2 hours ago
2
Có bảo hiểm y tế (BHYT) nhưng nhiều bệnh nhân phải tự mua thuốc thuộc danh mục được quỹ BHYT thanh toán, cũng như phải mua thêm thuốc ngoài danh mục. Dù là nguyên nhân chủ quan hay khách quan, các khoản chi phí phát sinh hằng tháng trở thành gánh nặng lớn cho người bệnh, nhất là với người cần điều trị lâu dài, có hoàn cảnh khó khăn.
Có BHYT vẫn phải ra ngoài mua thuốc
Chị L.K.G (38 tuổi, ở xã Tân Hương, tỉnh Đồng Tháp) mắc nhiều bệnh như: giảm tiểu cầu kéo dài, bệnh tim bẩm sinh kèm tăng áp lực động mạch phổi, thiếu máu do thiếu sắt… Dù có BHYT và được hưởng mức thanh toán 80% khi chuyển tuyến nhưng chị G. vẫn phải gánh chi phí điều trị rất lớn vì phải tự mua thêm thuốc ngoài danh mục, thậm chí có cả thuốc thuộc phạm vi được BHYT thanh toán.
Các bệnh viện cần có giải pháp cung ứng đầy đủ thuốc cho người bệnh, tránh để tình trạng người bệnh có BHYT phải ra ngoài mua thuốc
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Trong lần tái khám ngày 20.4 tại một bệnh viện lớn ở TP.HCM, toa thuốc của chị gồm 5 loại thuộc danh mục BHYT: Nebivolol, Isosorbid-5-mononitrat, Spironolacton, Pantoprazol, Sắt sulfat kết hợp acid folic; ngoài ra còn có Eltrombopag (quỹ BHYT thanh toán khi điều trị xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch mạn tính ở người lớn kháng trị với cắt lách).
Đáng nói, sau Tết Nguyên đán 2026 đến nay, bệnh viện không cấp thuốc Misenbo 125 mg được BHYT thanh toán 50% để điều trị tăng áp lực động mạch phổi. Do đó, chị G. cho biết phải mua thuốc này bên ngoài với giá khoảng 88.000 đồng/viên.
"Tôi lặn lội từ quê lên nhưng lại không có thuốc, phải ra ngoài mua, cả tháng tốn thêm rất nhiều tiền", chị G. than thở. Cũng theo chị G., dù bác sĩ đã giải thích và chị xác nhận đồng ý tự nguyện mua thuốc nhưng thực tế chị không còn lựa chọn nào khác. Bởi bệnh viện không có thì chị đành chịu vì không thể không uống thuốc này.
Là giáo viên, mỗi tháng chị G. phải chi khoảng 6 triệu đồng để mua thêm thuốc, đây khoản tiền rất lớn so với thu nhập của chị. Chị mong được bảo đảm quyền lợi BHYT, nhất là với các loại thuốc thuộc phạm vi được quỹ BHYT thanh toán, để bớt gánh nặng tiền thuốc.
Ông N.X.S (61 tuổi, ở phường Bảy Hiền, TP.HCM) cũng cho biết có BHYT đăng ký khám chữa bệnh tại bệnh viện T. Sau khi mắc ung thư gan, ông được chuyển đến một bệnh viện lớn trên địa bàn TP.HCM điều trị và hưởng mức thanh toán 80%. Trong đơn thuốc ngày 20.4, ông S. được kê 3 loại thuốc, trong đó chỉ có Tenofovir disoproxil fumarat (AGIFOVIR v-300 mg+) thuộc danh mục BHYT. Hai thuốc còn lại là HELTEC 3 g và ALTHAX 120 mg nằm ngoài danh mục. Điều khiến ông băn khoăn là dù được hẹn tái khám sau 3 tháng nhưng lượng thuốc được cấp chỉ đủ dùng trong 30 ngày, kể cả thuốc thuộc danh mục BHYT.
