Dự trữ dầu toàn cầu lao dốc

Thị trường dầu mỏ toàn cầu đã rơi vào trạng thái căng thẳng kể từ khi xung đột Trung Đông nổ ra vào cuối tháng 2, khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, từ đó làm sụt giảm nghiêm trọng lượng năng lượng xuất khẩu từ Trung Đông. Trong bối cảnh đó, theo trang Bloomberg, thế giới đang tiêu thụ lượng dầu dự trữ với tốc độ kỷ lục, qua đó bào mòn chính "tấm đệm an toàn" giúp thị trường chống đỡ các cú sốc nguồn cung.

Đợt sụt giảm mạnh này cũng đồng nghĩa thị trường dầu mỏ sẽ còn dễ tổn thương trước các cú sốc nguồn cung trong thời gian dài, ngay cả sau khi xung đột kết thúc. Ngân hàng Morgan Stanley (Mỹ) ước tính lượng dầu dự trữ toàn cầu đã giảm khoảng 4,8 triệu thùng/ngày trong giai đoạn từ ngày 1-3 đến 25-4. Trong mức sụt giảm này, dầu thô chiếm gần 60%, còn phần còn lại là các sản phẩm nhiên liệu đã qua tinh chế.

Ông Jeff Currie, Giám đốc chiến lược mảng chuyển đổi năng lượng tại Tập đoàn Quản lý tài sản Carlyle (Mỹ), hôm 25-5 nêu bật cú sốc năng lượng toàn cầu do xung đột Trung Đông khi cảnh báo thị trường dầu mỏ tại châu Á đang tiến gần "mức vận hành tối thiểu", châu Âu có thể là khu vực tiếp theo đối mặt tình trạng này và Mỹ có nguy cơ thiếu hụt nguồn cung vào tháng 7.

Theo ông Currie, các số liệu tồn kho dầu toàn cầu nhìn qua có vẻ dồi dào nhưng có thể gây hiểu lầm vì thực tế phần lớn lượng dầu dự trữ không thể sử dụng ngay. Cụ thể, một lượng lớn dầu dự trữ phải được giữ lại để bảo đảm các đường ống và hệ thống lưu trữ vận hành an toàn nên lượng dầu thực sự có thể đưa ra thị trường không còn nhiều. Theo ông Currie, châu Á hiện đã tiến gần tới cái gọi là "mức vận hành tối thiểu" này. Tương tự, ông Frederic Lasserre, Giám đốc nghiên cứu của Tập đoàn Giao dịch năng lượng Gunvor Group (Thụy Sĩ), dự đoán rằng nếu eo biển Hormuz không được mở lại trước đầu tháng 6, một số quốc gia châu Á sẽ đối mặt cú sốc kinh tế vĩ mô do thiếu hụt dầu diesel.

Các bể chứa tại một nhà máy lọc dầu ở TP Detroit, bang Michigan - Mỹ Ảnh: AP

Trong khi đó, bà Natasha Kaneva, Giám đốc nghiên cứu hàng hóa toàn cầu của Tập đoàn Tài chính và ngân hàng JPMorgan Chase & Co (Mỹ), cảnh báo lượng dầu tồn kho tại các nước thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) có thể giảm xuống "mức căng thẳng vận hành" vào đầu tháng tới nếu eo biển Hormuz chưa được mở lại và sau đó sẽ chạm "mức vận hành tối thiểu" vào tháng 9. Cũng theo bà Kaneva, hạ tầng dầu mỏ luôn phải giữ lại một lượng dầu tối thiểu để duy trì hoạt động. Điều đó có nghĩa là thị trường có thể rơi vào tình trạng căng thẳng nguồn cung từ trước khi kho dự trữ thực sự cạn sạch.

Theo đài CNBC, ông Currie lưu ý thêm châu Âu có thể bắt đầu đối mặt áp lực tương tự trong vài tuần tới khi nguồn cung từ Mỹ hiện chỉ mang tính tạm thời, đồng thời nhu cầu đi lại vào mùa hè bắt đầu tăng mạnh. "Châu Âu có thể còn khoảng một tháng nữa, còn Mỹ thì tháng 7 sẽ bắt đầu gặp vấn đề" - ông Currie nhận định. Theo chuyên gia này, việc mở lại eo biển Hormuz là giải pháp bền vững duy nhất dù thị trường cũng sẽ cần thời gian để ổn định trở lại.

Nhận định của ông Currie được đưa ra sau khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) gần đây cảnh báo thị trường dầu mỏ toàn cầu có nguy cơ đối mặt tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng trong giai đoạn nhu cầu tiêu thụ cao điểm mùa hè, đặc biệt nếu xuất khẩu dầu từ Trung Đông không phục hồi và lượng tồn kho tiếp tục giảm. Theo Tổng Giám đốc IEA Fatih Birol, tình hình có thể trở nên rất nghiêm trọng vào tháng 7 hoặc 8 nếu không có dấu hiệu cải thiện.