2 hours ago
2
Trao Giải thưởng Lớn cho cố NSND Ngô Mạnh Lân
Lễ trao giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần 7 - 2026 do báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) tổ chức. Giải thưởng tiếp tục phát hiện và tôn vinh các sáng tạo “của thiếu nhi” và “vì thiếu nhi”, có những đổi mới để phù hợp với mục tiêu dài hạn là góp phần xây dựng hệ sinh thái văn hóa - nghệ thuật dành cho thiếu nhi Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Sau hai vòng chấm của bộ phận thường trực và phiên họp chung khảo, Hội đồng giám khảo Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 7 đã chọn ra các tác phẩm, tác giả xuất sắc của mùa giải năm nay.
NSND Ngọc Lan đại diện cố PGS.TS, họa sĩ, đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân nhận vinh danh Giải thưởng Lớn - Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn.
Ở hạng mục cao nhất, Giải thưởng Lớn Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn vinh danh cố PGS.TS, họa sĩ, đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân, vì những cống hiến trọn đời cho nghệ thuật thiếu nhi với những tác phẩm kinh điển “sống mãi với thời gian” như Chuyện ông Gióng, Mèo con, Trê Cóc... và đặc biệt là những bức tranh minh họa để đời truyện Dế Mèn phiêu lưu ký.
NSND Ngô Mạnh Lân là một trong những gương mặt đặt nền móng cho nghệ thuật thiếu nhi hiện đại Việt Nam, với dấu ấn nổi bật ở lĩnh vực phim hoạt hình, minh họa sách báo và truyện tranh. Sau khi tốt nghiệp xuất sắc Đại học Điện ảnh Quốc gia Liên Xô (VGIK) năm 1962, ông trở về nước, gắn bó với Hãng phim Hoạt hình Việt Nam và trở thành một trong những người đưa hoạt hình Việt Nam phát triển lên tầm vóc mới.
Cố NSND Ngô Mạnh Lân được vinh danh vì những cống hiến trọn đời cho nghệ thuật thiếu nhi với những tác phẩm kinh điển “sống mãi với thời gian” và đặc biệt là những bức tranh minh họa để đời truyện Dế Mèn phiêu lưu ký.
Trong sự nghiệp, ông sở hữu 22 bộ phim hoạt hình (đạo diễn 17 phim, họa sĩ 5 phim), trong đó nhiều tác phẩm đã trở thành kinh điển như Mèo con, Chuyện ông Gióng, Trê Cóc, Con sáo biết nói, Những chiếc áo ấm, Thạch Sanh, Phép lạ hồi sinh… Không chỉ giàu giá trị nghệ thuật và giáo dục, các bộ phim còn chạm đến tâm hồn trẻ thơ qua cách kể chuyện gần gũi, nhân văn. Ông cũng là người đề xuất khái niệm khoa học phim hoạt hình phù hợp với đặc trưng của thể loại tại Việt Nam.
Bên cạnh điện ảnh, NSND Ngô Mạnh Lân để lại dấu ấn sâu đậm với tranh minh họa sách thiếu nhi. Đặc biệt, ông có ba lần minh họa Dế Mèn phiêu lưu ký, góp phần định hình hình ảnh nhân vật Dế Mèn trong ký ức nhiều thế hệ độc giả. Ông cũng là người góp phần tạo nên diện mạo truyện tranh Việt Nam hiện đại với phong cách tạo hình giàu chất dân gian, hóm hỉnh và giàu cảm xúc.
Những đóng góp ấy được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế, cùng sự trân trọng của nhiều thế hệ nghệ sĩ và công chúng dành cho một người đã dành trọn đời cho thiếu nhi và nghệ thuật nước nhà.
Ông giành 3 giải Bông Sen Vàng, 4 giải Bông Sen Bạc cùng nhiều bằng khen tại các kỳ Liên hoan phim Việt Nam, đồng thời nhận giải Bồ nông Bạc tại Liên hoan phim Hoạt hình quốc tế Mamaia (Romania) năm 1966 với Mèo con và giải Bồ câu Vàng tại Liên hoan phim quốc tế Leipzig năm 1971 với Chuyện Ông Gióng. Năm 1998, ông được trao Huân chương Lao động hạng Nhất; năm 2007 nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. Ông cũng là một trong số ít nghệ sĩ điện ảnh Việt Nam có tên trong Bách khoa toàn thư Điện ảnh Liên Xô.
