Độc đáo chum đá, tường đá của đồng bào Thái, La Ha giữa đại ngàn Tây Bắc

TPO - Giữa "miền cổ tích" Ngọc Chiến (tỉnh Sơn La), nơi nổi tiếng với phong cảnh đẹp và mùa hoa sơn tra trắng núi rừng, còn có một "bảo tàng" đặc biệt được tạo nên từ hàng vạn viên đá cuội. Từ những chiếc chum đá khổng lồ, cổng đá, tường đá, tất cả đều được bàn tay khéo léo và tinh thần đồng lòng của người La Ha, góp phần tạo nên diện mạo riêng có cho du lịch cộng đồng nơi đây.

Đặt chân đến xã Ngọc Chiến, điều khiến nhiều du khách bất ngờ không chỉ là khung cảnh yên bình của núi rừng Tây Bắc mà còn là những công trình nghệ thuật được tạo nên từ đá cuội - loại vật liệu tưởng chừng rất đỗi bình dị.

Một trong những điểm độc đáo khi đến đây là 23 chiếc chum đá lớn nhỏ tại nhà văn hóa cộng đồng bản Kẻ. Những viên đá cuội được thu gom từ các con suối, sau đó lựa chọn theo kích thước, màu sắc rồi ghép lại thành những công trình bền vững, hài hòa với cảnh quan.

Lấy cảm hứng từ chum rượu cần, hình ảnh quen thuộc trong đời sống văn hóa đồng bào, mỗi chiếc chum được ghép từ hàng nghìn viên đá cuội với hình dáng cân đối, chắc chắn và đẹp mắt.

Chiếc chum lớn nhất cao khoảng 3 m, chiếc nhỏ nhất cao 1,5 m. Không sử dụng nhiều vật liệu hiện đại, những viên đá cuội được lựa chọn kỹ lưỡng, sắp xếp tỉ mỉ để tạo nên những "tác phẩm" vừa mang giá trị thẩm mỹ, vừa lưu giữ nét văn hóa truyền thống của người La Ha.

Để hoàn thành công trình, hơn 200 người dân trong bản đã cùng nhau lên các con suối tìm từng viên đá đẹp, phù hợp nhất rồi chung sức, chung công tạo nên từng chiếc chum. Mỗi người góp một tay, người khiêng đá, người lựa đá, người xếp đá... để rồi những viên đá vô tri trở thành biểu tượng của sự đoàn kết, đồng lòng và khát vọng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Không chỉ có chum đá, phong trào làm đẹp bản làng bằng đá cuội đã lan tỏa khắp các bản Khua Vai, Nà Tâu, Lướt, Pú Ô. Đá hiện diện ở khắp nơi, từ cổng chào, cổng nhà, tường rào, lối đi, hiên cửa, cột nhà sàn...

Lãnh đạo xã Ngọc Chiến cho biết địa phương xác định phát triển du lịch cộng đồng phải gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Vì vậy, xã khuyến khích người dân tận dụng vật liệu tại chỗ để làm đẹp cảnh quan bản làng, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn cách xếp đá bảo đảm an toàn, bền vững và có tính thẩm mỹ, tạo điểm nhấn cho du lịch.