Để trẻ em dẫn dắt sự thay đổi

2 hours ago 8
Quảng Cáo

0943778078

TPO - An Nhiên, 12 tuổi, là gương mặt trẻ tiêu biểu của Việt Nam vừa tham gia Hội trại Trí tuệ trẻ khu vực Đông Á năm 2026 (Young Minds CAMP) tại Đà Nẵng.

722b57f9-aa8e-4573-b1f8-a8f21bcf87ea.jpg An Nhiên tham gia Hội trại Trí tuệ trẻ khu vực Đông Á năm 2026

Diễn đàn do World Vision tổ chức, trở thành nơi trẻ em đến từ 7 quốc gia Đông Á cùng thảo luận, đề xuất sáng kiến về biến đổi khí hậu, di cư do biến đổi khí hậu và hoà nhập cho trẻ em khuyết tật. Với niềm đam mê dành cho giáo dục hòa nhập và hành động vì khí hậu, An Nhiên đã ghi dấu ấn qua nhiều hoạt động cộng đồng và các cuộc thi hùng biện cấp quốc gia, khu vực.

"Em tin rằng tiếng nói của trẻ em rất quan trọng, vì chúng em nhìn nhận vấn đề theo một cách khác, qua chính trải nghiệm của mình", An Nhiên chia sẻ.

Nữ sinh cho biết em muốn đóng góp để tạo nên một môi trường an toàn, tốt đẹp hơn cho trẻ em lớn lên.

Ngoài chương trình này, em còn tham gia Global Children Council - sáng kiến toàn cầu do trẻ em dẫn dắt, nhằm chuyển đối thoại thành hành động thiết thực.

Câu chuyện của An Nhiên không phải cá biệt. Tại Mông Cổ, khoảng 2.000 trẻ em và thanh thiếu niên tự thực hiện một nghiên cứu, đưa khuyến nghị vào các cuộc thảo luận khí hậu tại COP17 (Hội nghị các Bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi khí hậu lần thứ 17).

Điều này cho thấy kết quả của sự thay đổi tư duy, khi coi trẻ em là nhà nghiên cứu, người vận động, chứ không chỉ là người thụ hưởng.

Trong nhiều năm, sự tham gia của trẻ em thường chỉ dừng ở việc tạo không gian để các em chia sẻ ý kiến. Điều đó quan trọng, nhưng chưa đủ. Chúng ta mới chỉ ghi lại lời các em, hay trang bị năng lực để các em thu thập bằng chứng và vận động thay đổi. Có khoảng cách lớn giữa "Đây là điều em nghĩ" và "Đây là bằng chứng, và đây là điều cần thay đổi".

Việc thu hẹp khoảng cách này sẽ giúp việc tham gia của trẻ em không còn mang tính hình thức, mà là sự tham gia mang lại tác động thực sự.

tre-em.jpg Trẻ em tham gia Hội trại Trí tuệ trẻ khu vực Đông Á năm 2026

Hiệu ứng lan tỏa

Khi đứa trẻ vốn sợ phát biểu trước đám đông nhận ra tiếng nói của mình có thể tác động đến một quyết định, đó là lúc hiệu ứng lan tỏa bắt đầu: Em tìm thấy tiếng nói, thúc đẩy các trẻ em khác cùng lên tiếng trong cộng đồng của mình.

Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là trao cho tiếng nói đó cách thức tạo nên ảnh hưởng.

Tại Diễn đàn Trẻ em ASEAN lần thứ 9 (tháng 8/2026), một em đã nêu câu hỏi với các nhà lãnh đạo: "Nếu em là con của ông/bà, liệu ông/bà có hài lòng với mức độ bảo vệ trẻ khuyết tật hiện nay không?" Trẻ em không chỉ mong được lắng nghe, các em mong ta hành động, rồi cho các em biết điều gì đã thay đổi.

Đầu tư nhiều hơn cho trẻ em nghĩa là gì? Là tài trợ cho nghiên cứu do chính trẻ em, thanh niên dẫn dắt, không chỉ nghiên cứu về các em. Là trao cho các em kỹ năng, công cụ để tạo bằng chứng, và con đường thực chất để đối thoại với người ra quyết định - người phải hồi đáp. Là chủ động tiếp cận những tiếng nói dễ bị bỏ sót nhất: trẻ em khuyết tật, dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa, hay trẻ em bị ảnh hưởng bởi di cư. Là thay đổi vai trò của người lớn - không dẫn dắt mãi mãi, mà trang bị, đồng hành, mở cửa cho các em.

Ngày Quốc tế Thanh niên là dịp tôn vinh người trẻ, nhưng cũng là lúc tự hỏi liệu xã hội đã đầu tư đủ cho các em hay chưa. Câu hỏi không còn là liệu trẻ em có đủ khả năng - ta đã thấy các em có khả năng nghiên cứu, đặt câu hỏi, dẫn dắt thay đổi.

Câu hỏi thật sự là: Các chính phủ, tổ chức phát triển, doanh nghiệp, nhà tài trợ liệu đã đầu tư đủ cho các em? Các dự án hỗ trợ cho người trẻ rồi sẽ kết thúc, nhưng đầu tư vào một người trẻ có thể giúp tác động lan xa hơn, đến gia đình, cộng đồng, cả thế hệ tiếp theo. Câu hỏi thật sự là: Các em có thể làm được nhiều hơn thế nào, nếu ta đầu tư nhiều hơn vào năng lực dẫn dắt của các em?

Read Entire Article