Đạo diễn Lê Thiện Viễn: 'Tôi khóc khi quay phim Hẹn em ngày nhật thực'

Đạo diễn Lê Thiện Viễn nói nhiều lần khóc trước cả diễn viên khi quay các phân đoạn nặng cảm xúc trong phim "Hẹn em ngày nhật thực".

Tác phẩm ra rạp hôm 30/3, kể chuyện tình của cô gái theo đạo Công giáo và chàng trai ngoại đạo ở thập niên 1980. Sau ba tuần, dự án vượt 100 tỷ đồng, được khán giả khen ở khâu hình ảnh và kịch bản. Đạo diễn Lê Thiện Viễn nói về cảm hứng và quá trình làm phim.

- Cảm xúc của anh khi tác phẩm nhận phản hồi tích cực về doanh thu phòng vé lẫn chất lượng?

- Ở tuần thứ ba phát hành, tôi cảm thấy vui vì đã sống trọn vẹn với bộ phim. Trước đó, giai đoạn chuẩn bị ra mắt đòi hỏi nhiều quyết định quan trọng nên tôi khó tránh khỏi cảm giác hồi hộp. Tôi lo lắng nhất là về nội dung, vì thị trường hiện có nhiều dự án giải trí, đa dạng thể loại. Tôi tự hỏi liệu "món ăn" nhẹ nhàng như thế này có được khán giả đón nhận không.

Tiếp đó, tôi lo về doanh thu. Ban đầu, tôi chỉ mong phim hòa vốn, chưa dám mơ đến con số cao hơn. Nhưng khi phim vượt 100 tỷ đồng, tôi cảm thấy hạnh phúc. Sự ủng hộ của khán giả tiếp thêm niềm tin rằng kết quả đạt được xứng đáng với nỗ lực của êkíp. Đây là cột mốc đáng nhớ trong sự nghiệp, mang lại niềm vui, nguồn động lực và cả sức ép nhất định cho những dự án tiếp theo.

- Sau phim "Em là của em" năm 2021, lý do gì khiến anh chọn thời điểm này để ra mắt dự án mới?

- Tôi nghĩ bản thân đã đủ độ "chín" sau khi dành nhiều thời gian để quan sát thị trường và tìm kiếm đề tài thực sự tâm đắc. Từ năm 2021 đến nay, tôi không làm phim nhưng chưa bao giờ ngừng học. Vì không xuất thân từ trường lớp bài bản, tôi chọn cách vừa làm vừa học, tự rút kinh nghiệm từ những thiếu sót ở các phim trước. Ngoài ra, tôi chủ động đăng ký các khóa học ngắn hạn trên mạng về viết kịch bản và chỉ đạo diễn xuất.

Dự án ban đầu tên là Thư tình gửi ma sơ nhưng sau đó đổi thành Hẹn em ngày nhật thực để dễ tiếp cận khán giả. Qua khảo sát, tôi thấy nhiều người nghe từ "ma sơ" lại nghĩ đến phim kinh dị hoặc cảm thấy xa lạ, khó hiểu. Chúng tôi vừa viết vừa nghiên cứu tư liệu, gặp gỡ các cha, các sơ để nhờ họ cố vấn lời thoại, hình ảnh sao cho không sai lệch với thực tế. Sau đó, tôi gửi kịch bản và bản dựng để họ góp ý, chỉnh sửa.

- Bộ phim có nhiều cảnh được đánh giá chạm đến cảm xúc khán giả. Anh lấy cảm hứng từ đâu để xây dựng các chi tiết này?

- Tôi là người khá nhạy cảm, dễ xúc động. Trong những năm không làm phim, tôi trở nên trầm lắng hơn trước. Những biến cố liên tiếp, sự ra đi của những người xung quanh khiến tôi cảm nhận rõ sự vô thường. Từ những trải nghiệm đó, tôi dành hai năm viết kịch bản, mời biên kịch Toto Chan phát triển câu chuyện về đức tin.

Không ít lần trên phim trường, khi bắt đầu quay một phân đoạn cảm động, tôi khóc trước cả diễn viên. Có những cảnh quay, vừa bước ra hiện trường, chưa kịp bấm máy, tôi đã nghẹn lại. Có thể người ngoài khó hiểu, nhưng với tôi, đó là cảm xúc tích tụ sau hai năm sống cùng câu chuyện, đồng hành các nhân vật, nhất là với nhân vật Thiên. Tôi còn tránh xem lại hậu trường, vì chỉ cần nhìn thoáng qua cũng khiến mình xúc động.

- Vì sao anh chọn Hoa hậu Đoàn Thiên Ân và Khương Lê cho vai chính thay vì những ngôi sao phòng vé?

