ngắn hạn. Điều doanh nghiệp cần không chỉ là giảm thuế mà còn là sự ổn định của chính sách để có thể xây dựng kế hoạch đầu tư và kinh doanh lâu dài", ông Bảo nhấn mạnh.

Ngoài thuế, ông Bùi Ngọc Bảo đề cập công thức tính chi phí sản xuất xăng E10. Hiện mức chi phí sản xuất xăng E10 vẫn dựa trên cơ sở chi phí của xăng E5 được xây dựng từ hơn 10 năm trước. Điều này không còn phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay, phải sửa đổi và tính toán lại. Bên cạnh đó, cơ chế xác định giá xăng dầu vẫn chưa phản ánh đầy đủ diễn biến thị trường, khiến nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu từ phối trộn đầu mối, phân phối đến bán lẻ đều đang gặp khó khăn.

"Giải pháp căn cơ là sớm ban hành nghị định mới về kinh doanh xăng dầu thay thế Nghị định 83 vốn có nhiều quy định không còn phù hợp nữa trong tình hình mới, sản phẩm mới. Trong đó, cần làm rõ cơ chế quản lý giá và quyền chủ động của doanh nghiệp. Nếu việc rà soát thuế, ban hành nghị định mới về xăng dầu được thực hiện song song, thị trường mới có thể vận hành ổn định và bền vững", ông Bảo đề xuất.

Trước đó, Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) từng góp ý với Bộ Tài chính, cho rằng xăng hiện đang chịu đồng thời 2 loại thuế có mục tiêu hạn chế tiêu dùng là thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường. Trong khi đó, xăng không phải là mặt hàng xa xỉ nên việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt cần được xem xét lại.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế của VCCI, nói việc duy trì đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng xăng từ lâu đã khiến nhiều chuyên gia, doanh nghiệp e ngại. Lý do rất đơn giản, xăng là mặt hàng quan trọng, không phải xa xỉ để hạn chế sử dụng, là mặt hàng thiết yếu đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và người dân. Nay với xăng sinh học E10, xuất phát từ chủ trương giảm phát thải, bảo vệ môi trường…, việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt cho mặt hàng xăng E10 càng phải xem xét lại.

"Cho dù quy định không đánh thuế này đối ethanol, nhưng 90% xăng nền trong mỗi lít xăng E10 vẫn đóng thuế này. Ngoài ra, bản thân mặt hàng xăng cũng đã chịu thuế bảo vệ môi trường rồi. Như vậy, xăng E10 hiện nay đang phải chịu 2 loại thuế khác nhau là thuế bảo vệ môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt. Theo tôi, cần tập trung vào một sắc thuế là thuế bảo vệ môi trường đối với xăng nền RON95. Còn lại, nên cân nhắc đưa xăng ra khỏi mặt hàng chịu sự điều chỉnh của luật thuế tiêu thụ đặc biệt", ông Tuấn đề xuất.

"Trong chiến lược đẩy mạnh phát triển ổn định xăng E10, điều quan trọng là không nên đánh thuế chồng thuế. Thuế bảo vệ môi trường cộng với thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ tạo ra những cản trở lớn, giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Cân nhắc bỏ hoặc tính mức thuế phù hợp cho E10 là điều hết sức chú ý, cần thiết và quan trọng", ông Đậu Anh Tuấn nhấn mạnh.