Đà Nẵng định hình 'thành phố 15 - 20 phút'

Ngày 15.5, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức hội thảo lấy ý kiến cho ý tưởng quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

Hội thảo nhằm tập hợp ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý, tổ chức xã hội nghề nghiệp và các bên liên quan để hoàn thiện định hướng phát triển dài hạn cho thành phố trong bối cảnh mới sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Từ đô thị đơn cực đến mô hình đa trung tâm

Tại hội thảo, các nội dung được tập trung thảo luận gồm: vị thế và động lực phát triển mới của Đà Nẵng; nhận diện những điểm nghẽn về hạ tầng, không gian và quản trị đô thị; đề xuất mô hình phát triển không gian đa cực, đa trung tâm; các giải pháp phát triển đô thị sinh thái, thông minh và bền vững...

Theo định hướng quy hoạch, Hội An sẽ trở thành cực văn hóa - sáng tạo - du lịch

ẢNH: MẠNH CƯỜNG

Nhiều ý tưởng quy hoạch đã được đưa ra, trong đó đáng chú ý là định hướng xây dựng Đà Nẵng trở thành "đô thị đặc biệt thứ 3" của Việt Nam, bên cạnh 2 đô thị lớn ở 2 đầu đất nước là Hà Nội và TP.HCM.

Kiến trúc sư Vũ Quang Hùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng ban quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng, cho rằng sau sáp nhập, Đà Nẵng không còn là "một đô thị mở rộng" mà đang hướng tới mô hình "vùng đô thị - kinh tế tổng hợp" với cấu trúc đa trung tâm. Theo ông, các cực phát triển cần vận hành theo cơ chế bổ trợ lẫn nhau thay vì cạnh tranh nội tại.

Theo định hướng này, Đà Nẵng sẽ giữ vai trò trung tâm hành chính, tài chính, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo; Hội An trở thành cực văn hóa - sáng tạo - du lịch; khu vực Tam Kỳ - Chu Lai được định hướng phát triển thành trung tâm công nghiệp, logistics thông minh và cảng biển nước sâu.

Đây là tư duy quan trọng bởi phần lớn đô thị tại Việt Nam hiện vẫn phát triển theo mô hình "đơn cực", khi nguồn lực tiếp tục dồn vào khu vực trung tâm cũ, dẫn đến quá tải hạ tầng, ùn tắc giao thông, giá đất tăng cao, thiếu quỹ đất công nghiệp và suy giảm chất lượng sống đô thị.

Quang cảnh hội thảo lấy ý kiến cho ý tưởng quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075

ẢNH: THANH THẢO

Theo kiến trúc sư Vũ Quang Hùng, cần kiểm soát ranh giới tăng trưởng, tập trung phát triển các cực đô thị có mật độ hợp lý gắn với giao thông công cộng và hệ thống dịch vụ đô thị hoàn chỉnh. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả đầu tư hạ tầng, giảm phát thải, hạn chế ùn tắc và duy trì chất lượng sống cho cư dân đô thị.

Trong khi đó, kiến trúc sư Hoàng Sừ, nguyên Chủ tịch Hội Kiến trúc sư tỉnh Quảng Nam, đề xuất hình thành thêm các trung tâm đô thị mới cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 20 - 30 phút di chuyển bằng cao tốc hoặc metro.

Ông cũng đề xuất thành phố nghiên cứu chuyển một phần khu thương mại tự do về khu vực quy hoạch mới có dư địa phát triển lớn hơn (như ven sông Trường Giang) nhằm tạo quỹ đất thu hút các nhà đầu tư quốc tế. Đồng thời, cần có tầm nhìn đến năm 2050 đưa trung tâm hành chính thành phố về khu đô thị mới này.

Hướng tới 'thành phố thông minh, đáng sống' vào năm 2050

Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Quang Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho biết sau khi mở rộng không gian hành chính, thành phố không chỉ tăng quy mô mà còn hội tụ nhiều điều kiện đặc biệt để hình thành vị thế mới trong hệ thống đô thị quốc gia.