- Tiêu chí hàng đầu khi chọn diễn viên là làm sao người đó có thể khiến khán giả tin vào câu chuyện. Tôi hình dung nhân vật cần một gương mặt mộc mạc, trong sáng, chưa bị "đóng khung" bởi nhiều vai diễn chuyên nghiệp. Dù có nhiều lựa chọn, khi gặp Thiên Ân và Khương Lê, tôi cảm nhận hai bạn phù hợp với nhân vật. Thiên Ân giống như một viên ngọc thô, diễn bằng bản năng. Còn với Khương Lê, tôi tiết chế vẻ ngoài bằng cách tạo hình da sậm màu hơn, tóc tai có phần bụi bặm, để người xem tập trung vào cảm xúc và nét hồn nhiên, si tình của nhân vật thay vì chỉ chú ý đến ngoại hình.

Cảnh quay tôi tâm đắc nhất là khi hai nhân vật chính thề nguyện trong nhà thờ. Tôi đầu tư về hình ảnh và lời thoại vì muốn đưa vẻ đẹp của tình yêu và không gian thánh đường đến gần hơn với cả những khán giả ngoại đạo. Ở phân đoạn này, điều tôi chú trọng không chỉ là phần nhìn mà còn là cảm xúc của diễn viên.

Thiên Ân mang đến sự mềm mại, trong trẻo trong từng ánh mắt, cách ngắt nhịp lời thoại, tạo cảm giác chân thành. Khương Lê thể hiện sự rung động nội tâm qua ánh nhìn, đẩy cảm xúc một cách tự nhiên. Sự tương tác giữa hai diễn viên giúp phân đoạn này diễn ra đúng với tinh thần bộ phim muốn truyền tải.

- Anh gặp khó khăn nào trong quá trình làm phim?

- Áp lực lớn nhất với tôi đến từ việc cân bằng giữa nghệ thuật và yếu tố thương mại. Nếu nghiêng quá về nghệ thuật thì phim khó tiếp cận, còn quá thương mại dễ làm mất đi tinh thần ban đầu. Khi tác phẩm có yếu tố liên quan đến Công giáo, chúng tôi càng phải tiết chế cho câu chuyện nhẹ nhàng, dễ xem nhưng giữ được chiều sâu, để khán giả trong và ngoài đạo đều có thể cảm nhận. So với các phim trước mang màu sắc hài hước, lần này tôi giảm bớt yếu tố gây cười, tập trung nhiều hơn vào tâm lý nhân vật.

Ngoài ra, áp lực tài chính là điều không thể tránh khỏi, nhất là khi tôi quyết định bán căn nhà tích góp nhiều năm để làm phim. Tuy nhiên, đây không phải là lựa chọn bột phát mà nằm trong kế hoạch từ đầu. Tôi và êkíp xác định nếu không tìm được nhà đầu tư, chúng tôi sẽ tự bỏ tiền cho dự án. May mắn là sau đó, chúng tôi nhận được sự hỗ trợ từ bạn bè, người thân. Sự tin tưởng từ mọi người khiến tôi tự nhủ phải làm tốt nhất có thể, để xứng đáng với kỳ vọng của họ.

Đạo diễn Lê Thiện Viễn. Ảnh: Nhân vật cung cấp

- Sau "Hẹn em ngày nhật thực", kế hoạch sắp tới của anh là gì?

- Hiện tôi phát triển nhiều ý tưởng phim điện ảnh. Dự án tiếp theo có tên Chờ em bên thềm trăng, tiếp tục hợp tác với nhà sản xuất - đạo diễn Lý Minh Thắng. Nội dung lấy cảm hứng từ cuộc đời và những bài thơ của thi sĩ Hàn Mặc Tử, dự kiến ra mắt vào cuối năm 2027. Kịch bản hình thành từ quá trình tìm bối cảnh cho Hẹn em ngày nhật thực, đến làng phong Quy Hòa (tỉnh Bình Định cũ, nay là Gia Lai) thăm căn phòng Hàn Mặc Tử sống lúc cuối đời. Nếu khán giả để ý, tập thơ của ông xuất hiện thoáng qua trong một vài khung hình của bộ phim.

Về lâu dài, tôi vẫn muốn theo đuổi thể loại tình cảm lãng mạn. Dòng phim phù hợp với tính cách, quan điểm của tôi, cũng là không gian để tôi kể câu chuyện một cách tự nhiên nhất. Tôi tin khi tìm được cảm hứng gắn bó lâu dài, người làm nghề sẽ có cơ hội đào sâu vào cách kể, từ đó tìm thấy màu sắc riêng. Tôi hy vọng phát triển hướng đi này, mang đến những câu chuyện chạm cảm xúc của khán giả theo cách chân thành nhất.

Đạo diễn - nhiếp ảnh gia Lê Thiện Viễn 44 tuổi, sinh tại Huế. Anh tốt nghiệp khoa đồ họa Đại học Kiến Trúc TP HCM. Bắt đầu sự nghiệp nhiếp ảnh từ năm 2009, anh được biết tới khi chụp cho nhiều gương mặt nổi tiếng thời bấy giờ như Anh Đào, Tường Vi, Khổng Tú Quỳnh, Noo Phước Thịnh. Trước Hẹn em ngày nhật thực, Lê Thiện Viễn từng chỉ đạo phim điện ảnh Vu quy đại náo (2019) và Em là của em (2021).

Quế Chi