"Thuốc đã thuộc phạm vi BHYT chi trả, trong khi bệnh viện hẹn tái khám sau 3 tháng thì nên cấp đủ cho người bệnh dùng đến lần tái khám. Chỉ cấp 1 tháng là rất vô lý", ông S. nêu ý kiến. Ngoài ung thư gan, ông S. còn mắc tiểu đường và đau xương khớp. Theo ông, có lúc khám nhiều bệnh cùng lúc thì lượng thuốc được cấp lại ít hơn, khiến ông phải đi khám nhiều lần, tốn thêm thời gian, công sức và chi phí.
Các bệnh viện cần có giải pháp cung ứng đầy đủ thuốc cho người bệnh
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Còn ông P.H.Q (56 tuổi, ở phường Thới An, TP.HCM) đang điều trị ngoại trú đái tháo đường tuýp 2 tại một bệnh viện đa khoa lớn ở TP.HCM. Ông cho biết, trong lần tái khám tháng 1.2026, ông không được cấp 2 lọ thuốc tiêm insulin như những đợt trước dù bản thân có thẻ BHYT với mức hưởng 80%. Ông được thông báo thuốc đã hết nên không thể nhận thuốc tại bệnh viện. Do không mua được insulin dạng lọ ở bên ngoài, ông buộc phải chuyển sang dùng insulin bút tiêm, mua 3 bút với tổng chi phí khoảng gần 1 triệu đồng để sử dụng trong một tháng.
"Tôi thấy rất thiệt thòi. Tôi đến bệnh viện từ 5 giờ sáng, đợi đến trưa thì lại báo đã hết thuốc. Có BHYT mà vẫn phải ra ngoài mua thuốc tốn gần 1 triệu đồng, trong khi tôi còn nhiều khoản phải lo", ông Q. than thở. Ông Q. cho biết, sau 1 tháng phải chuyển sang dùng bút tiêm insulin, chỉ số đường huyết của ông tăng cao. Ông mong bệnh viện đảm bảo đủ thuốc BHYT để người bệnh không phải tự mua bên ngoài, vừa tốn kém, vừa ảnh hưởng đến sức khỏe.
Các bệnh viện nói gì ?
"Tại bệnh viện chúng tôi có trường hợp khiến người bệnh phải tự mua thuốc bên ngoài xuất phát từ một trở ngại kỹ thuật mang tính thời điểm. Trong quá trình kho dược thực hiện quy trình kiểm nhập và cập nhật mã định danh lô thuốc mới lên hệ thống phần mềm quản lý, dữ liệu thuốc bị tạm khóa hiển thị trên màn hình kê toa của bác sĩ nhằm bảo đảm tính chính xác. Do bác sĩ khám bệnh không thấy thuốc hiển thị trên hệ thống tại đúng thời điểm chỉ định, dẫn đến việc không thể xuất toa BHYT cho người bệnh", đại diện Bệnh viện Nhân dân Gia Định nói.
Bệnh viện này cũng khẳng định đây là sự cố kỹ thuật ngoài ý muốn trong quy trình vận hành số hóa. Đại diện bệnh viện rất lấy làm tiếc về trải nghiệm không thuận lợi này của người bệnh, đồng thời chỉ đạo Phòng Công nghệ thông tin cùng Khoa Dược phối hợp điều chỉnh, rút ngắn tối đa thời gian đồng bộ dữ liệu, bảo đảm quyền lợi tối ưu cho người bệnh BHYT trong các kỳ khám sau. Nếu trường hợp không hiển thị thuốc thì bác sĩ sẽ phải báo cho Khoa Dược chứ không tự ý cho người bệnh mua.
Quy định về thanh toán trực tiếp khi người bệnh BHYT tự mua thuốc, vật tư y tế
Điều 58, 59 và 60 Nghị định 188/2025 của Chính phủ quy định về điều kiện thanh toán trực tiếp khi người bệnh BHYT tự mua thuốc, vật tư y tế.
Theo đó, người bệnh chỉ được BHYT hoàn tiền trong một số trường hợp: thuốc thuộc danh mục thuốc hiếm do Bộ Y tế quy định; thiết bị y tế loại C hoặc D (trừ một số loại dùng cá nhân hoặc được phép mua bán như hàng hóa thông thường theo quy định).
