Cử tri có được nhờ người khác bầu cử hộ? Luật quy định rõ những trường hợp viết hộ, bỏ hộ phiếu

Trước ngày bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, nhiều cử tri băn khoăn liệu có được nhờ người khác bầu cử hộ hay không. Pháp luật hiện hành quy định rõ những trường hợp được viết hộ phiếu hoặc hỗ trợ bỏ phiếu để bảo đảm quyền bầu cử của công dân.

Cử tri có được nhờ người khác bầu cử hộ không?

Nhiều cử tri băn khoăn liệu trong trường hợp bận công việc, ốm đau hoặc không thể trực tiếp đến điểm bỏ phiếu thì có thể nhờ người khác đi bầu cử thay hay không. Quy định pháp luật hiện hành đã nêu rõ vấn đề này.

Theo Điều 69 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân số 85/2015/QH13, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 83/2025/QH15, việc bỏ phiếu phải tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản.

Nguyên tắc bỏ phiếu bầu cử theo quy định của pháp luật. Ảnh minh hoạ AI.

Trước hết, mỗi cử tri chỉ được thực hiện một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với từng cấp.

Cử tri phải trực tiếp tham gia bỏ phiếu, không được nhờ người khác bầu cử thay, ngoại trừ các trường hợp đặc biệt được quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 69.

Khi đến điểm bỏ phiếu, cử tri cần xuất trình thẻ cử tri để thực hiện quyền bầu cử.

Việc ghi phiếu phải được thực hiện bí mật, không ai được phép xem nội dung phiếu bầu, kể cả thành viên của Tổ bầu cử.

Trong trường hợp viết sai hoặc làm hỏng phiếu, cử tri có thể đổi phiếu khác để thực hiện lại.

Sau khi hoàn tất việc bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào thẻ cử tri để xác nhận. Đồng thời, mọi người tham gia tại điểm bỏ phiếu cần chấp hành đúng nội quy của phòng bỏ phiếu.

Như vậy, theo quy định của pháp luật, cử tri không được phép nhờ người khác bầu cử thay, bởi việc bỏ phiếu phải do chính cử tri trực tiếp thực hiện nhằm bảo đảm nguyên tắc dân chủ, bình đẳng và bí mật trong bầu cử.

Trường hợp nào cử tri được nhờ người khác viết hộ phiếu, bỏ hộ phiếu bầu cử?

Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu thì nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải bảo đảm bí mật phiếu bầu của cử tri. Trường hợp cử tri vì khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.

Trong trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu được thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến chỗ ở, chỗ điều trị của cử tri để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.

Một điểm bầu cử tại xã Hồng Vân với cờ, pano và khẩu hiệu tuyên truyền đã sẵn sàng cho ngày bầu cử. Ảnh: Dân Việt.

Đối với cử tri là người đang bị tạm giam, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri là người đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.

Như vậy, trong trường hợp người già yếu, khuyết tật hoặc không thể đến điểm bỏ phiếu, cử tri vẫn có thể thực hiện quyền bầu cử của mình thông qua hình thức bỏ phiếu tại nơi ở hoặc nơi điều trị với hòm phiếu phụ do Tổ bầu cử mang đến.

Những hành vi bị cấm khi ứng cử viên vận động bầu cử

Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân được Quốc hội thông qua ngày 25/6/2015 và có hiệu lực từ ngày 1/9/2015. Đến ngày 24/6/2025, Quốc hội tiếp tục thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật này, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2025.

Theo quy định tại Điều 68 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2025, hoạt động vận động bầu cử phải được thực hiện đúng quy định và không được lợi dụng để thực hiện các hành vi trái pháp luật. Cụ thể, người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân không được thực hiện các hành vi sau:

Thứ nhất, lợi dụng việc vận động bầu cử để tuyên truyền nội dung trái với Hiến pháp và pháp luật; đồng thời không được xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín hoặc quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.

Thứ hai, không được lạm dụng chức vụ, quyền hạn của mình để sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng phục vụ cho việc vận động bầu cử.

Thứ ba, không được lợi dụng hoạt động vận động bầu cử để kêu gọi tài trợ hoặc quyên góp trong và ngoài nước cho tổ chức hay cá nhân mình.

Thứ tư, không được dùng hoặc hứa tặng tiền, tài sản hay các lợi ích vật chất khác nhằm lôi kéo, mua chuộc cử tri.

Những quy định này nhằm bảo đảm quá trình vận động bầu cử diễn ra minh bạch, công bằng, đúng pháp luật và giữ vững tính dân chủ trong hoạt động bầu cử.

13/03

Cử tri 104 tuổi ở Hà Nội: "Tôi sẽ chống gậy đi bộ ra nhà văn hoá, tận tay bỏ lá phiếu của mình"

Đó là chia sẻ đầy cảm xúc của cụ bà Đặng Thị Chín (104 tuổi) ở thôn Thạch, xã Tây Phương, Hà Nội trong không khí cả nước rộn ràng hướng tới Ngày bầu...

12/03

Thông tin chi tiết 5 người tự ứng cử đại biểu Quốc hội khoá XVI

Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hà Thị Nga cung cấp thông tin về họ tên, nơi công tác của 5 người tự ứng cử đại biểu Quốc...

11/03

Các mốc thời gian đáng chú ý về cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp

Chủ nhật, ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

10/03

Hà Nội cấm bay flycam trong ngày bầu cử

Từ 6h đến 22h ngày 15/3, thành phố sẽ tạm dừng hoạt động bay của các loại tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác đã được cấp phép để đảm...

10/03

Đăng tin sai về bầu cử Quốc hội, người phụ nữ bị phạt 7,5 triệu

Ngày 10/3, Phòng An ninh Chính trị nội bộ, Công an thành phố Hà Nội cho biết, vừa xử lý trường hợp đăng tải bình luận bịa đặt, sai sự thật trên mạng...

09/03

Cử tri đi bầu cử cần lưu ý những gì?

Để đảm bảo quyền và nghĩa vụ công dân trong Ngày hội non sông, mỗi cử tri cần nắm chắc thể lệ bầu cử