'Điện hóa' xu hướng sống: Chạy xe điện, lắp điện mặt trời và bài toán lợi ích đang rõ dần

Những xu hướng tưởng chừng riêng rẽ thực tế đang gặp nhau ở một điểm chung là tối ưu chi phí năng lượng, từ đó cũng đặt ra yêu cầu về sử dụng năng lượng tiết kiệm và bền vững.

Từ bài toán kinh tế đến lựa chọn vì môi trường

Với anh Trần Văn Minh, tài xế xe công nghệ tại TP.HCM, quyết định chuyển từ xe xăng sang xe điện có lý do ban đầu rất trực diện: giảm chi phí.

Giảm chi phí đồng nghĩa lợi nhuận tăng lên. Bởi theo anh Minh, trước đây mỗi ngày anh tốn khoảng 120.000 đồng tiền xăng. Nhưng từ khi chuyển sang xe điện, chi phí sạc chỉ còn khoảng 30.000 - 40.000 đồng/ngày. Nếu chạy nhiều thì cũng không vượt quá 50.000 đồng.

Không chỉ tiết kiệm chi phí nhiên liệu, xe điện còn ít hỏng vặt, không cần thay dầu nhớt định kỳ. Với những người chạy xe cường độ cao, khoản chênh lệch từ tiền xăng hằng ngày, tiền thay dầu nhớt máy hàng tháng… sẽ tích lũy thành con số đáng kể mỗi tháng. "Chạy đều thì tiết kiệm được vài triệu đồng là bình thường", anh cho biết.

Cạnh bên, đồng nghiệp anh Minh là anh Dương Công Hoàng, cho biết lúc đầu cũng đắn đo nhất ở chuyện pin. Anh Hoàng là tài xế xe công nghệ đã chạy xe điện được 4 năm nay.

Anh kể đã tìm hiểu qua sách báo cho tới trực tiếp nghe tư vấn của nhân viên hãng xe điện, từ đó biết nếu phải thay pin cho xe máy điện phải tốn cả chục triệu đồng. Tuy nhiên chạy rồi mới thấy chi phí đó nếu được chia nhỏ ra trong thời gian 6 - 8 năm, thậm chí 10 năm thì chưa hẳn đã lỗ.

Theo anh Hoàng, pin xe điện thường dùng được khoảng 6 - 8 năm, thậm chí lâu hơn nếu chạy giữ gìn. Không phải "hỏng là thay ngay" mà chỉ giảm dần quãng đường. Trong khi đó, tiền xăng tiết kiệm được mỗi ngày khoảng 80.000 - 100.000 đồng, tính ra mỗi tháng dư ra 2 - 2,5 triệu đồng. "Mình chạy đều vài năm là tiền tiết kiệm đó đủ để lo chuyện pin rồi. Chưa kể xe điện ít hỏng vặt, không tốn dầu nhớt nên tổng chi phí vẫn nhẹ hơn", anh Hoàng chia sẻ thêm. Cùng đó, anh khẳng định rằng nếu nhìn tổng thể thì chi phí pin không còn là rào cản quá lớn như nhiều người nghĩ.

Điểm đáng chú ý là chi phí vận hành của xe điện ổn định hơn so với xe xăng, ít chịu tác động từ biến động giá nhiên liệu. Điều này giúp người sử dụng, đặc biệt là tài xế công nghệ, dễ tính toán thu nhập và chủ động kế hoạch tài chính. Trong bối cảnh đô thị ngày càng siết tiêu chuẩn khí thải và khuyến khích phương tiện xanh, xe điện không còn chỉ là xu hướng mà đang dần trở thành lựa chọn thực dụng.

Thời gian hòa vốn điện mặt trời áp mái đang được rút ngắn

Xu hướng "điện hoá" đời sống ngày càng hiện hữu rõ nét thì bài toán tiếp theo là chi phí điện năng. Và đây là lúc điện mặt trời áp mái trở thành "mảnh ghép" quan trọng.

