1 hour ago
3
5 hình thức, hành vi tiềm ẩn dấu hiệu rủi ro về dòng tiền
Tại hội thảo quản lý thuế theo dòng tiền do Cục Thuế (Bộ Tài chính) phối hợp Báo Tiền phong tổ chức sáng 20.5, tại Hà Nội, ông Nguyễn Tiến Trung, Trưởng ban Kiểm tra thuế (Cục Thuế), cho biết, cơ quan thuế nhận thấy một số hình thức, hành vi các doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân thực hiện có tiềm ẩn những dấu hiệu rủi ro về dòng tiền với quản lý thuế.
Ông Nguyễn Tiến Trung, Trưởng ban Kiểm tra thuế, phát biểu tại hội thảo
ẢNH: ĐAN THANH
Thứ nhất là thông qua hợp đồng vay vốn nội bộ: công ty mẹ chuyển tiền cho công ty con thông qua các hợp đồng vay vốn với lãi suất cao bất thường hoặc ngược lại cho vay với lãi suất thấp hoặc thậm chí không có lãi suất.
Với dấu hiệu này, cơ quan thuế có thể xem xét bản chất của dòng tiền để xác định lại lãi suất cho vay, hoặc xem xét về tính hợp lý, hợp lệ của chi phí lãi vay tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ, hoặc xem xét chi phí lãi vay có bị khống chế theo quy định về giao dịch liên kết và công thức EBITDA (được tính bằng tổng thu nhập trước lãi vay, thuế, khấu hao và chi phí) hay không, qua đó truy thu, xử phạt về thuế.
Thứ 2 là thông qua hợp đồng mua - bán hàng hóa, dịch vụ: công ty mẹ bán hàng cho công ty con với giá bất thường (nhằm mục đích chuyển lợi nhuận) hoặc ngược lại công ty con mua các dịch vụ từ công ty mẹ với giá không hợp lý thông qua hình thức là các dịch vụ quản lý, tư vấn, giám sát…
"Cơ quan thuế có thể xem xét hồ sơ, chứng từ để điều chỉnh loại chi phí tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ, điều chỉnh giảm khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ mua, xem xét tính rủi ro đối với hóa đơn không hợp pháp nếu như dịch vụ không có thật", ông Trung nói.
Thứ 3 là thông qua hợp đồng hợp tác đầu tư, phân chia lợi nhuận: các doanh nghiệp có hình thức hợp tác đầu tư, góp vốn, song phân chia lợi nhuận không tương xứng với phần vốn góp, ghi nhận lợi nhuận về những đơn vị có thể được nhận ưu đãi về thuế.
Cơ quan thuế có thể xem xét tính hợp lý của các điều khoản trên hợp đồng, mối quan hệ giữa các doanh nghiệp thực hiện hợp tác đầu tư, phân chia lợi nhuận để nhận định các rủi ro về việc doanh nghiệp có tận dụng ưu đãi thuế hoặc điều chuyển lợi nhuận. Qua đó, xác định lại lợi nhuận tương xứng, truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp.
Hình thức tiềm ẩn dấu hiệu rủi ro về dòng tiền khác được lãnh đạo Ban Kiểm tra đề cập là thông qua các khoản tạm ứng kéo dài.
Doanh nghiệp chuyển tiền cho doanh nghiệp (từ công ty mẹ sang công ty con hoặc ngược lại) hoặc chuyển tiền cho các cá nhân dưới hình thức là các khoản tạm ứng kéo dài không rõ mục đích hoặc các khoản tài trợ phi thương mại không có mục đích.
Cơ quan thuế có thể xem xét bản chất của các khoản tạm ứng và hồ sơ đính kèm, xác định khoản tiền nhận tạm ứng có thể là doanh thu, thu nhập khác để truy thu, xử phạt thuế thu nhập doanh nghiệp (đối với doanh nghiệp), thuế thu nhập cá nhân (đối với cá nhân)…
Cuối cùng, về dòng tiền đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (hộ kinh doanh), ông Trung nêu rõ các trường hợp, gồm: hộ kinh doanh có phát sinh doanh thu, dòng tiền lớn thông qua hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, song không thực hiện đăng ký, kê khai nộp thuế.
Hộ kinh doanh có thực hiện đăng ký thuế nhưng thực hiện phân chia doanh thu vào các tài khoản của cá nhân khác không phải tài khoản đăng ký kinh doanh với cơ quan thuế; kết hợp giao dịch tiền qua ngân hàng và tiền mặt.
"Cơ quan thuế có thể kết hợp dữ liệu từ ngân hàng, sàn thương mại điện tử và các nguồn dữ liệu khác để truy thu, xử phạt về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, xử phạt về hành vi bán hàng không xuất hóa đơn hoặc thậm chí cả hành vi trốn thuế", ông Trung khẳng định.
Đề xuất kiểm tra thuế không cần kế hoạch
Thời gian tới, Ban Kiểm tra đề xuất, kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế có thể không cần phải lập kế hoạch mà kiểm tra theo thời gian thực, chuyển sang cơ chế giám sát, phát hiện rủi ro hoàn toàn tự động từ hệ thống.
Đối với kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế: dựa trên kết quả phân tích rủi ro tự động từ hệ thống, cơ quan thuế sẽ tối ưu hóa nguồn lực để ưu tiên lựa chọn và lập kế hoạch kiểm tra đối với danh sách người nộp thuế có chỉ số rủi ro cao nhất...
Đề cập phương thức quản lý thuế hiện đại, theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, việc kết nối hệ sinh thái số giữa ngân hàng - cơ quan thuế - nền tảng công nghệ là yêu cầu bắt buộc.
Thời gian tới, cần có giải pháp để người nộp thuế thuận tiện hơn trong kết nối, sử dụng nền tảng số. "eTax Mobile rất hữu ích nhưng cần cải tiến để người nộp thuế có thể sử dụng đơn giản hơn, phải triển khai bình dân học vụ về eTax Mobile. Với nợ thuế, làm sao để hệ thống có thể tự động thông báo giúp người nộp thuế nắm được", bà Cúc nói.
Bà Cúc cũng nhắc lại đề xuất không nặng về xử phạt hộ kinh doanh trong chuyển đổi từ khoán thuế sang kê khai thuế mà phải tăng cường hỗ trợ. Làm sao để có sự thống nhất quan điểm giữa cơ quan thuế - quản lý thị trường - công an, giúp hộ kinh doanh yên tâm chuyển đổi.
