Cơ thể mất nước ảnh hưởng đến thận thế nào

Mất nước kéo dài hoặc xảy ra nhiều lần không chỉ gây mệt mỏi mà còn có thể làm suy giảm chức năng thận.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Huy, khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, thận cần được cung cấp đủ lượng máu để lọc chất thải, duy trì cân bằng nước, điện giải và ổn định môi trường bên trong cơ thể. Khi cơ thể mất quá nhiều nước, lưu lượng máu đến thận giảm, khiến cơ quan này phải hoạt động trong điều kiện kém thuận lợi và có nguy cơ suy giảm chức năng.

Mất nước có thể xảy ra do uống không đủ nước, đổ mồ hôi nhiều khi lao động hoặc vận động, sốt, tiêu chảy, nôn kéo dài hay sử dụng một số thuốc làm tăng đào thải nước. Tùy mức độ và thời gian mất nước, thận có thể chịu những ảnh hưởng dưới đây.

Suy giảm chức năng lọc

Thận hoạt động bằng cách lọc máu để loại bỏ chất thải và lượng nước dư thừa ra khỏi cơ thể. Khi cơ thể thiếu nước, thể tích tuần hoàn giảm, lượng máu đến thận cũng giảm theo, làm giảm khả năng lọc của cầu thận.

Ở người khỏe mạnh, nếu mất nước nhẹ và được bù nước kịp thời, chức năng thận thường nhanh chóng trở lại bình thường. Tuy nhiên, khi tình trạng mất nước kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, thận phải liên tục điều chỉnh để giữ nước cho cơ thể, từ đó làm tăng gánh nặng hoạt động của cơ quan này.

Bác sĩ tư vấn nguy cơ tổn thương thận do mất nước. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Tổn thương thận cấp

Một trong những hậu quả đáng lo ngại nhất của mất nước là tổn thương thận cấp do giảm tưới máu. Khi lượng máu đến thận không đủ trong thời gian dài, các tế bào thận có thể bị tổn thương, khiến chức năng lọc suy giảm nhanh chóng.

Nguy cơ này thường cao hơn ở người cao tuổi, người mắc bệnh thận mạn, suy tim, đái tháo đường hoặc đang sử dụng thuốc lợi tiểu. Nếu được phát hiện sớm và bù dịch đúng cách, chức năng thận có thể hồi phục. Ngược lại, chậm điều trị có thể làm tổn thương thận trở nên nghiêm trọng hơn.

Tăng nguy cơ sỏi thận

Thiếu nước khiến lượng nước tiểu giảm và trở nên cô đặc hơn. Khi đó, các khoáng chất như canxi, oxalat hoặc axit uric dễ kết tinh và lắng đọng trong đường tiết niệu, lâu dần hình thành sỏi.

Uống đủ nước được xem là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa sỏi thận, đặc biệt ở người có tiền sử mắc bệnh.

Tăng nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu

Nước tiểu không chỉ đào thải chất cặn bã mà còn góp phần loại bỏ vi khuẩn khỏi đường tiết niệu. Khi cơ thể thiếu nước, lượng nước tiểu giảm khiến vi khuẩn có nhiều điều kiện phát triển hơn, từ đó tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu.

Nếu tình trạng nhiễm trùng không được điều trị kịp thời, vi khuẩn có thể lan ngược lên thận gây viêm thận - bể thận. Bệnh có thể làm suy giảm chức năng thận nếu tái phát nhiều lần hoặc điều trị muộn.

Bệnh thận mạn tiến triển

Người đã mắc bệnh thận mạn nên uống đủ lượng nước theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm bảo vệ chức năng thận. Khi cơ thể mất nước, lượng máu nuôi thận giảm có thể khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng.

Tuy nhiên, người bệnh thận mạn không nên tự ý uống quá nhiều nước mà cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị. Lượng nước cần bổ sung phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, khả năng lọc của thận và các bệnh lý đi kèm.

Bác sĩ Huy khuyến cáo mọi người uống đủ nước mỗi ngày, nhất là khi lao động ngoài trời, vận động cường độ cao hoặc bị sốt, tiêu chảy, nôn khiến cơ thể mất nhiều dịch. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như tiểu rất ít hoặc không tiểu, nước tiểu sẫm màu kéo dài, mệt lả, chóng mặt nhiều, đau vùng hông lưng hoặc sốt kèm tiểu buốt, tiểu rắt, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá chức năng thận và điều trị kịp thời.

Thu Giang