Diễn viên Phương Anh Đào: "Cứ bước tới miễn là còn cơ hội"

Những ngày này, Phương Anh Đào đang đóng phim Ngày con còn mẹ do Vũ Ngọc Đãng biên kịch và đạo diễn, có sự tham gia diễn xuất của Hồng Đào, Huy Anh, Nguyên Thảo, Lê Thiện, Công Ninh… Phim dự kiến ra rạp cuối năm 2026.

Cơ duyên nào khiến một cô gái tận Bạc Liêu (cũ) theo đuổi con đường nghệ thuật?

Gia đình không ai làm nghệ thuật, nhưng từ nhỏ tôi đã được bà ngoại và ba khuyến khích tham gia nhiều hoạt động văn nghệ năng khiếu ở trường. Đến khi lớn lên, tôi muốn tìm một cuộc sống mới lạ so với công việc buôn bán của ba mẹ, được đi xa hơn vùng quê miền biển. Vậy là tôi xin phép gia đình thực hiện ước mơ riêng.

Những năm tháng tuổi thơ để lại dấu ấn gì với Phương Anh Đào?

Sau giờ học ở trường, tôi về làm việc nhà, xong là ra chợ buôn bán với ba mẹ. Tôi biết mình phải có trách nhiệm với gia đình và hiểu được giá trị của lao động từ sớm. Nên so với bạn bè đồng trang lứa, tôi được nhận xét trông "già trước tuổi".

Có lẽ với hầu hết các gia đình không đủ điều kiện vật chất thì những đứa con đều phải bươn chải như vậy. Cho đến giờ nhìn lại, tôi biết ơn tất thảy những trải nghiệm đó vì đã cho mình sống giàu cảm xúc hơn, đem những cảm nhận ấy kết nối với thế giới nội tâm ở vai diễn phim ảnh.

Khi thành danh, bạn trở thành trụ cột kinh tế của gia đình, đâu là khoảng thời gian khó khăn nhất? Bạn có mong muốn đưa gia đình về TP.HCM sống không?

Là con gái lớn nên hầu như mọi việc tôi đều san sẻ với gia đình mình, đó cũng là động lực và niềm vui của tôi từ khi rời quê chập chững tự vào đời. Tôi may mắn có cuộc sống ngày càng tốt hơn để phụng dưỡng, đỡ đần kinh tế cho cả nhà. Ba mẹ tôi luôn muốn duy trì nếp sống ở quê như từ đó đến giờ, chứ không trông chờ con cái. Tôi rất thương quý và trân trọng đấng sinh thành. Nhiều lần tôi thuyết phục ba mẹ lên TP.HCM sống cùng để tiện bề chăm sóc, thăm khám sức khỏe nhưng đều không thành, nên thôi cứ chiều hai người. Ở đâu cũng được, miễn cả hai cảm thấy vui vẻ thoải mái, có hàng xóm láng giềng quen thuộc cho thân tình tuổi xế chiều.

Lần đầu đóng chính phim điện ảnh Nhắm mắt thấy mùa hè với đa số cảnh quay ở Nhật Bản, bạn cảm nhận gì về phim, về ê kíp cũng như bạn diễn Nhật Bản Takafumi Akutsu?

Nhắm mắt thấy mùa hè là giấc mơ đẹp và có hậu, như một sự giải tỏa căng thẳng sau chuỗi suy tư về con đường sự nghiệp non trẻ, bấp bênh lúc ấy của tôi. Tất cả nhiệt huyết, cách làm việc chuyên nghiệp của anh chị em trong ê kíp cho tôi thêm niềm tin vào lựa chọn của mình. Tôi cũng không còn giữ liên lạc với bạn diễn Takafumi Akutsu, có lẽ bạn đã rẽ hướng khác, nhưng anh em đoàn phim vẫn mong có dịp gặp lại.

Giới chuyên môn từng đánh giá bạn "mỏng" về diễn xuất khi bắt đầu theo nghề, làm thế nào để thay đổi cách diễn, cách thể hiện tâm lý nhân vật?

Tôi thấy được khả năng của mình và cứ bồi đắp qua từng vai diễn. Với ý nghĩ "mình còn nhiều thiếu sót lắm, phải cố gắng tìm chất liệu thêm qua phim ảnh, chiêm nghiệm cuộc sống đời thường, kết nối với xung quanh hơn, học từ anh chị em đồng nghiệp", nhờ vậy mỗi lần vào vai tôi đều được mọi người giúp đỡ. Nhiều lần gom góp nhận xét, đặc biệt từ những gì chưa làm được, từ dự án chưa thành công mà tôi có thêm chiều sâu trong diễn xuất với các tác phẩm là điểm sáng sau này. Tôi trưởng thành dần từ những lựa chọn tạm gọi là sai lầm.

Hàng loạt phim tiếp theo như Em gái mưa, Chàng vợ của em (2018), Cha ma (2019), Bằng chứng vô hình (2020), Vô diện sát nhân (2022)…, Phương Anh Đào vẫn chưa ghi được dấu ấn nơi khán giả, nguyên do vì đâu?