Người bệnh chỉ được thanh toán khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau: bệnh viện không có sẵn thuốc hoặc thiết bị và không có loại thay thế phù hợp. Không thể chuyển người bệnh đến cơ sở khác vì lý do chuyên môn, cách ly hoặc đang điều trị tại tuyến cuối. Không thể điều chuyển thuốc/thiết bị giữa các cơ sở y tế. Thuốc hoặc thiết bị nằm trong phạm vi quyền lợi BHYT và đã từng được thanh toán trong hệ thống BHYT toàn quốc. bệnh viện phải cấp giấy xác nhận thiếu thuốc hoặc thiết bị y tế theo mẫu quy định.
Người bệnh cần chuẩn bị 1 bộ hồ sơ gồm các loại giấy tờ sau: Văn bản đề nghị (mẫu số 10 phụ lục ban hành kèm theo Nghị định 188); giấy tờ nhân thân; giấy tờ khám chữa bệnh; chứng từ tài chính; xác nhận thiếu thuốc, thiết bị y tế (mẫu số 11) của bệnh viện. Hồ sơ nộp trực tiếp tại trụ sở BHXH nơi người bệnh sinh sống hoặc đăng ký khám chữa bệnh ban đầu để được cơ quan giải quyết chi trả theo đúng mức hưởng BHYT.
Bệnh viện đa khoa khu vực Thủ Đức hiện có số lượng bệnh nhân nội trú và ngoại trú gia tăng. Mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 3.000 - 4.000 lượt khám ngoại trú, số bệnh nhân nội trú dao động khoảng 700 - 800 người. TS-BS Cao Tấn Phước, Giám đốc bệnh viện, khẳng định hiện đơn vị không thiếu thuốc. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận thực tế có thể xảy ra thiếu cục bộ một số loại thuốc trong giai đoạn "giáp hạt", chờ đấu thầu hoặc khi số lượng bệnh nhân tăng đột biến.
Giải pháp của bệnh viện
Bệnh viện có các giải pháp bền vững gì để cung ứng đủ thuốc cho bệnh nhân BHYT? Trả lời câu hỏi của Thanh Niên, đại diện Bệnh viện Nhân dân Gia Định nhấn mạnh, việc bảo đảm cung ứng thuốc đầy đủ, kịp thời, đúng quy định cho người bệnh, đặc biệt là người bệnh có thẻ BHYT là nhiệm vụ quan trọng trong nâng cao chất lượng điều trị và sự hài lòng của người bệnh.
Trong thời gian tới, bệnh viện tiếp tục triển khai nhiều giải pháp. Thứ nhất, chủ động trong cung ứng sử dụng thuốc, nhất là các thuốc điều trị bệnh mạn tính, thuốc thiết yếu, thuốc có tần suất sử dụng cao và thuốc thuộc phạm vi thanh toán BHYT. Thực hiện báo cáo lên cơ quan quản lý cấp trên các vấn đề phát sinh, vướng mắc trong chuỗi cung ứng để có hướng giải quyết và chỉ đạo kịp thời.
Người dân chờ lấy thuốc tại bệnh viện ở TP.HCM
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Thứ hai, bệnh viện tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý sử dụng thuốc; hoàn thiện quy trình phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn, dược và công nghệ thông tin, đồng thời tăng cường kiểm tra để hạn chế tối đa các tình huống phát sinh trong quá trình kê đơn và cấp phát thuốc. "Chúng tôi tiếp tục tiếp nhận, xử lý kịp thời các phản ánh của người bệnh và cơ quan báo chí trên tinh thần cầu thị, minh bạch, lấy quyền lợi và an toàn của người bệnh làm trọng tâm", đại diện Bệnh viện Nhân dân Gia Định nói.
