EVN giảm lỗ gần 40.000 tỷ đồng có liên quan gì đến 4 lần tăng giá bán lẻ điện?

Việc EVN giảm lỗ gần 40.000 tỷ đồng sau 4 đợt điều chỉnh giá điện được nhiều người quan tâm, song nhiều người lo ngại đề xuất phân bổ số lỗ của tập đoàn này vào giá điện có thể tạo “tiền lệ” không tốt.

Thông tin vừa được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) gửi Bộ Công Thương cập nhật lỗ luỹ kế đến hết năm 2025 cho thấy, số lỗ của ông lớn này từ mức 44.700 tỷ đồng (số liệu năm 2025) đã giảm chỉ còn hơn 5.600 tính đến ngày 14/5.

Đây là tín hiệu mừng cho thấy khoản lỗ khổng lồ do chi phí sản xuất mà EVN gánh chịu trong các năm 2022-2023 đã giảm rất mạnh, gần 40.000 tỷ đồng.

Trụ sở Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)

Cụ thể, ngày 14/5 EVN gửi báo cáo lên Bộ Công Thương về số liệu tài chính của EVN cập nhật đến hết năm 2025, theo đó trong các năm 2024 và 2025, hoạt động sản xuất kinh doanh của EVN được cải thiện đáng kể, đến hết năm 2025, số lỗ lũy kế của Công ty mẹ - EVN chỉ còn hơn 5.611 tỷ đồng.

Như vậy, so với con số lỗ luỹ kế của EVN từ các năm 2022 đến cuối năm 2025, số lỗ của EVN đã giảm hơn 39.181 tỷ đồng. Đáng chú ý, sau khi nền kinh tế bước ra khỏi tác động của đại dịch Covid-19, từ năm 2023 EVN đã 4 lần tăng giá vào các năm 2023, 2024 và 2025. Trong đó, riêng năm 2023, EVN đã được phép tăng giá bán lẻ điện 2 lần, các năm còn lại là 2024 và 2025, EVN đều tăng giá bán lẻ điện 1 lần.

Lần 1: Ngày 4/5/2023, giá bán lẻ điện bình quân tăng 3%;Lần 2: Ngày 9/11/2023, giá bán lẻ điện bình quân tăng 4,5%;Lần 3: Ngày 11/10/2024, giá bán lẻ điện bình quân tăng 4,8%;Lần 4: Ngày 10/5/2025, giá bán lẻ điện bình quân tăng 4,8%.

Giai đoạn 2022-2023 là thời điểm khủng hoảng tài chính nghiêm trọng nhất của EVN với mức lỗ lũy kế lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng do giá nguyên liệu đầu vào (than, khí) tăng vọt trong khi giá bán lẻ đứng yên. Điều này khiến các đánh giá về chỉ số an toàn tài chính và chỉ số tiếp cận vốn vay của EVN rất đáng báo động,

Trải qua 4 đợt tăng giá đã giúp giá bán lẻ điện bình quân tăng từ mức khoảng 1.864đ/kWh lên trên 2.200đ/kWh (tính đến tháng 5/2026), mà còn giúp EVN giảm bớt số nợ.

Năm 2023 sau 2 đợt tăng giá điện, tổng cộng 7,5%, EVN có thêm hàng nghìn tỷ đồng doanh thu, giúp tập đoàn có tiền để thanh toán nợ cho các đơn vị phát điện và duy trì hoạt động mua nhiên liệu (than, khí) vốn đang ở mức cao.

Giai đoạn 2024 - 2025 trải qua 2 tăng giá tiếp theo, tổng cộng là 9,6% giá điện bán lẻ bình quân vượt ngưỡng 2.100 - 2.200 đồng/kWh, EVN bắt đầu tiệm cận điểm hòa vốn trong các giao dịch mua bán điện hàng tháng, thay vì chịu cảnh "càng bán càng lỗ" như giai đoạn 2022. Trong đó, đáng chú ý năm 2023 sau 2 lần tăng giá, bù trừ các hoạt động kinh doanh khác của mình EVN vẫn lỗ 21.821,56 tỷ đồng.

