Có thể phát sinh luật sư công là cấp trên hoặc cấp dưới của thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên?

Chiều 22-4, Quốc hội thảo luận dự thảo nghị quyết về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Đề xuất không quy định thời gian tập sự với luật sư công

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Nguyễn Công Hoàng (Thái Nguyên) bày tỏ ủng hộ việc thí điểm chế định luật sư công.

Song theo ông, dự thảo quy định đối tượng được cấp thẻ hành nghề luật sư công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, sĩ quan công an và người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước, các nhà khoa học.

Do là công chức đang công tác tại các cơ quan, nên mối quan hệ giữa luật sư công với thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên khi tham gia xử lý các vụ việc có thể phát sinh tình huống luật sư công lại là lãnh đạo của thẩm phán, kiểm sát viên hoặc điều tra viên.

"Khi luật sư công ngồi ở dưới để nói liệu thẩm phán có công minh để xử lý và nói lại được không. Hoặc nếu luật sư công là cấp dưới, mặc dù việc đó rất đúng nhưng liệu có dám nói thẩm phán là lãnh đạo của mình hay không. Chưa kể, đôi khi còn nhiều mối quan hệ khác như gia đình, bố mẹ, anh em...

Tôi nghĩ chế định này rất tốt nhưng cần bổ sung thêm quy định để luật sư công mang lại lợi ích nhưng phải đảm bảo công bằng", ông Hoàng nêu.

Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Tây Ninh) đề cập dự thảo quy định luật sư công đồng thời là cán bộ, công chức, viên chức nhưng lại phải đủ các tiêu chí điều kiện như một luật sư theo quy định của Luật Luật sư.

Trước khi được chứng nhận hành nghề, luật sư công phải trải qua lớp đào tạo luật sư, phải tập sự hành nghề.

Câu chuyện đặt ra, vậy tập sự ở đâu, nếu cán bộ vừa phải thực hiện nhiệm vụ chuyên môn được giao, vừa phải đến các tổ chức hành nghề luật sư để tập sự, rồi phải dự khán phiên tòa…, cơ chế quản lý sẽ như thế nào.

Do đó, bà đề nghị không quy định về thời gian tập sự đối với luật sư công, chỉ cần đáp ứng đủ các tiêu chí điều kiện qua lớp đào tạo luật sư.

Còn đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (TP.HCM) nhận định khối lượng công việc giữa các cơ quan không giống nhau, chưa kể trình độ khác nhau, có thể xảy ra tình trạng luật sư công không nhận được vụ việc nào trong cả tháng.

Trong khi đó, theo nghị quyết 197 của Quốc hội, nguyên tắc hưởng hỗ trợ hằng tháng (là) dành cho người thực hiện nhiệm vụ trực tiếp và thường xuyên.

Bà Hạnh đề nghị bổ sung điều kiện để luật sư công được hưởng lương hằng tháng là trong tháng phải phát sinh vụ việc có tính chất pháp lý, hoặc quy định các điều kiện không được hưởng chế độ hằng tháng. Như đang trong thời gian nghỉ, điều trị dài ngày, nghỉ thai sản, không phát sinh vụ việc nào...

Đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) nêu mức bồi dưỡng như dự thảo 0,5 lần mức lương cơ sở cho một buổi làm việc, có thể chưa tương xứng với các vụ việc đặc biệt phức tạp, nhất là các tranh chấp quốc tế có giá trị lớn, yêu cầu chuyên môn cao.

Do đó, ông đề nghị bổ sung cơ chế bồi dưỡng linh hoạt, cho phép áp dụng mức cao hơn trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của Chính phủ...

Cần cơ chế đủ hấp dẫn để thu hút nhân lực chất lượng cao làm luật sư công

Liên quan phạm vi thí điểm dự kiến áp dụng tại 8 bộ và 10 UBND tỉnh thành, giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết có ý kiến đề xuất mở rộng thêm với TP Huế, nhưng có ý kiến lại đề nghị thu hẹp lại.

Ông nói sẽ nghiên cứu nhưng việc lựa chọn 8 bộ và 10 địa phương đã được cân nhắc kỹ, bảo đảm tính đại diện để triển khai thí điểm, sau đó có cơ sở đánh giá.

Trong đó, bộ được chọn đều quản lý lĩnh vực rộng, phát sinh nhiều vụ việc phức tạp và mang tính chất đại diện.

Các địa phương được chọn có sự phát triển cao, nhiều tranh chấp dân sự, kinh tế, khiếu kiện tố cáo... Đây cũng là những nơi tiến hành thí điểm để có thể đánh giá một cách thực chất và hiệu quả chế định này trong thực tế.

Về tiêu chuẩn luật sư công, Bộ trưởng cho hay trước hết phải đáp ứng tiêu chuẩn của luật sư theo quy định Luật Luật sư, nhằm đảm bảo tư cách pháp lý khi tham gia các vụ kiện quốc tế. Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu theo hướng quy định khái quát trong nghị quyết và giao Chính phủ quy định chi tiết cho phù hợp với đặc thù của luật sư công.

Về chế độ, chính sách với luật sư công, theo ông Hoàng Thanh Tùng, đa số ý kiến đồng tình cần cơ chế đủ hấp dẫn để thu hút nhân lực chất lượng cao.

Các đề xuất như linh hoạt mức bồi dưỡng theo vụ việc, bổ sung cơ chế khen thưởng, ông khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện dự thảo trình Quốc hội...