Tôi nghĩ trái ngọt nào cũng cần thời gian vun trồng, thử nghiệm, thất bại rồi lại tiếp tục đi, miễn mình vẫn còn cơ hội. Với một người muốn tự thân trải nghiệm, độc lập lựa chọn thì các dự án đó luôn là khoảng thời gian để tôi học hỏi, chấp nhận khám phá và hiểu hơn mình làm được những gì, ưu khuyết ra sao.

Thành công của một bộ phim được quyết định bởi cả tập thể. Ở những dự án đó, có lẽ chúng tôi chưa tạo ra được điểm chạm đủ mạnh về mọi mặt từ cảm xúc trong xây dựng câu chuyện, hay cách diễn của cá nhân tôi, hoặc về chiến lược truyền thông để tiếp cận với khán giả… Vẫn chưa có một công thức chung nào để đảm bảo tìm trúng được thị hiếu khán giả trong từng thời điểm!

Tro tàn rực rỡ có thể nói là bước nhảy vọt về diễn xuất của Phương Anh Đào. Bạn hóa thân trọn vẹn vào vai Nhàn vì xuất thân từ vùng đất Nam bộ?

Tro tàn rực rỡ kể một câu chuyện có sức lay động, được đạo diễn Bùi Thạc Chuyên chăm chút nhiều năm cho phần kịch bản. Bằng sự nhạy cảm với nghề và tài năng kể chuyện, đạo diễn đã thổi hồn cho tác phẩm, hướng dẫn sâu để cả dàn diễn viên chạm được đến nhân vật mình thể hiện. Tôi học được nhiều từ anh Chuyên trong cách phân tích tâm lý và diễn xuất, cảm ơn làng quê mộc mạc hiền hòa đã cho tôi nhiều cảm xúc.

Vai Mai trong bộ phim cùng tên của Trấn Thành ra rạp năm 2024 đưa tên tuổi Phương Anh Đào vang danh, đoạt nhiều giải thưởng. Theo bạn, vì sao mình được đạo diễn chọn giữa rất nhiều nữ diễn viên trẻ đẹp khác?

Tôi thấy điều này như định mệnh. Dường như phim Mai chờ tôi hai năm để thêm trải nghiệm, va vấp đời thực, tăng độ sâu khi bước vào vai diễn duyên số ấy!

Lúc đó tôi đến thử vai không có kịch bản, chỉ có tình huống đặt ra thôi, còn lựa chọn đối đáp lại như thế nào thì anh Trấn Thành hoàn toàn cho tôi thoải mái bộc lộ, như thi ứng xử tình huống. Chắc tôi thuyết phục được mọi người rằng đây là người phù hợp và gần nhất với nhân vật anh Thành hình dung, nên tôi may mắn có được vai diễn tuyệt vời đó.

Mai là vai diễn có sức nặng, được bóc tách nhiều khía cạnh thương cảm nhất mà tôi từng có. Mai khiến tôi như chìm vào cuộc đời nhân vật thực sự. Mỗi ngày đến phim trường, bước vào từng phân đoạn, cảm xúc tôi như tàu lượn - rất dâng trào và cả hỗn loạn nữa. Tôi thương Mai nhiều và cũng biết ơn vì đã được là một phần của dự án đáng nhớ này!

Nhận xét của bạn về bạn diễn Tuấn Trần khi cả hai từng tham gia Mai và gần nhất là Báu vật trời cho? Có ý kiến cho rằng sau thành công của Mai thì Báu vật trời cho ít có sự đột phá về diễn xuất của cặp đôi Tuấn Trần - Phương Anh Đào?

Tuấn Trần hiền lành, rất yêu nghề, linh hoạt trong cách xây dựng nhân vật, luôn nghiêm túc tìm tòi lối diễn mới. Tôi quan sát và học hỏi được tinh thần này trong công việc của Tuấn.

Thú thật trên hành trình nghề nghiệp, tôi luôn mong muốn biến hóa với nhiều dạng tính cách nhân vật, để được sống tối đa với nhiều cuộc đời trên phim ảnh. Mỗi dự án tôi đều tham gia với tâm thế khác nhau. Sau nhân vật Mai nhiều tổn thương, đầy nước mắt, tôi mất hơn một năm để cân bằng cảm xúc lại.

Báu vật trời cho do Lê Thanh Sơn đạo diễn thiên về đa tuyến hơn là tập trung vào một nhân vật, không đẩy mạnh theo lối kể kịch tính nặng nề, nên tôi cũng hài lòng với cách câu chuyện diễn ra khá nhẹ nhàng và tươi tắn này. Vai Ngọc cho tôi cảm giác được chữa lành, được làm mới mình hơn một chút với kiểu nhân vật đầy lém lỉnh, pha hành động, cái kết có hậu… chứ không chỉ toàn bi lụy - đây là điều tôi đi tìm ở dự án này. May mắn Báu vật trời cho cũng đạt doanh thu hơn 103 tỉ đồng và được khán giả đón nhận.