Bước sang năm 2024-2025, EVN chính thức dứt lỗ, năm 2024 theo báo cáo của Tập đoàn này doanh thu Công ty mẹ - EVN đạt 480.662 tỷ đồng, tăng 14,3% so với năm 2023, việc EVN chính thức thoát lỗ năm 2024.

Năm 2025, tổng doanh thu hợp nhất toàn EVN năm 2025 ước đạt 645.195 tỷ đồng, tăng 10,3% so với năm trước. Doanh thu Công ty mẹ EVN đạt khoảng 543.779 tỷ đồng, tăng 11,8%. Số lỗ luỹ kế của Công ty mẹ EVN đến hết năm 2025 chỉ còn khoảng 5.611 tỉ đồng (giảm 87,48% so với mức lỗ trước đó). Hoạt động sản xuất – kinh doanh của Công ty mẹ EVN ghi nhận lợi nhuận.

Thực tế, việc Bộ Công Thương đề xuất các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép EVN phân bổ số lỗ kinh doanh vào giá điện trong dự thảo Luật Điện lực sửa đổi là phù hợp trong bối cảnh EVN gánh lỗ lớn do giá mua điện tăng, giá bán không tăng, đồng thời hai năm 2022-2023, EVN không được tăng giá điện nhằm ổn định vĩ mô sau khi nền kinh tế vừa thoát ra khỏi đại dịch Covid-19.Trước việc EVN giảm số lỗ rất lớn sau khi tăng giá điện 4 lần trong 3 năm qua, dư luận lo ngại EVN đang dựa lớn vào các đợt tăng giá để bù lỗ, trong khi đề xuất tiếp tục phân bổ khoản lỗ vào giá điện gây rủi ro tiền lệ xấu đối với bản thân EVN và các doanh nghiệp Nhà nước khác.

Trong các báo cáo kết luận kiểm toán đều ghi nhận số lỗ của EVN do chi phí phát điện đều tăng, nhưng vì kìm giữ lạm phát, để ổn định kinh tế sau phục hồi, EVN không được tăng giá bán lẻ điện ngay lập tức, điều này gây phát sinh lỗ lớn. 

Bên cạnh đó, cấu trúc thị trường điện của Việt Nam hiện nay mới chỉ có phát điện là thị trường cạnh tranh, còn giá điện vẫn do Nhà nước quản lý nhằm đảm bảo cân đối kinh tế”.

Tuy nhiên, việc dư luận lo ngại cơ chế phân bổ lỗ của EVN vào giá điện theo đề xuất của Bộ Công Thương là có cơ sở. Bởi có thể tạo “tiền lệ” xấu cho doanh nghiệp không cân đối hoạt động sản xuất kinh doanh, cứ làm, cứ lỗ và giá người mua cuối cùng phải chịu.

Bộ Công Thương, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần xây dựng hành lang pháp lý nêu rõ khoản lỗ nào được tính vào giá? Khoản lỗ nào không? Nếu doanh nghiệp minh bạch hoá khoản lỗ do thể chế, cơ chế hoặc lỗ phát sinh vì lợi ích của nền kinh tế, khi ấy có thể áp dụng cơ chế phân bổ, bù lỗ cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cần làm rõ những khoản lỗ đó đến từ kinh doanh yếu kém, đầu tư kém hiệu quả hay chi phí vốn lớn, nhân sự đông…. thì không thể phân bổ trong giá hàng hoá, hoặc tài sản Nhà nước bù lỗ để buộc EVN buộc phải chơi theo cơ chế thị trường, cạnh tranh và tránh tạo tiền lệ cho các doanh nghiệp Nhà nước khác.

Thông tin thị trường Xem thêm