6 hours ago
7
Cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese 2026 do Báo Thanh Niên phối hợp cùng Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam tổ chức với sự đồng hành của Sở Du lịch TPHCM và Sở Văn hóa - Thể thao TPHCM khởi động ngày 16/5.
Chương trình có sự tham gia của đại diện Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, lãnh đạo Sở Du lịch TPHCM và Sở Văn hóa - Thể thao TPHCM. Đạo diễn Hàm Trần, Nguyễn Quang Dũng, đạo diễn - diễn viên Hồng Ánh góp mặt trong vai trò chuyên gia truyền đạt kinh nghiệm đến sinh viên yêu điện ảnh.
Điện ảnh cần thế hệ làm nghề mới
Điện ảnh Việt những năm gần đây liên tục lập kỷ lục doanh thu với nhiều tác phẩm cán mốc hàng trăm tỷ đồng. Tuy nhiên, phía sau sự sôi động ấy là bài toán lớn hơn về tính bền vững của ngành công nghiệp điện ảnh.
Tại chương trình, nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn - Tổng biên tập Báo Thanh Niên, Trưởng ban tổ chức cuộc thi - cho rằng điện ảnh Việt đang có nhiều chuyển động tích cực với các tác phẩm tạo tiếng vang quốc tế và sự xuất hiện của những gương mặt trẻ “có tư duy kể chuyện sáng tạo, giàu cá tính”. Để tiến tới một nền điện ảnh phát triển bền vững, yếu tố con người đóng vai trò quyết định.
Nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn, Tổng biên tập Báo Thanh Niên, Trưởng Ban tổ chức cuộc thi phát biểu tại lễ phát động.
“Chúng tôi kỳ vọng Vietnamese không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh các tác phẩm xuất sắc, mà còn góp phần lan tỏa tên tuổi những nhà làm phim trẻ đến đông đảo công chúng, giúp họ có thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp sau cuộc thi. Thực tế qua các mùa tổ chức, chúng tôi vui mừng chứng kiến nhiều bạn trẻ tiếp tục khẳng định tài năng và vững vàng bước tới trên con đường nghề nghiệp. Có người tiếp tục làm phim ngắn, có người tham gia các dự án chuyên nghiệp, có người chuẩn bị ra mắt phim điện ảnh đầu tay”, nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn chia sẻ.
Nhìn rộng hơn, doanh thu của những bộ phim trăm tỷ chỉ phản ánh phần nổi thị trường. Nền tảng thật sự của điện ảnh vẫn là con người, từ biên kịch, đạo diễn, quay phim, nhà sản xuất, đội ngũ hậu kỳ và cả những người trẻ đang tìm cơ hội bước vào nghề.
Một trong những vấn đề được nhắc nhiều là điện ảnh Việt hiện không thiếu người trẻ yêu nghề, nhưng lại thiếu môi trường đủ dài hơi để họ phát triển. Không ít đạo diễn trẻ đam mê làm phim phải tự xoay xở kinh phí, thiếu cơ hội kết nối nghề nghiệp và gần như không có nhiều không gian thử nghiệm trước khi bước vào thị trường thương mại đầy áp lực.
Với tư cách là đạo diễn đứng sau những bộ phim thành công cả về chuyên môn lẫn doanh thu, gần đây có Tử chiến trên không, đạo diễn Hàm Trần cho rằng phim ngắn chính là không gian quan trọng để người trẻ thử nghiệm ngôn ngữ điện ảnh và hình thành cá tính sáng tạo trước khi bước vào thị trường chuyên nghiệp.
Điều điện ảnh Việt cần hiện nay không chỉ là những bộ phim thắng doanh thu mà còn là một thế hệ làm nghề có khả năng kể những câu chuyện riêng bằng góc nhìn mới.
“Người trẻ cần có cơ hội được làm, được sai và được trưởng thành từ những dự án đầu tiên”, đạo diễn Hàm Trần chia sẻ tại tọa đàm về vai trò của nhà làm phim trẻ trong định vị điện ảnh Việt.
