43 minutes ago
4
Sau khi những chiếc ghe ngo độc mộc và ghe ván ghép không cần câu liên tiếp giành thành tích cao, nhiều đội đua ghe Ngo ở Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào cuộc chuyển mình mạnh mẽ về phương tiện thi đấu. Tại Cà Mau, nhiều ngôi chùa Khmer bắt đầu đề xuất được hỗ trợ kinh phí để sửa chữa, nâng cấp hoặc đóng mới ghe Ngo, chuẩn bị cho Lễ hội Oóc Om Bóc năm 2026.
Từ chiếc ghe Á quân đến xu hướng mới trên đường đua
Trong nhiều năm, ghe Ngo ghép ván có sử dụng cần câu vẫn là lựa chọn phổ biến của các đội đua. Cần câu là cây gỗ lớn chạy dọc thân ghe, đóng vai trò làm đòn bẩy, tạo độ nhún và lực đẩy giúp ghe lướt nhanh trên mặt nước.
Hiện nay, nhiều ngôi chùa ở miền Tây đã chuyển sang sử dụng ghe độc mộc hoặc ghe ván ghép không sử dụng cần câu
ÀNH: CTV
Tuy nhiên, những mùa giải gần đây ghi nhận sự thay đổi đáng kể khi nhiều đội chuyển sang sử dụng ghe độc mộc hoặc ghe ván ghép không cần câu.
Dẫn đầu xu hướng này là chiếc ghe Ngo độc mộc của chùa Kos Thum, xã Ninh Thạnh Lợi, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu cũ, nay thuộc tỉnh Cà Mau. Chiếc ghe được đưa nguyên bản từ Campuchia đã giúp đội ghe của chùa giành ngôi á quân Giải đua ghe Ngo năm 2024, tạo dấu ấn mạnh mẽ và mở ra hướng lựa chọn mới cho nhiều đội đua trong khu vực.
Đến Lễ hội Oóc Om Bóc năm 2025, ưu thế của dòng ghe này tiếp tục được khẳng định khi đội ghe của chùa Prếk On Đơk (Cần Đước) và chùa Prếk Ta Cuôl (Trà Cuôn, TP.Cần Thơ) lần lượt giành vị trí thứ hai và thứ ba tại giải đua ghe Ngo lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long.
Thành tích liên tiếp của các đội sử dụng mẫu ghe mới khiến nhiều ngôi chùa Khmer ở TP.Cần Thơ và Cà Mau bắt đầu tính toán thay đổi phương tiện thi đấu để bắt kịp xu thế.
Nhiều chùa đề xuất nâng cấp, đóng mới ghe Ngo
Là một trong những đơn vị có truyền thống đua ghe Ngo của tỉnh Cà Mau, chùa Cao Dân (xã Tân Lộc) vừa trở lại đường đua sau gần 10 năm gián đoạn nhờ chiếc ghe mới được đầu tư từ nguồn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số năm 2024.
Ghe Ngo của chùa Cao Dân bị chìm khi tham gia giải đua tại xã Phước Long, Cà Mau vào tháng 11.2025
ẢNH: G.B
Tuy nhiên, quá trình sử dụng không thuận lợi. Tại Lễ hội Oóc Om Bóc năm 2025 ở TP.Cần Thơ, chiếc ghe bị va chạm với ca nô của Ban tổ chức, làm hư hỏng phần đầu ngay trước giờ thi đấu. Gần đây, khi tham gia giải đua tại xã Phước Long (Cà Mau) vào tháng 11.2025, ghe tiếp tục bị chìm trên đường đua, do ảnh hưởng đến kết cấu.
Tại buổi làm việc ngày 17.7 với các sở ngành, Ban Quản trị chùa Cao Dân cho biết nhiều đội đua đã chuyển sang sử dụng ghe độc mộc hoặc ghe ván ghép không cần câu vì vận hành ổn định và đạt tốc độ tốt hơn. Để bắt kịp xu hướng này, nhà chùa đề nghị được hỗ trợ khoảng 200 triệu đồng sửa chữa, thay mới một số bộ phận của ghe phục vụ thi đấu.
Theo Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch tỉnh Cà Mau, việc hỗ trợ kinh phí cho chùa Cao Dân là cần thiết nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer, đồng thời tạo điều kiện để đội ghe tiếp tục tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao của địa phương.
Không chỉ chùa Cao Dân, ngày 24.7, đoàn khảo sát của tỉnh Cà Mau cũng làm việc với Ban Quản trị chùa Ghositaram (xã Hưng Hội) về đề xuất hỗ trợ kinh phí đóng mới ghe Ngo.
Theo Ban Quản trị chùa, chiếc ghe hiện nay đã xuống cấp sau hơn 20 năm sử dụng và không còn đủ điều kiện tham gia thi đấu, trong khi đội ghe của chùa từng nhiều năm đạt thành tích cao tại các giải đua trong khu vực.
Để chuẩn bị tham gia Lễ hội Oóc Om Bóc năm 2026 tại phường Sóc Trăng (TP.Cần Thơ), chùa dự kiến đóng mới một chiếc ghe Ngo dài khoảng 34 m, với tổng kinh phí khoảng 405 triệu đồng và đề nghị tỉnh xem xét hỗ trợ một phần kinh phí. Sau khi khảo sát thực tế, đoàn công tác đã ghi nhận các kiến nghị của nhà chùa và sẽ tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh Cà Mau xem xét theo quy định.
