Dacia Logan - ngôi sao bất đắc dĩ vì chạy chậm ở giải đua xe

Chiếc sedan chạy chậm nhất thu hút đông đảo người theo dõi đường đua Nordschleife khi cạnh tranh với các mẫu xe đua GT3 hiệu suất cao.

Những chiếc xe chậm nhất xếp cuối bảng trong một cuộc đua thường ít nhận được sự quan tâm của khán giả. Tuy nhiên trong những năm gần đây, những chiếc xe xếp cuối tại giải đua Nurburgring 24h thu hút mạng xã hội cũng như đông đảo khán giả xem trực tiếp nhờ sự mới lạ, bình dị giữa không gian vốn bị thống trị bởi dàn xe GT3 đắt đỏ và các tay đua chuyên nghiệp.

Trước khi có sự xuất hiện của Dacia Logan vào năm 2021, Opel Manta đời 1988 với chiếc đuôi cáo đặc trưng gắn ở ăng-ten từng là chiếc xe huyền thoại tại giải đua Nurburgring 24h, bắt đầu đua từ năm 1994. Sau 29 năm, Manta chuyển sang tham gia giải đua phụ ADAC 24-Classic - một sân chơi ít khắc nghiệt hơn và thời gian đua chỉ 3 giờ.

Sự rút lui của Manta đã nhường sân khấu cho Dacia Logan - vốn là mẫu sedan 4 cửa, dẫn động cầu trước, kích thước nhỏ gọn và giá rẻ. Logan lần đầu xuất hiện tại giải đua vào năm 2021, thuộc sở hữu của đội đua Olli’s Garage Racing, một đội đua nhỏ có trụ sở tại Munster, Đức, do Oliver Kriese sáng lập.

Dacia Logan thế hệ thứ hai trên đường đua. Ảnh: Gruppe C Photography

Phiên bản đầu tiên của Dacia Logan sử dụng động cơ 2 lít 4 xi-lanh hút khí tự nhiên của chiếc Renault Clio RS, công suất khoảng 165-200 mã lực tùy theo từng đợt căn chỉnh qua các mùa giải. Khung xe được gia cố khung chống lật theo tiêu chuẩn FIA, hệ thống giảm xóc xe đua, phanh đĩa trước cỡ lớn và cánh gió đuôi xe. Thời gian để xe hoàn thành một vòng đường đua Nordschleife dài 25,378 km trong khoảng 11 phút 40 giây, chậm hơn gần 4 phút so với những chiếc GT3 đầu bảng.

Trong năm đầu tiên tham gia, xe đạt vị trí 98/121 xe và năm 2022 đạt vị trí 88/135 xe. Tuy nhiên đến năm 2023, chiếc Logan bị phá hủy hoàn toàn trong một vụ tai nạn với chiếc Porsche 911 GT3 R của đội Dinamic GT vào ban đêm. Sau tai nạn, xe bị biến dạng không thể phục hồi nên đội đua quyết định tặng phần thân vỏ và khung gầm cho Sở Cứu hỏa địa phương để làm mô hình thực hành diễn tập. Đối với các chi tiết và phụ tùng còn nguyên vẹn được đội đua bán đấu giá cho người hâm mộ.

Vụ tai nạn tưởng chừng đã chấm dứt chiếc xe đua chậm nhất giải, nhưng chiếc Logan trở thành hình ảnh một kẻ yếu thế nhưng đầy nghị lực đã chạm đến trái tim cộng đồng yêu xe. Những người hâm mộ trên toàn thế giới đã chung tay gây quỹ, và dự án thu về được 10.000 euro giúp đội đua mua lại một chiếc Dacia Logan đời mới hơn để xây dựng một chiếc Logan thế hệ thứ hai cho giải đua. Để tri ân, đội đua đã bán các vị trí nhỏ trên thân xe để dán tên hoặc chữ ký của chính những người hâm mộ.

Chiếc Dacia Logan mới có công suất 280 mã lực, mạnh hơn 80 mã lực so với phiên bản tiền nhiệm, nhờ vào động cơ 2 lít tăng áp lấy từ chiếc Renault Megane RS. Đội đua Olli’s Garage rất muốn tiếp tục sử dụng động cơ hút khí tự nhiên cũ nhưng không thể tìm thấy động cơ thay thế và các bộ phận tương thích khác.

Các thợ máy của Ollis Garage Racing và Car Electric đang kiểm tra khoang động cơ của chiếc Dacia Logan. Ảnh: Racecar Engineering

Tuy vậy, đội đua vấp phải câu hỏi của ban tổ chức Nurburgring 24h rằng loại khung gầm của chiếc Logan có phiên bản tăng áp dành cho xe thương mại hay không? Bởi theo quy định của ban tổ chức, nền tảng của chiếc xe phải có nguồn gốc là xe thương mại. Sau thời gian nghiên cứu, đội đua phát hiện loại động cơ tăng áp tương tự đã được sản xuất cho một số thị trường ngoài châu Âu. Điều đó tạo cơ sở để đội sử dụng động cơ của 2 lít của chiếc Megane RS.