Theo ông Lê Quang Nam, Đà Nẵng hiện sở hữu 2 di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận (gồm đô thị cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn) cùng khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm. Thành phố cũng có hệ sinh thái tự nhiên đa dạng với núi, trung du, đồng bằng, biển và hải đảo, tạo nền tảng để phát triển mô hình đô thị sinh thái và kinh tế xanh.

Đà Nẵng được đánh giá có vị trí chiến lược khi là cửa ngõ ra biển của khu vực Tây nguyên, Nam Lào và Đông bắc Thái Lan, đồng thời là điểm kết nối quan trọng trên hành lang kinh tế Đông - Tây.

Ông Lê Quang Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, phát biểu tại hội thảo

ẢNH: THANH THẢO

Trong tương lai, thành phố định hướng phát triển 2 cảng hàng không quốc tế cùng hệ thống cảng biển quy mô lớn. Trong đó, cảng Liên Chiểu được kỳ vọng trở thành một trong những cảng biển lớn nhất cả nước. Đà Nẵng cũng được Trung ương xác định là 1 trong 2 trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam.

Theo lãnh đạo thành phố, việc mở rộng không gian phát triển tạo ra dư địa rất lớn để Đà Nẵng tái cấu trúc mô hình đô thị theo hướng hiện đại và bền vững. Hiện nay, Đà Nẵng là địa phương có diện tích lớn thứ 2 trong số các thành phố trực thuộc Trung ương, với không gian phát triển gấp gần 10 lần trước đây.

Tuy nhiên, bên cạnh các lợi thế nổi bật, thành phố vẫn đối mặt nhiều thách thức. Cấu trúc đô thị hiện nay còn mất cân đối khi khu vực lõi ven biển phát triển nhanh, trong khi phía tây và tây nam thiếu động lực tăng trưởng, hạ tầng chưa đồng bộ. Các tuyến giao thông đông - tây, hệ thống thoát nước, chống ngập và hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn.

Một số dự án động lực như cảng Liên Chiểu, sân bay, tuyến đường ven biển, khu thương mại tự do, các khu sáng tạo và dự án lấn biển hiện vẫn trong quá trình nghiên cứu, chưa tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh cho toàn vùng. Đà Nẵng cũng là đô thị ven biển chịu tác động rõ rệt của biến đổi khí hậu, đặc biệt là bão lũ, nước biển dâng và xâm nhập mặn. Đây sẽ là thách thức lớn đối với chiến lược phát triển dài hạn của thành phố.

Trong bối cảnh mới, Đà Nẵng xác định nhiều cơ hội phát triển từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, kinh tế biển, logistics, tài chính quốc tế, công nghệ cao, kinh tế xanh và đô thị thông minh. Định hướng quy hoạch mới sẽ tập trung vào mô hình phát triển đa cực, đa trung tâm nhằm giảm áp lực cho khu vực lõi và khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng sinh thái, cảnh quan và kinh tế biển.

Ông Lê Quang Nam nhấn mạnh, quy hoạch lần này không chỉ đơn thuần là sắp xếp lại không gian đô thị mà còn phải định hình mô hình phát triển mới cho nhiều thập kỷ tới. Trong đó, cần xây dựng tư duy quy hoạch dài hạn, vượt khỏi giới hạn nhiệm kỳ; hoàn thiện mô hình đô thị đa cực với sự liên kết chặt chẽ giữa các cực phát triển; lấy hạ tầng chiến lược làm động lực dẫn dắt không gian đô thị.

Đà Nẵng cũng định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng theo mô hình TOD, TAD và "thành phố 15 phút", nhằm nâng cao chất lượng sống và tối ưu vận hành đô thị. Thành phố khẳng định quan điểm không đánh đổi môi trường, tài nguyên và bản sắc đô thị để lấy tăng trưởng ngắn hạn.

Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng khẳng định mục tiêu đến năm 2050 và tầm nhìn 2075 là đưa Đà Nẵng trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Trung - Tây nguyên và cả nước; đồng thời hướng tới hình mẫu đô thị sinh thái, hiện đại, thông minh, đáng sống và có sức cạnh tranh quốc tế.