Điều gì xảy ra với mắt khi tăng đường huyết?

Đường huyết tăng cao có thể âm thầm gây tổn thương mắt bằng cách làm suy yếu các mạch máu nhỏ trong võng mạc, giảm thị lực.

Quá trình này diễn ra âm thầm, tiến triển chậm, thường không gây đau nên dễ bị bỏ qua cho đến khi thị lực suy giảm rõ rệt. Mắt là một trong những cơ quan chịu ảnh hưởng sớm của bệnh tiểu đường.

Tổn thương mạch máu võng mạc

Mắt hoạt động như một chiếc máy ảnh, trong đó võng mạc có nhiệm vụ tiếp nhận hình ảnh và truyền tín hiệu lên não. Võng mạc chứa hệ thống mạch máu rất nhỏ và nhạy cảm. Khi đường huyết duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các mạch máu dần suy yếu, có thể phình lên, rò rỉ hoặc tắc nghẽn.

Trong một số trường hợp, cơ thể hình thành mạch máu mới để bù đắp, nhưng các mạch này thường mong manh, dễ vỡ và gây biến chứng. Đây chính là cơ chế dẫn đến bệnh võng mạc do tiểu đường - một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực.

Thị lực suy giảm âm thầm

Tổn thương mắt do đường huyết cao thường không biểu hiện rõ ở giai đoạn đầu. Người bệnh có thể vẫn nhìn bình thường cho đến khi tình trạng tiến triển nặng hơn. Khi triệu chứng xuất hiện, có thể bao gồm nhìn mờ, thị lực thay đổi thất thường, xuất hiện chấm đen hoặc "ruồi bay", khó nhìn vào ban đêm, thậm chí giảm thị lực đột ngột. Do các dấu hiệu tiến triển âm thầm, nhiều người có thể không nhận ra và bỏ lỡ thời điểm can thiệp sớm.

Nguy cơ mắc nhiều bệnh lý mắt nguy hiểm

Đường huyết cao không chỉ gây một vấn đề đơn lẻ mà còn làm tăng nguy cơ nhiều bệnh lý mắt. Bệnh võng mạc tiểu đường làm giảm độ rõ của thị lực, phù hoàng điểm khiến võng mạc bị sưng do tích tụ dịch. Đục thủy tinh thể làm thủy tinh thể bị mờ sớm hơn bình thường, còn tăng nhãn áp gây áp lực lên dây thần kinh thị giác, có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn. Những tình trạng này có thể tiến triển song song và làm suy giảm thị lực nghiêm trọng nếu không được kiểm soát.

Đường huyết cao thường đi kèm với các yếu tố nguy cơ khác như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu. Những yếu tố này kết hợp với nhau tạo thành "gánh nặng" lên hệ mạch máu, đặc biệt là các mạch máu nhỏ trong mắt.

Mức độ tổn thương mắt ở mỗi người không chỉ phụ thuộc vào thời gian mắc bệnh mà còn phụ thuộc vào khả năng kiểm soát đường huyết và lối sống.

Phần lớn các tổn thương mắt do tiểu đường có thể phòng ngừa hoặc làm chậm tiến triển nếu được kiểm soát tốt từ đầu. Duy trì đường huyết ổn định, theo dõi định kỳ chỉ số HbA1c là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, người tiểu đường nên ăn uống lành mạnh, vận động đều đặn khoảng 45 phút mỗi ngày, kiểm soát căng thẳng để bảo vệ mạch máu.

Khám mắt định kỳ hàng năm, ngay cả khi chưa có triệu chứng, là cách hiệu quả phát hiện sớm bất thường. Mất thị lực do tiểu đường không xảy ra đột ngột mà là kết quả của quá trình tích lũy lâu dài, vì vậy có thể phòng tránh nếu chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm.

Bảo Bảo (Theo Times of India)