Bộ tăng áp có dải áp suất 0,8-1,65 bar và có thể điều chỉnh thông qua cài đặt trong buồng lái. Do vậy bộ tăng áp khiến chiếc Logan chuyển từ hạng SP 3 sang SP 3T. Cụ thể hai phân hạng đều cho xe dung tích 1.750-2.000 phân khối, nhưng SP 3 dành cho xe hút khí tự nhiên, trong khi SP 3T có công nghệ tăng áp.

Mã lực tăng lên đồng nghĩa mang đến những thách thức kỹ thuật mới. Hệ thống treo ban đầu lấy từ chiếc Clio RS nhưng các kỹ thuật viên phát hiện ra thanh giằng không thể chịu được khi mô-men xoắn tăng lên, do đó gây áp lực lên hệ thống treo. Một thành viên cho biết: "Tất cả các bộ phận đều không đủ chắc chắn. Chúng tôi đã tiến hành một số thử nghiệm và làm hỏng rất nhiều bộ phận".

Điều này thúc đẩy đội đua trang bị hệ thống treo trước và hệ thống phanh không có ABS cứng cáp hơn từ chiếc Megane RS. Tuy nhiên, các bố trí này chiếm nhiều không gian so với bố trí của Clio RS, khiến góc camber (góc nghiêng bánh xe) chỉ còn 1 độ thay vì 2 độ, gây ảnh hưởng khả năng bám đường khi ôm cua. Trong khi hệ thống treo sau vẫn giữ nguyên các bộ phận của Clio RS.

Hộp số sàn 6 cấp cũng được lấy từ chiếc Clio RS. Xe sử dụng vi sai chống trượt cơ khí, được trang bị bổ sung sau khi đội đua nhận thấy khó có được lực kéo ổn định với lốp xe đua Goodyear 206/620R17, mặc dù đã bật hệ thống kiểm soát lực kéo.

Hộp số cũng giới hạn tốc độ tối đa của chiếc Logan ở mức 215 km/h, theo lý thuyết có tiềm năng đạt tốc độ nhanh hơn ở nhiều đoạn đường thẳng dài. Tuy nhiên, với một dự án vận hành bằng ngân sách khiêm tốn so với các đối thủ, tận dụng những gì đang có là lựa chọn an toàn.

Một bộ điều khiển động cơ (ECU) nhằm giảm thiểu tình trạng trượt bánh khi tăng tốc, do công ty Car Electric của Đức lắp đặt. Trên thực tế, một vài thiết bị an toàn, hệ thống dây điện hay cảm biến nhỏ vẫn hoạt động tốt đã được kỹ thuật viên tháo từ chiếc tiền nhiệm để tái sử dụng, giúp tiết kiệm chi phí khi xây dựng Logan thế hệ hai. Nhiều chi tiết trong khoang nội thất vẫn mang DNA Dacia, thậm chí cánh gió phía sau cũng lấy từ chiếc Dacia Logan Cup.

Dacia Logan (phải) và những chiếc Porsche tại một khúc cua. Ảnh: ItalPassion

Tại giải đua Nurburgring 24h 2026, Dacia Logan mang số hiệu 300, cạnh tranh với 6 đối thủ trong phân hạng SP 3T như Volkswagen Golf GTI Clubsport 24h, Audi TT RS hay RS3 LMS TCR. Trong quá trình đua, chiếc xe nhanh chóng thu hút đông đảo khán giả bởi những lần chạm mặt chiếc Mercedes GT3 Evo do nhà vô địch giải đua Formula 1 bốn lần liên tiếp, Max Verstappen cầm lái, hay những lần ổn định qua vết dầu loang trong khi những chiếc GT3 phía sau bị mất lái. Thậm chí chiếc xe đã có vài lần chệch khỏi đường đua, xoay vòng giữa khúc cua Carousel khiến một số đối thủ hạng GT bất ngờ.

Đội ngũ kỹ thuật của Olli’s Garage cũng phải chiến đấu không ngừng nghỉ để giữ cho động cơ hoạt động. Trong khi các đội đua khác tinh chỉnh khí động học và theo dõi dữ liệu từ xa, chiếc Logan phải đối mặt với hiện tượng đánh lửa sai thường xuyên ở vùng tua trên 4.500 vòng/phút, buộc đội kỹ thuật phải thay thế cảm biến trục cam mỗi khi dừng pit.

Trong những vòng đua cuối, còn khoảng 3 giờ khi kết thúc giải đua, Logan gặp va chạm và đâm vào tường rào chắn. Hậu quả xe bị văng mất bánh trước bên trái và phải nhờ xe cứu hộ kéo về đường pit. Mặc dù hệ thống treo trước và bánh trước bên trái bị hỏng, đội kỹ thuật kiên trì sửa chữa và thay thế để mang chiếc xe trở lại đường đua. Kết quả chiếc xe Romania về đích vị thứ 6 trong hạng mục SP 3T và thứ 107 chung cuộc trong tổng số 159 xe tham gia.

Sau hành trình phi thường, bất chấp khoảng cách giữa tài chính và sức mạnh công nghệ hay sự thu hút chú ý báo chí dành cho tay đua Max Verstappen, việc một đội đua tư nhân nỗ lực hồi sinh chiếc Dacia do người hâm mộ tài trợ và cán đích là điều làm nên ý nghĩa của giải đua Nurburgring 24h.

Minh Quân (theo Racecar-Engineering, Drive)