7 hours ago
1
Trước đó, bé L.V mang trong mình căn bệnh tim bẩm sinh phức tạp – Tứ chứng Fallot và đã được phẫu thuật sửa chữa toàn bộ khi mới 1,5 tuổi. Những năm sau đó, em lớn lên như bao bạn bè cùng trang lứa. Thế nhưng, 13 năm sau ca mổ đầu đời, những cơn đau ngực, khó thở, mệt mỏi rồi cả những lần ngất bất ngờ đã quay trở lại. Kết quả thăm khám cho thấy van động mạch phổi bị hở nặng, khiến dòng máu trào ngược về tim phải, đe dọa chức năng tim.
Ca thay van động mạch phổi qua da giúp hồi sinh cuộc sống cho bệnh nhi 14 tuổi.
Nguy cơ phải mổ lại từng khiến gia đình rơi vào trạng thái thấp thỏm. Nỗi ám ảnh về một lần cưa xương ức nữa khiến người cha không khỏi bất an.
Hai phương án được các bac sĩ đặt ra: phẫu thuật tim mở để đặt van hoặc thay van qua da. Phẫu thuật tim mở là phương pháp kinh điển, chi phí thấp hơn nhưng là một cuộc đại phẫu cần cưa xương ức, dừng tim tạm thời,…xẻ động mạch phổi để đặt van động mạch phổi mới. Việc bóc tách lại mô sẹo của lần mổ tim trước cũng làm tăng nguy cơ chảy máu, biến chứng và kéo dài thời gian hồi phục.
Trong khi đó, phương pháp thay van động mạch phổi qua da giúp bệnh nhi không trải qua một cuộc phẫu thuật nguy hiểm. Van tim nhân tạo được gắn trên khung kim loại, thu gọn trong ống thông và đưa vào cơ thể qua một mạch máu lớn ở đùi, di chuyển đến vị trí van bị hở, đẩy van nhân tạo ra khỏi ống thông. Sau đó, van nhân tạo bung ra và hoạt động như van tim bình thường.
Cuối cùng thay vì lựa chọn con đường phẫu thuật truyền thống nhiều rủi ro, các bác sĩ đã quyết định áp dụng phương pháp thay van động mạch phổi qua da – một hướng đi hiện đại, ít xâm lấn.
Theo các chuyên gia, nếu mổ mở, bệnh nhi sẽ phải trải qua một đại phẫu phức tạp với nhiều nguy cơ như chảy máu, dính sẹo từ lần mổ trước và thời gian hồi phục kéo dài. Trong khi đó, kĩ thuật thay van qua da cho phép đưa van tim nhân tạo vào cơ thể thông qua mạch máu ở đùi, di chuyển đến đúng vị trí cần thay thế rồi bung ra hoạt động như van thật, không cần mở lồng ngực.
Tuy nhiên, ca bệnh này vẫn tiềm ẩn nguy cơ cao khi động mạch vành trái của trẻ nằm rất gần động mạch phổi. TS.BS Cao Việt Tùng, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương phân tích: “Nguy cơ lớn nhất là van nhân tạo có thể chèn ép động mạch vành sau khi triển khai, gây thiếu máu cơ tim cấp, khiến trẻ có thể gặp nguy hiểm ngay trong quá trình can thiệp”.
Để kiểm soát rủi ro, ê-kíp đã hội chẩn cùng chuyên gia quốc tế và ứng dụng công nghệ thực tế ảo dựng mô hình tim 3D từ dữ liệu chụp cắt lớp. Nhờ đó, từng chi tiết giải phẫu được “nhìn thấy” rõ ràng, giúp xác định chính xác vị trí đặt van và lựa chọn kích thước phù hợp.
Ca can thiệp diễn ra dưới sự hỗ trợ của hệ thống chụp mạch hiện đại, kết hợp kĩ thuật dẫn đường. Van tim được đưa qua tĩnh mạch đùi, triển khai đúng vị trí và hoạt động ngay lập tức. Điều quan trọng nhất là không xảy ra hiện tượng chèn ép động mạch vành – biến chứng đáng lo ngại nhất của ca bệnh.
Chỉ khoảng 30 phút sau can thiệp, bệnh nhi tỉnh táo, được rút ống thở. Ít ngày sau, em đã có thể sinh hoạt bình thường, không còn cảm giác khó thở hay đau tức ngực. Kết quả siêu âm cho thấy van hoạt động ổn định, tim phục hồi tốt.
Bệnh nhi hồi phục tốt sau ca thay van động mạch phổi qua da.
Trước đó, nguy cơ phải phẫu thuật lại đã khiến gia đình bé rất lo lắng. “Bác sĩ từng cảnh báo có thể phải mổ lần hai để thay van động mạch phổi… nghĩ đến việc con lại phải cưa xương ức lần nữa, tôi rất bất an” – bố bệnh nhi nhớ lại.
Tứ chứng Fallot là dị tật tim bẩm sinh phức tạp, bao gồm 4 bất thường ở cấu trúc tim, thường được gọi là “tim bẩm sinh tím”. Đây là nhóm bệnh đặc trưng bởi việc máu thiếu oxy nuôi cơ thể, khiến trẻ luôn ở trong tình trạng tím tái, mệt mỏi, chậm phát triển. Trẻ cần được phẫu thuật kịp thời để tránh các biến chứng tim mạch hoặc tử vong do cơn tím thiếu oxy cấp. Mỗi năm, Bệnh viện Nhi Trung ương phẫu thuật thành công cho khoảng 100 trẻ mắc Tứ chứng Fallot.
Tuy nhiên, ngay cả sau khi được phẫu thuật sửa chữa toàn bộ Tứ chứng Fallot, trẻ vẫn có thể phải đối mặt với những diễn tiến sau đó, như: hở van động mạch phổi, suy chức năng thất phải, rối loạn nhịp tim, hẹp van động mạch phổi tồn lưu hoặc lỗ thông liên thất còn tồn lưu…
Do đó thay van động mạch phổi qua da là xu hướng điều trị hiện đại, giúp giảm gánh nặng phẫu thuật lặp lại cho bệnh nhi sau phẫu thuật sửa chữa toàn bộ Tứ chứng Fallot. Thành công của ca can thiệp không chỉ mang lại kết quả tốt cho riêng bệnh nhi, mà còn cho thấy hiệu quả của việc kết hợp giữa kinh nghiệm lâm sàng, hội chẩn quốc tế và công nghệ hình ảnh tiên tiến trong cá thể hóa điều trị. Với những bệnh nhi đã từng trải qua phẫu thuật tim từ nhỏ, đây là hướng đi giúp giảm tổn thương, rút ngắn thời gian hồi phục và cải thiện chất lượng cuộc sống.
