Có nên đo thính lực cho trẻ sơ sinh không?

Tôi sắp sinh con đầu lòng, có cần đo thính lực cho bé sau sinh không. Phương pháp này có đau không? (Tiên, Đà Lạt)

Trả lời:

Trẻ sơ sinh học ngôn ngữ bằng cách lắng nghe âm thanh xung quanh. Tuy nhiên, theo Viện Hàn lâm Thính học Mỹ, khoảng 3-6/1.000 trẻ chào đời bị mất thính lực, hầu hết trường hợp không có dấu hiệu rõ ràng do chưa thể bộc lộ khả năng nghe. Điều này có thể cản trở quá trình phát triển ngôn ngữ, giao tiếp, dẫn đến chậm nói hoặc câm điếc.

Trẻ khiếm thính bẩm sinh do đột biến gene có khả năng được di truyền theo kiểu lặn từ cha mẹ có thính lực bình thường hoặc liên quan đến hội chứng Down, Pendred, Usher, Waardenburg... Các bất thường này ảnh hưởng đến cấu trúc tai trong hoặc dây thần kinh thính giác.

Những bệnh nhiễm trùng trong thai kỳ như cytomegalovirus (CMV), rubella, toxoplasma, herpes, giang mai cũng có thể làm tổn thương tai trong của thai nhi. Một số yếu tố như trẻ sinh non, nhẹ cân, vàng da nặng cần thay máu, thiếu oxy trong quá trình chuyển dạ, viêm màng não cũng làm tăng nguy cơ mất thính lực.

Trước 3 tuổi là "thời điểm vàng" để não bộ học cách xử lý âm thanh, hình thành tiếng nói. Do đó, đo tầm soát thính lực cho trẻ sơ sinh nhằm đánh giá chức năng nghe, phát hiện sớm, cho phép can thiệp kịp thời, giúp cải thiện kỹ năng ngôn ngữ, kết quả học tập, năng lực giao tiếp xã hội.

Các chuyên gia khuyến cáo tất cả trẻ sơ sinh nên được sàng lọc thính lực, đặc biệt là trẻ sinh non, nhiễm trùng trong thai kỳ hoặc gia đình có người bị khiếm thính bẩm sinh...

Trẻ được đo thính lực tại Trung tâm Sơ sinh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Đo thính lực là một kỹ thuật không xâm lấn, không gây đau đớn, nhằm kiểm tra hệ thống nghe của trẻ có hoạt động bình thường hay không. Phương pháp phổ biến hiện nay là đặt một đầu dò nhỏ vào tai trẻ để ghi lại phản hồi của ốc tai khi có kích thích âm thanh. Quá trình kéo dài khoảng 10 phút, thường được thực hiện khi bé đang ngủ hoặc nằm yên.

Thời điểm sàng lọc tốt nhất là 24-48 giờ sau sinh. Nếu bỏ lỡ mốc này, phụ huynh vẫn nên đưa trẻ đi kiểm tra tại các cơ sở chuyên khoa trong vòng một tháng đầu đời để đảm bảo thính giác của trẻ hoạt động bình thường.

Trong trường hợp kết quả tầm soát lần đầu không đạt, có thể tai bé còn sót dịch nước ối, bác sĩ hẹn kiểm tra lại sau 2-4 tuần. Nếu lần hai vẫn không đạt, bé cần được kiểm tra thính lực chuyên sâu trước 3 tháng tuổi.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), việc can thiệp đúng cách bằng máy trợ thính hoặc các liệu pháp chuyên biệt trước 6 tháng tuổi giúp trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ và trí tuệ gần như bình thường.

BS.CKI Nguyễn Minh Thanh Giang
Trung tâm Sơ sinh
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM

Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp