Du lịch hết thời cạnh tranh bằng giá rẻ?

Điều kiện "sống còn" của nhiều điểm đến

Tại Tọa đàm "Giải pháp nào kích cầu hàng không - du lịch trong tình hình mới?", do Báo Tiền Phong tổ chức sáng 15/5, ông Nguyễn Quý Phương - Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và Xúc tiến du lịch - Cục du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, du lịch và hàng không hiện không còn là hai lĩnh vực phát triển tách rời mà đã trở thành mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ trong cấu trúc kinh tế dịch vụ của nhiều địa phương.

Năm 2025,du lịch Việt Nam ghi nhận hơn 21 triệu lượt khách quốc tế và khoảng 135 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ du lịch lần đầu vượt mốc một triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, thị trường cũng đang đối mặt nhiều thách thức khi chi phí vận tải, lưu trú và dịch vụ đồng loạt gia tăng do tác động từ biến động toàn cầu và giá nhiên liệu hàng không tăng mạnh.

Theo ông Phương, với nhiều trung tâm du lịch hay các địa bàn xa trung tâm, kết nối hàng không gần như quyết định hiệu quả khai thác toàn bộ hệ sinh thái du lịch địa phương. Những điểm đến phụ thuộc lớn vào vận tải hàng không như Phú Quốc, Đà Nẵng, Khánh Hòa hay Bình Định đều chịu tác động trực tiếp khi giá vé máy bay tăng cao.

Ông Nguyễn Quý Phương - Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và Xúc tiến du lịch, Cục du lịch Quốc gia Việt Nam (ảnh Dương Triều).

Ông Phương cho rằng, bài toán kích cầu du lịch hiện nay không thể chỉ tiếp cận theo hướng giảm giá đơn thuần mà cần đặt trong tổng thể chuỗi vận tải - lưu trú - dịch vụ - điểm đến. Trong khi đó, hành vi tiêu dùng du lịch cũng thay đổi nhanh chóng khi du khách ngày càng ưu tiên các chuyến đi ngắn ngày, tối ưu chi phí nhưng vẫn đòi hỏi trải nghiệm thực chất.

“Du lịch và hàng không không còn là hai lĩnh vực riêng lẻ mà đã gắn bó chặt chẽ với nhau trong hệ sinh thái dịch vụ. Nếu chi phí vận chuyển tăng mạnh, khả năng tiếp cận điểm đến cũng sẽ giảm theo”, ông Phương nhấn mạnh.

Theo đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, trong cơ cấu hoạt động của ngành hàng không hiện nay, lượng khách du lịch chiếm tỷ lệ rất lớn, có thể lên tới 60-70%. Điều đó cho thấy sự phát triển của ngành du lịch không chỉ tác động đến lĩnh vực dịch vụ mà còn lan tỏa tới vận tải, thương mại, lưu trú và nhiều ngành kinh tế khác.

Trong thời gian qua, các cơ quan quản lý đã phối hợp với doanh nghiệp hàng không, lữ hành và địa phương triển khai nhiều chương trình kích cầu, mở thêm đường bay mới và quảng bá điểm đến. Tuy nhiên, để tạo hiệu quả bền vững, cần có sự liên kết thực chất hơn giữa các bên.

Không thể cạnh tranh bằng giá rẻ

Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch khu vực ngày càng gay gắt, ông Phương cho rằng Việt Nam không chỉ cạnh tranh giữa các điểm đến trong nước mà còn cạnh tranh trực tiếp với nhiều quốc gia trong khu vực. Vì vậy, yếu tố quyết định hiện nay không phải là giảm giá bằng mọi cách mà là tạo ra sản phẩm du lịch chất lượng, giàu trải nghiệm và có giá trị thực chất cho du khách.

“Nhiều du khách quốc tế đánh giá Việt Nam có cảnh quan đẹp, tài nguyên phong phú và điểm đến hấp dẫn. Nhưng để tăng sức cạnh tranh, điều quan trọng là nâng chất lượng trải nghiệm và dịch vụ”, ông Phương nói.

Theo ông Phương, áp lực hiện nay của doanh nghiệp du lịch không nhỏ khi giá nhiên liệu, chi phí vận hành và nhiều loại chi phí dịch vụ cùng gia tăng. Trong bối cảnh đó, cạnh tranh bằng giá rẻ sẽ không còn là chiến lược bền vững. Thay vào đó, ngành du lịch cần tập trung gia tăng giá trị dịch vụ để du khách cảm thấy “đáng tiền” hơn với mức chi phí họ bỏ ra.

Bài toán kích cầu du lịch hiện nay không thể chỉ tiếp cận theo hướng giảm giá đơn thuần.

Ông Phương nhấn mạnh, du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, liên quan đến nhiều chủ thể từ chính quyền địa phương, doanh nghiệp, hạ tầng giao thông đến môi trường dịch vụ. Vì vậy, chất lượng của một điểm đến không chỉ nằm ở cảnh quan hay sản phẩm du lịch mà còn ở cách vận hành toàn bộ hệ sinh thái phục vụ du khách.

“Mục tiêu quan trọng nhất hiện nay là nâng cao trải nghiệm của du khách. Chính trải nghiệm sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của điểm đến và quyết định việc du khách có quay trở lại hay không”, ông Phương nhấn mạnh.

Theo đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, để giữ chân du khách cần xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh, bảo đảm chất lượng dịch vụ và quyền lợi người tiêu dùng. Tất cả cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch đều phải tuân thủ quy định pháp luật, từ an toàn sức khỏe, an toàn thực phẩm cho tới trách nhiệm về thuế và nghĩa vụ với cộng đồng.

Thời gian qua, ngành du lịch cùng các bộ, ngành và địa phương đã tăng cường công tác đào tạo, kiểm tra và giám sát nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ. Tuy nhiên, vai trò quản lý không chỉ thuộc về cơ quan Trung ương mà còn đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ hơn từ chính quyền địa phương.