6 hours ago
2
Tại Lễ Chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam sáng 18/5, PGS.TS Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội chia sẻ định hướng đào tạo, nghiên cứu của đơn vị này trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
PGS.TS Bùi Thế Duy cho rằng, hiện nay vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đã được khẳng định mạnh mẽ, thông qua các phát biểu chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư cũng như các định hướng của Đảng, Nhà nước và Chính phủ. Thể chế và nguồn lực cũng đang được khơi thông.
“Vấn đề hiện nay chính là hành động quyết liệt từ các viện nghiên cứu, trường đại học và các doanh nghiệp. Nếu chúng ta cứ thảo luận mãi mà các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp không bắt tay vào những phần việc cụ thể, chúng ta sẽ không thể tạo ra sản phẩm”, ông Duy nói.
PGS.TS Bùi Thế Duy, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội.
Chia sẻ về những hành động cụ thể của Đại học Quốc gia Hà Nội. PGS.TS Bùi Thế Duy cho biết, về đào tạo, Đại học đã tái cơ cấu và xây dựng lại một loạt chương trình đào tạo theo định hướng nghiên cứu cơ bản và làm chủ công nghệ chiến lược.
Về nghiên cứu, tái cấu trúc các viện nghiên cứu trực thuộc để thành lập một Viện Nghiên cứu Công nghệ Chiến lược, hoạt động theo mô hình rất thành công của Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST). Tại đây, tất cả các nhiệm vụ nghiên cứu đều phải xuất phát từ đơn đặt hàng và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
"Ngoài ra, chúng tôi đã thành lập hai trung tâm chuyên trách bao gồm Trung tâm Nghiên cứu Tư vấn Chính sách và Trung tâm Nghiên cứu Cơ bản, cùng xoay quanh câu chuyện là triển khai công nghệ chiến lược", PGS.TS Bùi Thế Duy nói.
Người đứng đầu Đại học Quốc gia Hà Nội cũng chia sẻ lộ trình 3 giai đoạn hành động. Trong ngắn hạn, Đại học này tập trung giải quyết ngay các bài toán thực tiễn có thể ra kết quả trong vòng 6 tháng.
Tầm nhìn trung hạn, đơn vị này đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành — đặc biệt là Bộ Quốc phòng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các doanh nghiệp xác định sản phẩm bài toán dài hạn để giải quyết.
Đặc biệt, ông Duy chia sẻ, trong hai tuần qua, Đại học Quốc gia Hà Nội cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc (VKIST) đã phối hợp với doanh nghiệp để cùng giải quyết chuỗi bài toán liên quan quả Sầu riêng
“Chúng tôi sẽ tiếp tục họp với các cơ quan, viện nghiên cứu, doanh nghiệp liên quan nhằm triển khai đồng bộ giải pháp khoa học công nghệ cho bài toán Sầu riêng, từ xác định mô hình kinh tế cho đến giải quyết xử lý ô nhiễm môi trường, giải quyết vấn đề nhiễm Cadimi đến các giải pháp xét nghiệm nhanh độ chín, kiểm soát dư lượng chất độc hại và phương án kiểm tra và truy xuất nguồn gốc sản phẩm”, ông Duy nói.
Các nhà khoa học sẽ cùng vào cuộc để giải quyết bài toán xuất khẩu Sầu riêng của Việt Nam.
Về tầm nhìn dài hạn, theo ông Duy, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ tập trung vào đào tạo và nghiên cứu cơ bản để làm chủ công nghệ chiến lược. Đây là mục tiêu kiên trì, đòi hỏi sinh viên và đội ngũ cán bộ nghiên cứu phải được chăm lo chu đáo về cả môi trường làm việc lẫn nguồn lực, giúp họ yên tâm làm trong 10 đến 15 năm tới. Mục tiêu là đến năm 2035, Việt Nam có những công nghệ chiến lược của riêng mình.
Để hiện thực hoá các mục tiêu trên, PGS.TS Bùi Thế Duy đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Tài chính sớm hoàn thiện và triển khai ngay cơ chế cấp kinh phí theo gói.
Ông cho rằng, đây là cơ chế đã được luật hóa và nghị định hóa nhưng vẫn có những ngần ngại khi triển khai. Vì vậy, cần làm rõ việc cấp kinh phí theo gói không phải là cấp một cục tiền ngay từ đầu một cách thiếu kiểm soát, mà là chuyển từ đánh giá, kiểm soát từng nội dung khoa học cụ thể sang giao nhiệm vụ dựa trên tiềm lực, uy tín và cam kết đầu ra. “Chúng tôi kiến nghị áp dụng thí điểm cơ chế này ngay trong đợt giao dự toán ngân sách bổ sung năm 2026 và năm 2027”, PGS.TS Bùi Thế Duy chia sẻ.
Ông cũng kiến nghị Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia đẩy nhanh hỗ trợ kinh phí các nghiên cứu liên quan đến công nghệ chiến lược, giúp các nghiên cứu công nghệ chiến lược nhanh chóng ra được sản phẩm và đi vào thực tiễn đời sống.
Thời gian qua, việc xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam gặp khó khăn khi nhiều thị trường siết chặt kiểm soát chất lượng, đặc biệt liên quan đến dư lượng Cadimi. Việc phát hiện Cadimi vượt ngưỡng trong một số lô hàng làm gia tăng nguy cơ bị cảnh báo, ảnh hưởng đến uy tín và khả năng xuất khẩu của ngành hàng.
