8 hours ago
8
Hòa giải trực tuyến cần phù hợp với điều kiện thực tiễn
Sáng 10.8, Quốc hội (QH) thảo luận tại hội trường về luật Hòa giải cơ sở sửa đổi. Góp ý về quy định hòa giải trực tuyến, Phó giám đốc Công an tỉnh Lâm Đồng Huỳnh Ngọc Liêm đồng tình với việc ứng dụng công nghệ, song cũng cảnh báo những hệ lụy khôn lường nếu không có cơ chế kiểm soát không gian mạng.
Ông Liêm cũng ví dụ một loạt rủi ro "không biết ai đang ở phía sau màn hình", như trong lúc hòa giải một bên dùng điện thoại khác bí mật ghi hình, cắt ghép đoạn phát biểu rồi tung lên mạng xã hội hoặc gửi vào nhóm chat khu dân cư. Thậm chí, có người thứ ba ngồi khuất sau màn hình nghe trọn vẹn những thông tin nhạy cảm về tài sản, nguyên nhân mâu thuẫn gia đình mà phía bên kia không hề hay biết. Khi đó, một cuộc hòa giải vốn được tổ chức để hàn gắn quan hệ lại có thể trở thành nguyên nhân của những mâu thuẫn mới.
Để bảo vệ người dân, ông Liêm đề nghị không nên quy định chung chung rồi giao toàn quyền cho Chính phủ hướng dẫn, mà cần "luật hóa" ngay 3 nguyên tắc tối thiểu. Cụ thể, hòa giải trực tuyến phải dựa trên sự đồng thuận, không vì thuận lợi công nghệ mà biến thành lựa chọn áp đặt. Phải kiểm soát được người tham gia, đảm bảo các bên biết rõ mình đang trao đổi với ai. Việc ghi âm, ghi hình, lưu trữ trong phiên hòa giải bắt buộc phải có sự đồng ý của các bên, tuân thủ nghiêm ngặt yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các tiêu chuẩn kỹ thuật hay nền tảng bảo mật sẽ do Chính phủ quy định chi tiết.
Phát biểu giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng khẳng định dự thảo luật cũng đã quy định lộ trình việc áp dụng hòa giải trực tuyến cần phù hợp với điều kiện thực tiễn. "Trực tuyến nhưng không phải là áp dụng cứng nhắc. Ở vùng sâu, vùng xa, vùng chưa đáp ứng điều kiện về hạ tầng KH-CN thì phải linh hoạt", Bộ trưởng nói và cho biết sẽ nghiên cứu bổ sung thêm tại các văn bản dưới luật.
Từ góc độ khác, đại biểu (ĐB) Lưu Thị Thúy Hằng (đoàn Phú Thọ) chia sẻ tình trạng nhiều phụ nữ, trẻ em bị bạo hành, xâm hại nghiêm trọng nhưng chính quyền cơ sở lại đưa ra hòa giải theo tư duy "dĩ hòa vi quý", "đóng cửa bảo nhau". Hậu quả là kẻ bạo hành thoát tội, trong khi nạn nhân vẫn tiếp tục bị bạo hành và việc áp dụng các biện pháp bảo vệ khẩn cấp bị trì hoãn. Nữ ĐB đề nghị nghiêm cấm sử dụng hòa giải đối với các vụ việc bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em và mua bán người; cấm dùng hòa giải làm công cụ trì hoãn các biện pháp tư pháp bảo vệ nạn nhân.
Giải trình thêm, Bộ trưởng Tư pháp phân tích, về nguyên tắc, các mâu thuẫn, tranh chấp và một số hành vi vi phạm pháp luật có thể được hòa giải ở cơ sở; trừ những trường hợp xâm phạm lợi ích quốc gia, vi phạm điều cấm hoặc đã đến mức phải xử lý về hình sự, hành chính theo quy định của dự thảo luật.
Cụ thể, một số hành vi có dấu hiệu vi phạm nhưng tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp, chưa đủ điều kiện xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự có thể thuộc phạm vi hòa giải. "Một số hành vi liên quan đến phòng, chống bạo lực gia đình nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng cũng có thể được khuyến khích hòa giải, nhằm ngăn chặn tái diễn và hàn gắn các mối quan hệ gia đình", ông Tùng nói.
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, với những trường hợp có cơ sở xác định hành vi thuộc phạm vi phải xử lý hình sự hoặc xử lý vi phạm hành chính, trách nhiệm của hòa giải viên là phải dừng ngay cuộc hòa giải và báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý, không chờ đến khi hết thời hạn hòa giải.
Chế tài nghiêm khắc với người lao động vi phạm pháp luật ở nước ngoài
Cùng ngày, QH thảo luận về dự thảo luật Sửa đổi một số điều luật Người VN đi lao động ở nước ngoài. ĐB Trần Đình Gia (đoàn Hà Tĩnh) cho biết Hà Tĩnh có số người đi lao động ở nước ngoài rất đông. Tuy nhiên, rất nhiều người Hà Tĩnh sang làm việc được vài tháng, sau đó tự ý bỏ ra ngoài làm việc bất hợp pháp. Điều này dẫn đến việc nhiều thị trường lao động không nhận lao động từ một số địa phương của Hà Tĩnh cũng như một số tỉnh miền Trung, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của rất nhiều người lao động chân chính khác.
ĐB Trần Đình Gia cũng cho hay, theo quy định, một số thị trường lao động không thu phí hoặc thu phí rất thấp, nhưng thực tế người lao động phải đóng các khoản phí rất cao, có thể lên đến 300 - 400 triệu đồng, thậm chí hàng tỉ đồng. "Những số tiền này đi đâu? Khi sửa đổi luật này, phải làm sao để hạn chế tối đa thực trạng trên", ông Gia nêu và đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về người lao động đi làm việc ở nước ngoài và chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các cơ quan, bộ, ngành, địa phương. Đặc biệt, phải có cơ chế, quy định nghiêm khắc hơn đối với những người vi phạm pháp luật lao động ở nước ngoài.
"Tôi đề xuất có thể áp dụng biện pháp cấm xuất cảnh đối với những trường hợp lao động vi phạm pháp luật ở nước ngoài, nhằm làm lành mạnh hóa môi trường xuất khẩu lao động", ông Gia nêu và cho rằng người lao động ở nước này vi phạm về nước, sau đó lại đi nước khác thì không được.
Giải trình cuối phiên, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho hay cơ sở dữ liệu về người lao động VN đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đã được xây dựng, đưa vào khai thác sử dụng từ năm 2015 và hiện tiếp tục được nâng cấp, hoàn thiện. Mỗi năm có trên 80.000 lượt thủ tục hành chính được thực hiện trên cơ sở dữ liệu này.
Về trách nhiệm quản lý nhà nước, ông Hải khẳng định cơ chế phối hợp để phòng ngừa rủi ro, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động là vô cùng quan trọng, từ khâu tư vấn trong nước cho đến suốt thời gian làm việc ở nước ngoài. Việc ban hành các chính sách hỗ trợ là hết sức cần thiết, đặc biệt là đối với đồng bào dân tộc thiểu số và lao động nữ. Cạnh đó, dự thảo đã bổ sung quy định bắt buộc doanh nghiệp phải có người đại diện ở nước ngoài để kịp thời hỗ trợ, giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan đến người lao động...