Đồng quan điểm, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng nhận định người trẻ hiện nay có nhiều lợi thế về công nghệ, tư duy hình ảnh và khả năng tiếp cận điện ảnh thế giới, song điều quan trọng là phải có môi trường để được làm nghề thực tế, được va chạm và trưởng thành qua từng dự án.
“Điện ảnh là hành trình rất dài. Người trẻ cần cơ hội được làm, được sai và trưởng thành từ những trải nghiệm thật với nghề”, anh nói.
Trong khi đó, đạo diễn - diễn viên Hồng Ánh cho rằng điều quan trọng nhất với một nhà làm phim trẻ là giữ được tiếng nói cá nhân. Kỹ thuật có thể học theo thời gian nhưng góc nhìn và cảm xúc kể chuyện mới là yếu tố tạo nên bản sắc của một đạo diễn.
“Kỹ thuật có thể học, nhưng góc nhìn và cảm xúc kể chuyện mới là thứ làm nên cá tính của nhà làm phim”, Hồng Ánh chia sẻ.
Tựu trung lại, giới chuyên môn đánh lý do phim ngắn ngày càng được xem như “vườn ươm” của điện ảnh Việt. Người trẻ có thể tự do thử nghiệm phong cách kể chuyện, ngôn ngữ hình ảnh và những đề tài mang tính cá nhân trước khi bước vào thị trường chuyên nghiệp.
Liên hoan phim không còn chỉ để “chiếu phim”
Sự thay đổi của các liên hoan phim trong nước cũng phản ánh rõ xu hướng này.
Nếu trước đây liên hoan phim chủ yếu xoay quanh công chiếu và trao giải, hiện nay nhiều sự kiện đã mở rộng thêm các hoạt động đào tạo, pitching dự án, workshop sản xuất và giao lưu nghề nghiệp dành cho người trẻ.
DANAFF (Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng) là ví dụ. Sau vài mùa tổ chức, liên hoan phim này không chỉ dừng ở việc trình chiếu tác phẩm mà còn hướng tới xây dựng một không gian gặp gỡ của điện ảnh châu Á. Các hoạt động bên lề ngày càng đa dạng, từ tọa đàm chuyên môn, giao lưu với đạo diễn quốc tế cho tới các chương trình hỗ trợ tài năng trẻ.
Việc phim ngắn của các nhà làm phim Việt được lựa chọn trình chiếu tại DANAFF cũng cho thấy sự dịch chuyển trong cách nhìn về thế hệ đạo diễn mới. Những câu chuyện mang màu sắc cá nhân, độc lập và ít tính thị trường hơn bắt đầu có cơ hội xuất hiện trước công chúng rộng rãi.
Diễn viên, đạo diễn Hồng Ánh tại buổi khởi động cuộc thi phim ngắn Việt Nam - Vietnamese 2026.
Cuối buổi thảo luận, các chuyên gia đánh giá đây là tín hiệu tích cực. Điện ảnh không thể chỉ sống bằng các phim thương mại thắng lớn ngoài rạp. Nền điện ảnh bền vững cần tồn tại song song nhiều dòng chảy, từ phim thương mại, phim tác giả, phim thử nghiệm và cả những dự án độc lập quy mô nhỏ.
Sự phát triển của công nghệ cũng giúp khoảng cách giữa các nhà làm phim trẻ với thị trường quốc tế thu hẹp hơn trước. Chỉ với kinh phí nhỏ, nhiều dự án độc lập vẫn có thể tiếp cận khán giả quốc tế thông qua các nền tảng trực tuyến hoặc mạng lưới liên hoan phim khu vực.
Tuy nhiên, điều điện ảnh Việt còn thiếu là một hệ sinh thái đủ bền vững để giữ chân và nuôi dưỡng những tài năng này lâu dài.
Sự hiện diện của các phim ngắn Việt tại những sân chơi châu Á có thể chưa tạo ra hiệu ứng doanh thu hay sức nóng truyền thông lớn, nhưng lại cho thấy điện ảnh Việt đang bắt đầu quan tâm nhiều hơn tới nền móng của ngành công nghiệp sáng tạo, đó là con người.
