1 hour ago
5
Trao đổi với phóng viên, TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết việc phân biệt đúng bệnh ngay từ đầu đóng vai trò quan trọng, giúp điều trị hiệu quả và tránh những biến chứng do dùng thuốc sai cách.
Thưa bác sĩ, nhiều người thường nghĩ các bệnh dị ứng đường hô hấp chỉ bùng phát vào mùa xuân. Vì sao mùa hè cũng là thời điểm viêm mũi dị ứng gia tăng?
TS.BS Nguyễn Hữu Trường: Thực tế, mùa hè ở miền Bắc là thời điểm các yếu tố gây dị ứng phát triển rất mạnh. Nhiệt độ cao kết hợp với độ ẩm tăng sau những trận mưa tạo điều kiện thuận lợi cho mạt bụi nhà, nấm mốc và các loại bào tử trong không khí sinh sôi. Bên cạnh đó, việc sử dụng điều hòa thường xuyên trong không gian kín cũng làm tăng thời gian tiếp xúc với các dị nguyên trong nhà. Với những người có cơ địa dị ứng, hệ miễn dịch sẽ phản ứng quá mức với các tác nhân này và gây ra các triệu chứng ở đường hô hấp trên.
TS.BS Nguyễn Hữu Trường - Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai.
Nhiều người xuất hiện tình trạng hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi kéo dài nhưng không biết mình bị viêm mũi dị ứng hay viêm xoang. Bác sĩ có thể giúp phân biệt hai bệnh lí này?
TS.BS Nguyễn Hữu Trường: Đây là sự nhầm lẫn rất phổ biến bởi cả hai bệnh đều có biểu hiện ngạt mũi hoặc chảy nước mũi. Tuy nhiên, viêm mũi dị ứng thường đặc trưng bởi ngứa mũi, ngứa mắt hoặc ngứa họng, hắt hơi thành từng tràng liên tiếp và chảy nước mũi trong, loãng. Các triệu chứng thường xuất hiện đột ngột sau khi tiếp xúc với khói bụi, thời tiết thay đổi hoặc các dị nguyên trong môi trường.
Trong khi đó, viêm xoang thường liên quan đến tình trạng viêm nhiễm kéo dài tại các hốc xoang. Người bệnh thường bị ngạt mũi kéo dài, dịch mũi đặc màu vàng hoặc xanh, đau tức vùng trán, gò má hoặc sống mũi. Cơn đau thường tăng lên khi cúi đầu và có thể kèm theo giảm khứu giác, mệt mỏi hoặc sốt nhẹ.
Điểm khác biệt quan trọng là viêm mũi dị ứng nổi bật với triệu chứng ngứa và hắt hơi, còn viêm xoang thường gây đau vùng mặt và tiết dịch mũi đặc kéo dài.
Hiện nay nhiều người có thói quen tự mua thuốc xịt mũi để điều trị nghẹt mũi. Điều này có tiềm ẩn nguy cơ gì không, thưa bác sĩ?
TS.BS Nguyễn Hữu Trường: Đây là một trong những sai lầm khá phổ biến. Nhiều người sử dụng kéo dài các thuốc xịt thông mũi chứa hoạt chất co mạch như oxymetazoline hoặc xylometazoline vì thấy hiệu quả giảm nghẹt mũi rất nhanh.
Tuy nhiên, các thuốc này chỉ nên dùng trong thời gian ngắn, thường không quá 3-5 ngày theo chỉ định của bác sĩ. Nếu lạm dụng kéo dài, người bệnh có thể bị viêm mũi do thuốc. Khi đó niêm mạc mũi bị tổn thương, phù nề và phụ thuộc vào thuốc. Càng sử dụng nhiều thì tình trạng nghẹt mũi càng trở nên nghiêm trọng hơn.
Một số người còn tự ý dùng kháng sinh khi bị chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi kéo dài. Quan điểm của bác sĩ về vấn đề này như thế nào?
TS.BS Nguyễn Hữu Trường: Viêm mũi dị ứng không phải là bệnh do vi khuẩn gây ra nên kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng điều trị. Việc tự ý sử dụng kháng sinh không chỉ không mang lại lợi ích mà còn làm gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh, đồng thời có thể gây ra nhiều tác dụng không mong muốn cho người bệnh.
Người dân cần làm gì để hạn chế các đợt bùng phát viêm mũi dị ứng với trong mùa hè?
TS.BS Nguyễn Hữu Trường: Điều quan trọng nhất là kiểm soát các yếu tố khởi phát. Người dân nên thường xuyên vệ sinh nhà cửa, giữ môi trường sống thông thoáng, hạn chế nấm mốc phát triển. Chăn ga, gối đệm cần được giặt định kì bằng nước nóng để giảm mạt bụi nhà. Sau khi tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi hoặc ô nhiễm, nên rửa mũi bằng nước muối sinh lí để làm sạch niêm mạc mũi.
Bên cạnh đó, người bệnh cần sử dụng thuốc đúng chỉ định. Với viêm mũi dị ứng, thuốc xịt mũi chứa corticoid là nhóm thuốc nền có hiệu quả kiểm soát phản ứng viêm tốt và an toàn nếu dùng đúng hướng dẫn. Khác với thuốc co mạch, nhóm thuốc này cần vài ngày mới phát huy tác dụng nên người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc quá sớm.
Đối với những trường hợp dị ứng kéo dài hoặc điều trị không hiệu quả, hiện nay có giải pháp nào giúp kiểm soát bệnh lâu dài không, thưa bác sĩ?
TS.BS Nguyễn Hữu Trường: Với những trường hợp dị ứng nặng, kéo dài hoặc đáp ứng kém với các biện pháp điều trị thông thường, liệu pháp miễn dịch đặc hiệu có thể được cân nhắc. Sau khi xác định chính xác dị nguyên gây bệnh, người bệnh sẽ được đưa dị nguyên vào cơ thể theo liều tăng dần nhằm giúp hệ miễn dịch thích nghi và giảm phản ứng dị ứng theo thời gian.
Đây hiện là phương pháp duy nhất có khả năng tác động vào cơ chế bệnh sinh của bệnh dị ứng, từ đó giúp kiểm soát bệnh lâu dài ở những trường hợp phù hợp.
Bác sĩ có khuyến cáo gì đối với người dân khi xuất hiện các triệu chứng kéo dài ở đường hô hấp trên?
TS.BS Nguyễn Hữu Trường: Viêm mũi dị ứng tuy không đe dọa tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống, gây mất ngủ, mệt mỏi, giảm khả năng học tập và làm việc. Khi xuất hiện tình trạng hắt hơi, ngạt mũi hoặc chảy nước mũi kéo dài, người dân không nên tự chẩn đoán hoặc tự ý dùng thuốc. Thay vào đó, cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Việc chẩn đoán đúng ngay từ đầu sẽ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả và hạn chế các biến chứng do điều trị sai cách.
Cảm ơn bác sĩ!