Cơ sở kinh doanh của ông Nguyễn Văn Hoàng (TP.HCM) từng phải chi hơn 32 triệu đồng tiền điện mỗi tháng do vận hành liên tục hệ thống máy lạnh công suất lớn. Sau khi đầu tư khoảng 550 triệu đồng lắp điện mặt trời kèm pin lưu trữ, chi phí điện giảm xuống còn 7,3 triệu đồng.

Ban ngày, hệ thống tận dụng ánh nắng để vận hành thiết bị và nạp điện vào pin. Buổi tối, đặc biệt trong khung giờ giá điện cao, điện từ hệ thống lưu trữ được sử dụng thay cho điện lưới. "Gần như mình chủ động hoàn toàn, mọi thứ điều khiển trên điện thoại", ông Hoàng nói, đồng thời cho biết dự kiến khoảng 2 năm sẽ hoàn vốn.

Theo đại từ Tổng Công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), hiệu quả của điện mặt trời hiện đã được kiểm chứng sau gần 10 năm vận hành.

Nếu trước đây thị trường còn nhiều băn khoăn về độ bền của tấm pin, hiệu suất vận hành cũng như khả năng lưu trữ điện, thì thực tế gần 10 năm khai thác cho thấy mức suy giảm hiệu suất không đáng kể, với điều kiện hệ thống được bảo trì và vệ sinh định kỳ.

Trong bối cảnh giá thiết bị ngày càng giảm, thời gian hoàn vốn của hệ thống điện mặt trời hiện nay đã được rút ngắn đáng kể.

Với hệ thống không tích hợp pin lưu trữ, thời gian hoàn vốn có thể chỉ trên dưới 2 năm. Trong khi đó, nếu lắp thêm hệ thống pin lưu trữ, thời gian thu hồi vốn sẽ dài hơn, đổi lại người sử dụng có thể chủ động nguồn điện vào buổi tối và tăng mức độ tự cung tự cấp.

Đặc biệt, trong trường hợp xảy ra sự cố lưới điện, hệ thống vẫn có thể duy trì hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định, giúp sinh hoạt gia đình và hoạt động sản xuất không bị gián đoạn.

Đây chính là "hiệu quả kép" mà điện mặt trời mái nhà đang mang lại: vừa giảm chi phí điện năng cho người dùng, vừa góp phần điều tiết phụ tải cho hệ thống điện đô thị.

Đối với pin lưu trữ, công nghệ trong khoảng 5 năm trở lại đây cũng đã có bước cải thiện rõ rệt, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sử dụng thực tế.

Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) cũng cho hay hiện đang hỗ trợ hết mình trong việc đăng ký mới và thông tin chi tiết về các hệ thống điện mặt trời áp mái trong cả phương thực trực tiếp và trực tuyến. Hiện tại, EVNSPC có đội ngũ chuyên môn tư vấn về các vấn đề năng lượng, kiểm toán năng lượng, lắp đặt hệ điện mặt trời… cho các doanh nghiệp, nhà xưởng tại các địa phương.

Ngoài ra, ngành điện cũng đã xây dựng hệ thống dữ liệu và thông tin cho việc lắp đặt điện mặt trời áp mái trên trang solar.evn.com.vn, khách hàng có thể tham khảo về giá thị trường, công suất và các thủ tục đăng ký trực tuyến trên trang này.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng, thiết bị điện ngày càng nhiều và xu hướng giao thông xanh lan rộng, người tiêu dùng không còn chỉ đứng ở vai trò "người dùng điện", mà đang chuyển sang chủ động hơn trong việc tạo và quản lý nguồn năng lượng của mình. Bài toán không còn dừng ở việc tiết kiệm từng khoản chi nhỏ, mà là cách tối ưu tổng thể chi phí vận hành, từ sử dụng năng lượng tiết kiệm đến tái tạo năng lượng để bền vững hơn.