Nhà nghiên cứu 106 tuổi là Đại sứ truyền cảm hứng
Ban tổ chức cũng trao 10 giải thưởng trong đó có 6 giải Khát vọng Dế Mèn và 4 tặng thưởng của Hội đồng giám khảo. 6 giải Khát vọng Dế Mèn được trao cho 100 cái chân của Nguyễn Ngọc Thuần, Bà nội kỳ lạ nhứt thế gian của Nguyễn Thị Như Hiền, bộ tranh Việt Nam qua nét vẽ của Hải Nam của họa sĩ trẻ Nguyễn Đăng Hải Nam (16 tuổi), Chú robot tưởng mình là người của Lê Anh Vinh, sêri hoạt hình Wolfoo cùng hệ sinh thái sáng tạo do Sconnect Việt Nam phát triển và truyện tranh Yersin - Khúc hát Cá Ông của Tạ Huy Long.
Các tặng thưởng của Hội đồng giám khảo được trao cho các tác phẩm Bác sách bụng to của Vũ Ngọc Diệp (11 tuổi), bộ tranh Tiếng nói đại dương của Nguyễn Minh Quân (11 tuổi), Những câu chuyện về công tử mơ mộng cùng chùm tác phẩm về chú mèo của Lê Nhã Uyên (10 tuổi) và nhạc kịch Phép màu của Kurt do STARLAB Academy sản xuất.
Bước sang mùa giải thứ 7, Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn tiếp tục được nâng tầm với mục tiêu không chỉ tôn vinh các tác phẩm xuất sắc dành cho thiếu nhi mà còn lan tỏa giá trị văn hóa bền vững, tinh thần học tập và sáng tạo suốt đời.
Năm nay, Ban tổ chức lựa chọn nhà nghiên cứu 106 tuổi Nguyễn Đình Tư làm Đại sứ truyền cảm hứng, tiếp nối hành trình lan tỏa những giá trị tích cực đến cộng đồng. Nếu mùa trước, đại sứ Nguyễn Văn Chung lan tỏa tình yêu quê hương và âm nhạc thiếu nhi, thì năm nay, tinh thần tự học, tình yêu sách và sự cống hiến bền bỉ cho văn hóa dân tộc được đặt ở vị trí trung tâm.
Nhà báo Nguyễn Thiện Thuật - Tổng Biên tập báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN), Trưởng Ban tổ chức Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn - trao chứng nhận và hoa cho Đại sứ Truyền cảm hứng - nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư.
Tinh thần học tập và lao động bền bỉ đã theo nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư từ thuở nhỏ. Trong điều kiện thiếu thốn, ông vẫn nuôi dưỡng niềm say mê đọc sách, tự học và kiên trì tích lũy tri thức, thậm chí học ngoại ngữ bằng một cuốn từ điển cũ. Với ông, sách là nền tảng hình thành con đường học thuật và cũng là động lực để theo đuổi lý tưởng phụng sự xã hội bằng nghiên cứu lịch sử, để lại những công trình có giá trị cho các thế hệ sau.
Không chỉ gắn bó với lịch sử, ông còn nuôi dưỡng tình yêu văn học và văn hóa đọc từ rất sớm. Từ những năm tiểu học, ông đã say mê đọc các tác phẩm tiếng Việt, hình thành thói quen tự học và tinh thần học tập suốt đời - những giá trị trở thành dấu ấn xuyên suốt hành trình nghiên cứu và cống hiến của ông.
Song song với hoạt động trao giải, Ban tổ chức tiếp tục mở rộng tác động xã hội thông qua các chương trình cộng đồng, đặc biệt là hành trình thiện nguyện Vì mái trường cho em do báo Thể thao và Văn hóa khởi xướng từ năm 2022. Ban tổ chức cũng lên kế hoạch đưa những tác phẩm đoạt giải giàu tiềm năng trở thành sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa, đóng góp cho sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa.
