Điều gì khiến cholesterol vẫn cao dù bạn ít ăn dầu mỡ?

Cholesterol vẫn có thể tăng do cơ thể tự sản xuất, chế độ ăn nhiều đường, ít vận động, thừa cân, thiếu ngủ hoặc một số bệnh lý dù ăn ít dầu mỡ.

Cơ thể vẫn tự sản xuất cholesterol

Theo Only My Health, cholesterol là một chất cần thiết để cơ thể tạo hormone, vitamin D và tham gia cấu tạo màng tế bào. Ngoài nguồn từ thực phẩm, gan còn tự sản xuất cholesterol để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Điều này lý giải vì sao chế độ ăn cắt giảm dầu mỡ có thể không giúp cholesterol giảm.

Ăn nhiều đường, tinh bột tinh chế

Chế độ ăn ít chất béo nhưng chứa nhiều đường, bánh kẹo, nước ngọt hoặc tinh bột tinh chế vẫn ảnh hưởng bất lợi đến cholesterol. Khi hấp thụ quá nhiều carbohydrate tinh chế trong thời gian dài, cơ thể có thể chuyển phần năng lượng dư thừa thành triglyceride (chất béo trung tính). Khi triglyceride trong máu tăng, cholesterol tốt (HDL) thường giảm, đồng thời lượng cholesterol xấu (LDL) có thể tăng, tăng nguy cơ mỡ tích tụ trong thành mạch.

Trà sữa cung cấp nhiều đường, ít chất dinh dưỡng thiết yếu. Ảnh: Vân Anh

Ít vận động

Hoạt động thể chất giúp cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, cải thiện chuyển hóa chất béo. Ngược lại, ngồi nhiều, ít đi lại hoặc hầu như không tập luyện có thể khiến việc kiểm soát mỡ máu khó khăn hơn.

Thừa cân hoặc béo phì

Cân nặng dư thừa, nhất là mỡ tích tụ quanh vùng bụng, có thể đi kèm với tình trạng kháng insulin và rối loạn chuyển hóa lipid. Khi đó, cơ thể dễ xuất hiện triglyceride cao, cholesterol tốt (HDL) thường giảm. Giảm cân từ từ thông qua chế độ ăn hợp lý và tăng hoạt động thể chất có thể hỗ trợ cải thiện nhiều chỉ số chuyển hóa.

Yếu tố di truyền

Nhiều trường hợp cholesterol cao không xuất phát từ thói quen ăn uống mà liên quan đến di truyền. Người mắc tăng cholesterol máu có tính gia đình có thể có nồng độ LDL cao ngay từ khi còn trẻ.

Ở những trường hợp này, dù hạn chế dầu mỡ, cholesterol vẫn có thể ở mức cao. Nếu trong gia đình có người từng bị cholesterol cao hoặc mắc bệnh tim mạch sớm, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ, xét nghiệm phù hợp, theo Times of India.

Mắc một số bệnh lý

Theo WebMD, một số vấn đề sức khỏe ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa lipid, ví dụ suy giáp làm giảm khả năng loại bỏ cholesterol xấu khỏi máu. Ngoài ra, bệnh thận, một số bệnh gan và các rối loạn chuyển hóa cũng liên quan đến bất thường mỡ máu. Vì vậy, khi cholesterol tăng kéo dài dù đã điều chỉnh chế độ ăn, không nên chỉ tiếp tục kiêng khem mà cần khám để tìm nguyên nhân.

Tuổi tác và thay đổi hormone

Khi cơ thể lão hóa, khả năng xử lý và loại bỏ cholesterol thay đổi, khiến chỉ số này dễ tăng. Ở phụ nữ, sự thay đổi hormone trong giai đoạn quanh mãn kinh và sau mãn kinh cũng ảnh hưởng đến chỉ số mỡ máu. Vì vậy, một người trước đây có cholesterol bình thường nhưng sau đó tăng lên dù chế độ ăn uống khoa học.

Sai lầm thường gặp là nhiều người loại bỏ gần như toàn bộ chất béo khỏi khẩu phần ăn. Cơ thể vẫn cần chất béo để hấp thu một số vitamin và thực hiện nhiều chức năng sinh học. Mỗi người nên ưu tiên chất béo không bão hòa từ cá, các loại hạt, quả bơ và một số loại dầu thực vật, đồng thời hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Tăng rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu chất xơ hòa tan cũng có lợi cho việc kiểm soát cholesterol.

Lê Nguyễn (Tổng hợp)