12 hours ago
5
Quảng Cáo
0943778078
MỹHơn 1.500 chủ nhà ở Mỹ đệ đơn kiện đòi chính phủ bồi thường thiệt hại vì lệnh cấm đuổi người thuê không trả tiền được CDC ban hành thời đại dịch.
Vài tháng sau khi Covid-19 bùng phát tại Mỹ năm 2020, Matthew Haines, cũng như nhiều chủ nhà khác tại Mỹ, được thông báo rằng ông không thể trục xuất những người thuê không chịu trả tiền nhà.
Lệnh cấm này do Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) ban hành vào tháng 9/2020, nhằm bảo vệ những người thuê nhà không đủ khả năng chi trả tiền nhà trong đại dịch.
Đây là một trong những chính sách gây tranh cãi nhất tại Mỹ trong thời Covid-19 và chỉ chấm dứt vào tháng 7/2021, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng CDC không có thẩm quyền áp đặt lệnh cấm nếu không được quốc hội cho phép.
Haines và hơn 1.500 chủ sở hữu bất động sản khác sau đó đệ đơn kiện chính phủ liên bang, cho rằng lệnh cấm đuổi người thuê nhà đã khiến họ mất nguồn thu đáng kể nhưng không được bồi thường.
Theo đơn kiện, mức thiệt hại của các nguyên đơn dao động từ vài nghìn USD đến hơn 14,5 triệu USD. Sau khi thua kiện vào năm 2022 tại Tòa án Khiếu nại Liên bang chuyên về dàn xếp các khoản bồi thường từ chính phủ, nhóm chủ nhà thắng ở cấp phúc thẩm và hiện đàm phán dàn xếp với Bộ Tư pháp Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Họ hy vọng có thể được bồi thường tổng cộng khoảng 1,5 tỷ USD. Bộ Tư pháp Mỹ không bình luận về các vụ kiện đang diễn ra.
"Chúng tôi cần lên tiếng khi một cơ quan như CDC đơn phương cho rằng họ có quyền can thiệp vào hoạt động kinh doanh của chúng tôi", Haines, chủ ba khu nhà cho thuê với 240 căn hộ tại Arlington và Irving, bang Texas, nói.
Matthew Haines, chủ khu căn hộ Oakwood Apartments, chụp ảnh tại Arlington, bang Texas, hôm 17/3. Ảnh: AP
Ngoài lệnh cấm đuổi người thuê nhà của liên bang, 43 bang và nhiều thành phố tại Mỹ cũng áp dụng các biện pháp tương tự. Một số lệnh cấm kéo dài lâu hơn do chính quyền bang và địa phương có thẩm quyền quản lý rộng hơn so với các cơ quan liên bang.
Các chủ nhà cho rằng biện pháp này đã gây thiệt hại nặng nề cho hoạt động kinh doanh của họ. Do không thu được tiền thuê nhà, nhiều người phải vay nợ, sa thải nhân viên, hoãn sửa chữa nhà cửa, thậm chí bán tài sản cho thuê.
Dù lệnh cấm đã kết thúc 5 năm, các chủ nhà nói họ vẫn chịu ảnh hưởng, khi quá trình trục xuất người thuê không chịu trả tiền nhà mất nhiều thời gian hơn và việc xét duyệt người thuê mới trở nên khắt khe hơn, đặc biệt với các hồ sơ có rủi ro cao. Ngày càng nhiều chủ nhà cũng rời bỏ thị trường cho thuê.
Haines kể rằng ngay khi đại dịch bùng phát, ông đã biết mình sẽ gặp khó khăn. Nhiều người thuê nhà mất việc, nên ông không ép họ ký hợp đồng mới và cố gắng linh hoạt với những người không thể trả tiền nhà. Nhưng khi lệnh cấm trục xuất có hiệu lực, nó trở thành mối đe dọa lớn nhất ông từng đối mặt trong 30 năm làm bất động sản.
Một khảo sát của Hội đồng Nhà cho thuê Quốc gia (NRHC), được công bố sau khi lệnh cấm liên bang kết thúc, cho thấy một nửa số chủ nhà bị người thuê "quịt tiền", trong khi 1/3 đã bán hoặc dự định bán bất động sản. Theo đơn kiện, lệnh cấm và tình trạng tồn đọng các vụ kiện nhằm buộc người thuê rời khỏi nhà khiến chủ sở hữu thiệt hại khoảng 57 tỷ USD, với hơn 10 triệu người thuê chậm trả tiền chỉ trong 4 tháng đầu áp dụng chính sách trên.