Giám đốc Bệnh viện đa khoa khu vực Thủ Đức thì cho rằng đơn vị đang chịu áp lực lớn về nhân lực, chuyên môn và cung ứng thuốc trong bối cảnh được giao thêm nhiều nhiệm vụ mới, đồng thời dự báo lượng bệnh nhân sẽ tiếp tục tăng mạnh sau khi chính sách hưởng BHYT trái tuyến ngoại trú tuyến tỉnh từ ngày 1.7 (mức hưởng 50%). Nguy cơ quá tải tăng cao tại các bệnh viện có chất lượng chuyên môn tốt.
"Khoảng 95% nguồn thu hoạt động của bệnh viện đến từ BHYT. Chỉ cần bị xuất toán hay trừ tiền BHYT từng khoản nhỏ cộng lại cũng thành số rất lớn. bệnh viện đặc biệt lo ngại nguy cơ bị ảnh hưởng nguồn thu nếu xảy ra tình trạng thiếu thuốc hoặc bệnh nhân phải mua thuốc bên ngoài", TS-BS Cao Tấn Phước nói.
Chưa có trường hợp nào đề nghị thanh toán
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP.HCM, khẳng định từ năm 2026, người bệnh BHYT phải mua thuốc, vật tư y tế bên ngoài thì sẽ được cơ quan bảo hiểm thanh toán trực tiếp cho người bệnh theo Nghị định 188/2025 của Chính phủ (quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của luật BHYT). Tuy nhiên, số tiền mà cơ quan bảo hiểm chi trả cho người bệnh sau đó trừ vào dự kiến chi của cơ sở khám chữa bệnh (nơi không cung cấp được thuốc, vật tư y tế cho người bệnh). Vì vậy, bà Hằng đề nghị các đơn vị cần đặc biệt lưu ý, hạn chế tối đa việc để người bệnh mua thuốc bên ngoài nếu không thật sự cần thiết. Tính đến ngày 22.6, chưa có trường hợp người bệnh nào đi thanh toán tiền thuốc, vật tư trực tiếp với BHXH TP.HCM.
Năm 2024, 2025, các cơ sở khám chữa bệnh tại TP.HCM vượt dự kiến chi là 3.000 tỉ đồng. Năm 2026, Chính phủ giao dự toán chi phí khám chữa bệnh BHYT cho TP.HCM gần 32.200 tỉ đồng; nhưng ước chi năm 2026 của cơ quan BHXH TP.HCM thì có thể lên đến 35.000 tỉ đồng. Vì vậy, lãnh đạo BHXH TP.HCM đề nghị các cơ sở khám chữa bệnh phải lựa chọn thuốc, vật tư y tế và sử dụng quỹ hợp lý.
Cũng theo bà Nguyễn Thị Thu Hằng, theo Nghị định 188/2025, từ ngày 1.7.2026, người bệnh BHYT đi khám chữa bệnh ngoại trú vượt tuyến tại tuyến tỉnh (cấp chuyên sâu, cấp cơ bản) thì được hưởng BHYT 50% (trước đây không được hưởng). Vì vậy, cơ sở khám chữa bệnh phải chuẩn cơ sở vật chất, nhân lực và thuốc men để đảm bảo quyền lợi cho người bệnh.
Vì vậy, để đảm bảo quyền lợi người bệnh, nếu người bệnh cần đúng loại thuốc mà bệnh viện không còn, bệnh viện sẽ chuyển bệnh nhân đến nơi còn thuốc. Trong trường hợp người bệnh chấp nhận mua thuốc bên ngoài để tiếp tục điều trị tại chỗ, bệnh viện đang xây dựng quy trình giải quyết quyền lợi BHYT và hướng dẫn thống nhất cho nhân viên y tế.
"bệnh viện đang duy trì cơ chế kiểm tra tồn kho thuốc thường xuyên thông qua hội đồng thuốc và điều trị, đồng thời triển khai nhiều giải pháp như đấu thầu bổ sung, chỉ định thầu và điều phối nguồn thuốc để hạn chế tối đa nguy cơ gián đoạn điều trị. Vì áp lực lớn nhất hiện nay không chỉ là bảo đảm đủ thuốc mà còn là duy trì uy tín bệnh viện trong bối cảnh cạnh tranh và lượng bệnh nhân ngày càng tăng", TS-BS Cao Tấn Phước nói.