Bạn nghĩ gì về dòng phim nghệ thuật và thị trường? Có nên phân biệt rạch ròi 2 dòng phim này? Điện ảnh Việt hoàn toàn có thể tạo ra những tác phẩm điện ảnh vừa ăn khách vừa đạt giá trị nghệ thuật cao không?

Mỗi tác phẩm đều có hướng đi riêng, để truyền tải những thông điệp, cá tính nghệ thuật của người tạo ra, chạm đến những đối tượng khán giả khác nhau.

Tôi nghĩ với dòng phim nào thì người làm phim cũng mong muốn được đón nhận ở nhiều mức độ. Có những cân đo đong đếm trong đánh đổi giữa việc thỏa sức khắc họa cái tôi trong nghệ thuật của tác giả và cân bằng giữa nhiều yếu tố để tìm ra hương vị phục vụ cho mẫu số chung.

Với sự phát triển mạnh mẽ của điện ảnh Việt những năm gần đây, chúng ta hoàn toàn có thể thưởng thức nhiều tác phẩm vừa giàu giá trị biểu đạt vừa chinh phục được đông đảo khán giả.

Một tác phẩm điện ảnh hay là nhờ kịch bản, đạo diễn, diễn xuất hay còn yếu tố nào khác? Thị trường xuất hiện nhiều bộ phim ăn khách trên trăm tỉ đồng nhưng chất lượng không cao. Phải chăng nhờ tiếp thị, quảng bá và tạo dư luận để dễ thu hút khán giả trẻ?

Với Anh Đào, một bộ phim thành công phải dung hòa được nhiều yếu tố từ vai trò của tất cả anh em trong đoàn phim, là cách lựa chọn đặt để từng phân đoạn trong lối kể chuyện của đạo diễn, là sức chạm của kịch bản và sự thể hiện giàu cảm xúc của dàn diễn viên trong từng khung hình…

Tôi nghĩ khẩu vị thưởng thức, tiêu chuẩn cái đẹp, cái hay của mỗi người khác nhau. Được đánh giá là hay hoặc chưa thì tùy gu của mỗi người, nhưng vẫn đạt được doanh thu tốt thì phải nhìn nhận rằng phim đã làm tốt việc phục vụ tệp người xem riêng. Chính sự quan tâm, ủng hộ của khán giả giúp nhà làm phim có kinh phí để tiếp tục đầu tư, nâng cao chất lượng cho sản phẩm tiếp theo. Ai cũng cần quá trình để trưởng thành, gọt giũa và thị trường điện ảnh cũng cần sự kiên nhẫn trong hành trình đi lên đó. Tôi hiểu rõ những hạn chế nhất định của ngành nên rất mong phim Việt sẽ ngày càng có nhiều sự đầu tư sản xuất hơn để nâng tầm chất lượng.

Một số phim được đánh giá cao về chất lượng, đoạt giải thưởng tại các kỳ liên hoan phim (LHP) quốc tế lại không được khán giả quan tâm, doanh thu cực thấp. Theo bạn, đâu là nguyên do của sự trái chiều này?

Chuyện này lại quay về gu thưởng thức của khán giả đại chúng. Có thể phim dự LHP quốc tế được thể hiện đậm tính điện ảnh nhưng tác phẩm đó quá "cá tính" nên kén người xem. Cũng có thể cách quảng bá tác phẩm chưa thúc đẩy được đúng đối tượng khán giả đến rạp hoặc nhiều nguyên do khác. Tôi nghĩ từ ban đầu các tác phẩm này cũng đã xây dựng, định vị rõ ràng mục tiêu là gì và hướng đến những tệp khán giả nào rồi.

Nhan sắc có quyết định cho sự thành danh khi theo đuổi nghiệp diễn xuất? Điều gì một diễn viên giỏi buộc phải có ngoài vẻ đẹp?

Diễn viên thì yếu tố chủ chốt là sức diễn, là sự hóa thân chân thực đa dạng; và dù ở công việc nào cũng cần nghiêm túc tận tâm thì mới mong trụ lại được với nghề bền lâu. Cái đẹp của một người không nằm riêng lẻ ở ngoại hình mà còn là thần thái toát ra, sự khác biệt trong cách thể hiện để tạo nên sức hút riêng. Bản thân tôi vẫn luôn học cách trau dồi kỹ năng diễn xuất, học cách kết nối làm việc với một tập thể sao cho hiệu quả.

Ở tuổi 34, Phương Anh Đào có tính đến chuyện lập gia đình hay vẫn tiếp tục toàn tâm toàn ý cho sự nghiệp?

Tương lai gần thì tôi vẫn tập trung cho sự nghiệp. Nhiều khi tôi cứ thắc mắc không biết người có duyên bên cạnh mình sau này sẽ là ai, trông như thế nào? Nhưng dù có là ai đi chăng nữa thì chắc chắn đó sẽ phải là người tử tế, khiến tôi an tâm tựa vào và cùng chia sẻ nâng đỡ nhau phát triển trong cuộc sống.