7 hours ago
1
Đại học Trà Vinh đang đẩy mạnh nghiên cứu nuôi cấy mô để nhân giống dừa quy mô lớn, mở ra hướng đi mới cho việc nâng cao chất lượng cây giống và tái tạo vườn dừa tại Việt Nam.
Triển vọng công nghệ nuôi cấy mô
TS Nguyễn Thị Cẩm Phương - Phó Viện trưởng Viện Dừa Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), Đại học Trà Vinh - cho biết Đại học Trà Vinh đang thực hiện đề tài cấp tỉnh nghiên cứu nhân giống dừa bằng công nghệ nuôi cấy mô, dự kiến đến cuối năm nay sẽ hoàn thiện được quy trình chuẩn. Từ đó, Viện Dừa ĐBSCL sẽ tiếp tục áp dụng và mở rộng nghiên cứu sang giống dừa thường. "Nếu nghiên cứu này thành công, khả năng nhân giống sẽ tăng lên đáng kể. Qua đó giúp người dân giảm giá thành cây giống đầu vào" - TS Phương bật mí.
Hiện nay, nông dân chủ yếu mua giống từ các cơ sở ươm giống hoặc lấy trái từ cây bố mẹ tốt để ươm thành cây con. Tuy nhiên, việc tự ươm tạo thông qua việc chọn trái tốt từ cây mẹ qua nhiều thế hệ, cây giống không còn duy trì ổn định các đặc tính tốt của cây mẹ như năng suất, chất lượng hay khả năng chống chịu sâu bệnh. Vì vậy, nếu công nghệ nuôi cấy mô được triển khai thành công thì sẽ có vai trò rất quan trọng trong việc tái tạo lại nền tảng giống dừa cho tỉnh Vĩnh Long, cho khu vực ĐBSCL và rộng hơn là cả nước.
Theo Phó Viện trưởng Viện Dừa ĐBSCL, trong bối cảnh hiện nay, diện tích dừa ở tỉnh Vĩnh Long chiếm tỉ trọng lớn, nhưng đang có xu hướng lão hóa. Do đó, nhu cầu tái tạo lại vườn dừa bằng nguồn cây giống chất lượng cao là rất cần thiết. Từ cây giống được lấy từ vườn nào đến quá trình chăm sóc, bón phân, sử dụng dinh dưỡng ra sao, tất cả đều cần được ghi nhận rõ ràng để bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng. Khi thu hoạch và đưa sản phẩm ra thị trường trong nước hoặc xuất khẩu, toàn bộ quy trình đó đều có thể minh bạch và truy xuất được. Theo TS Phương, việc đi từ gốc, tức là bắt đầu từ khâu giống, sẽ tạo nền tảng cho ngành dừa phát triển bền vững trong dài hạn, nâng cao giá trị cho toàn chuỗi ngành hàng.
Đại học Trà Vinh thực hiện công nghệ nuôi cấy mô trên dừa giúp khả năng nhân giống tăng lên đáng kể, giảm giá thành cây giống đầu vào
Phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn
Một trong những chiến lược quan trọng của Đại học Trà Vinh là phát triển ngành dừa theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Hiện nay, Viện Dừa ĐBSCL đang hướng tới việc xây dựng một sổ tay hướng dẫn phát triển ngành dừa theo mô hình này nhằm giúp nông dân thực hành canh tác theo hướng tuần hoàn và giảm phát thải.
TS Phương phân tích thực tế cho thấy cây dừa có tiềm năng rất lớn trong kinh tế tuần hoàn vì hầu như không có bộ phận nào bị bỏ phí. Các phụ phẩm từ cây dừa hoàn toàn được tận dụng trở lại, ví dụ để sản xuất phân hữu cơ và bón ngược lại cho vườn dừa. Đây không chỉ là giải pháp giảm chi phí đầu vào mà còn mở ra tiềm năng tham gia thị trường tín chỉ carbon. Trong tương lai, những giá trị hấp thụ carbon từ hệ sinh thái dừa có thể trở thành một nguồn lợi bổ sung. Các doanh nghiệp có lượng phát thải vượt ngưỡng có thể mua tín chỉ carbon để bù đắp phát thải và đây cũng là cơ hội mới cho ngành dừa.
"Nếu triển khai tốt hướng đi này thì ngành dừa sẽ góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và giảm phát thải" - TS Phương chia sẻ. Đồng thời, Viện Dừa ĐBSCL cũng đang dự kiến phối hợp với các đơn vị có liên quan để tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về dừa phát thải thấp. Ví dụ như kiểm kê khí nhà kính và lộ trình đạt được mức phát thải ròng Net-Zero để từng bước giúp ngành dừa tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế.