"Những biện pháp y tế công cộng như thế này có thể xuất phát từ mục đích tốt", Creighton Magid, luật sư của nhóm, nói. "Nhưng khi chính phủ áp đặt một lệnh cấm như vậy, gánh nặng tài chính phải do chính phủ chịu, chứ không phải trút lên vai chủ sở hữu bất động sản".
Liz Leone, chủ 52 căn hộ cho thuê tại Las Vegas, cho biết lệnh cấm gần như khiến bà phải rời khỏi ngành cho thuê nhà. Bà nói mình mất hơn 250.000 USD và phải vay 60.000 USD từ Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Mỹ để cầm cự. Khoản nợ này hiện vẫn chưa được trả hết.
Trong khi đó, các tổ chức bảo vệ người thuê nhà cho rằng lệnh cấm là "phao cứu sinh" với nhiều gia đình Mỹ. Họ nói chính sách này giúp hàng triệu người không mất chỗ ở trong đại dịch, đồng thời góp phần làm chậm tốc độ lây lan của virus.
Dulcee Barnes, 28 tuổi, là một trong những người được hưởng lợi từ chính sách này. Cô và hai bạn cùng phòng mất việc tại nhà hàng ở Miami trong đại dịch, chậm trả tiền thuê hai tháng và có thể đã bị đuổi khỏi nhà nếu không có lệnh cấm.
"Chính sách đó cho chúng tôi thời gian để thở và không phải sống trong nỗi sợ thu dọn đồ đạc trong 24 giờ rồi ngủ trong ôtô hoặc trên ghế nhà người quen", Barnes nói.
Một khu dân cư ở phía nam Austin, bang Texas hôm 2/10/2024. Ảnh: Texas Tribune
Những người ủng hộ người thuê nhà cũng cho rằng các chủ nhà đã được hỗ trợ thông qua 46,5 tỷ USD tiền trợ cấp thuê nhà khẩn cấp của liên bang. Eric Dunn, giám đốc phụ trách kiện tụng của National Housing Law Project, nói nhiều chủ nhà vẫn có thể thu tiền thuê hoặc bán bất động sản trong thời gian lệnh cấm có hiệu lực.
Theo nghiên cứu của Eviction Lab thuộc Đại học Princeton công bố hồi tháng 4, phần lớn khoản hỗ trợ này được chuyển tới những khu vực có nhiều vụ kiện trục xuất người thuê trước đại dịch.
Tuy nhiên, phía chủ nhà cho rằng khoản hỗ trợ này không đủ bù thiệt hại. Họ nói các chương trình trợ cấp thường vướng thủ tục rườm rà, giải ngân chậm và vận hành kém hiệu quả. Một số bang như Arkansas và Nebraska thậm chí không nhận toàn bộ nguồn tiền liên bang.
Nhiều chủ nhà cũng phàn nàn rằng một số người thuê lợi dụng lệnh cấm để sống miễn phí trong các căn hộ cho thuê. "Họ mua ôtô mới và không phải trả tiền thuê nhà, trong khi tôi vẫn lái chiếc xe 18 năm tuổi", Leone nói.
Rick Jones, phó chủ tịch Tập đoàn Dịch vụ Quản lý, công ty sở hữu 4.000 căn hộ tại Virginia, cho biết nhiều đơn vị cho thuê hiện chấp nhận để căn hộ trống thay vì nhận người thuê có nguy cơ chậm thanh toán tiền nhà cao.
Haines cũng siết chặt xét duyệt hồ sơ và từ chối một số người thu nhập thấp mà trước đây ông có thể cân nhắc cho thuê. Ông nói quá trình đuổi người thuê vi phạm hiện mất nhiều tháng hơn trước, khiến chủ nhà không còn muốn mạo hiểm.
"Chính sách đó gây hại nhiều hơn cho người thu nhập thấp", Haines nói. "Đó là nhóm trước đây chúng tôi có thể cho thuê, nhưng nay đơn giản là chúng tôi không thể chấp nhận rủi ro nữa".
Hà Linh (Theo AP)
