Dấu ấn cá nhân lên ngôi trong các 'đơn hàng' của Gen Z

Diễm Quỳnh (27 tuổi, trú P.Ba Đình, Hà Nội) tìm đến cửa hàng đóng guốc trên phố Hàng Dầu, với mục đích là để được tận mắt trải nghiệm quy trình đóng guốc gỗ.

Sau khi xem và thử nhiều mẫu, Quỳnh lựa chọn mẫu lấy cảm hứng từ guốc Nhật, sau đó cách điệu bằng phần quai chấm bi trẻ trung. Theo Quỳnh, việc được tự lựa chọn kiểu dáng, họa tiết và trao đổi trực tiếp với người thợ khiến món đồ trở nên đặc biệt hơn. Sức hút của trải nghiệm này nằm ở cảm giác được góp phần tạo nên một sản phẩm gần như độc bản, phản ánh sở thích của chính người sử dụng.

Tương tự, sự lựa chọn của Nguyễn Hồng Ngọc (29 tuổi, Hà Nội) cũng bắt đầu từ một ý tưởng rất cụ thể. Khi lên kế hoạch cho chuyến du lịch Ninh Bình, hình ảnh một đôi guốc mộc gần như xuất hiện ngay trong suy nghĩ của cô bởi sự phù hợp với không gian và tinh thần của chuyến đi.

Ngọc lựa chọn quai màu ngọc trai kết hợp với phần đế đen cao 7 cm. Điều này khiến đôi guốc vừa giữ được nét truyền thống nhưng vẫn phù hợp với phong cách cá nhân và đúng với tinh thần của một GenZ. 

Sau chuyến đi, đôi guốc tiếp tục xuất hiện trong những bộ ảnh và video trên mạng xã hội của Ngọc, thu hút hàng chục nghìn lượt xem. Với cô, đây cũng là cách đưa một sản phẩm vốn gắn với hình ảnh xưa cũ bước vào đời sống hiện đại theo cách gần gũi hơn với người trẻ.

"GenZ như tụi mình không thích những quy tắc cố định. Guốc mộc hoàn toàn có thể kết hợp với nhiều trang phục khác nhau, miễn là phù hợp với cá tính của người mang. Đó là lúc cái cũ và cái mới cùng tồn tại trong một diện mạo", Ngọc bày tỏ.

Không muốn sở hữu một con dấu giống bất kỳ ai, Phương Mai (23 tuổi, sinh sống và làm việc tại Hà Nội) mang theo ý tưởng của riêng mình đến một cửa hàng khắc dấu trên phố Hàng Quạt. Mai tự thiết kế hình ảnh đám mây kết hợp cùng tên riêng, với mong muốn về sự tự do, bay bổng và một cuộc sống nhẹ nhàng như những đám mây.

Mai dự định sử dụng con dấu có "dấu hiệu nhận biết" riêng để đóng lên những món quà dành tặng người thân, bạn bè. Với cô, giá trị của sản phẩm nằm ở việc nó mang câu chuyện và sở thích của chính người sở hữu.

Biết đến tiệm khắc dấu từ nhiều năm trước nhưng chỉ khi cửa hàng bất ngờ "viral" trên mạng xã hội, Bích Ngọc (28 tuổi, Hà Nội) mới quyết định ghé thăm. Sau khi quan sát nhiều mẫu dấu, Ngọc chọn hình chú chó xúc xích và nhờ nghệ nhân khắc thêm tên mình.

Chỉ khoảng 15 phút đứng bên bàn khắc, Ngọc nhận ra việc đến tận nơi để cùng sáng tạo khiến cho một món đồ có thêm chiều sâu - điều mà việc đặt hàng trực tuyến khó mang lại. Người mua không chỉ nhận về một sản phẩm mà còn hiểu hơn về người làm ra nó và quá trình sản phẩm được hình thành.

Nghề thủ công không còn theo khuôn mẫu

Sự thay đổi trong cách khách hàng trẻ tiếp cận sản phẩm được những người trực tiếp làm nghề nhận thấy rõ. Tiếp nối nghề đóng guốc của gia đình hơn nửa thế kỷ, bà Thanh Hằng (chủ cửa hàng guốc trên phố Hàng Dầu) cho biết, vài tháng gần đây lượng khách GenZ tăng lên rõ rệt. Nếu trước đây khách chủ yếu chọn những mẫu có sẵn, thì nay nhiều bạn trẻ muốn tự quyết định từng chi tiết của đôi guốc.

Tại cửa hàng của bà Hằng, khách hàng sẽ được lựa chọn từ kiểu dáng, màu sắc đến chất liệu quai guốc. Từ những "mảnh ghép" đó, bà Hằng sẽ lắp ráp, chỉnh sửa các chi tiết để biến những lựa chọn ấy thành một đôi guốc hoàn chỉnh.

"Việc các bạn trẻ muốn tự tạo ra một đôi guốc thể hiện cá tính cũng khiến tôi thay đổi cách nhìn về nghề. Không phải cứ theo khuôn mẫu mới đẹp, đôi khi những cách kết hợp mới lại tạo nên những sản phẩm rất thú vị và thu hút", bà Hằng nói.

Gắn bó với nghề khắc dấu gỗ hơn 30 năm, ông Phạm Ngọc Toàn (chủ cửa hàng khắc dấu trên phố Hàng Quạt) cho biết, ngày càng nhiều người trẻ mang theo ý tưởng của riêng mình tìm đến cửa hàng thay vì lựa chọn những mẫu có sẵn. 

Những ý tưởng đó có thể là một hình ảnh, họa tiết hoặc biểu tượng gắn với sở thích hay câu chuyện của từng người. Mỗi sản phẩm hoàn thiện là kết quả của quá trình trao đổi giữa khách hàng và người thợ để chỉnh sửa về kích thước, bố cục hay hình dáng, giúp ý tưởng trở nên phù hợp với khuôn dấu nhưng vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ.

"Khách hàng mang đến ý tưởng, còn người thợ giúp biến ý tưởng ấy thành một con dấu có thể sử dụng được. Mỗi con dấu vì thế đều mang dấu ấn riêng của người đặt làm, không có chiếc nào hoàn toàn giống chiếc nào", ông Toàn nói.