23 hours ago
4
Nhiều người không làm việc tại doanh nghiệp nhưng muốn "đóng nhờ" BHXH, BHYT để tích lũy thời gian hưởng lương hưu hoặc các chế độ như ốm đau, thai sản. Tuy nhiên, cách làm này không phù hợp quy định pháp luật.
Tham gia BHXH tại doanh nghiệp cần có quan hệ lao động thực tế. Ảnh minh họa.
Theo Luật BHXH năm 2024, điều kiện để tham gia BHXH bắt buộc là phải có quan hệ lao động thực tế giữa người lao động và người sử dụng lao động.
Cụ thể, điểm a khoản 1 Điều 2 quy định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng từ đủ 1 tháng trở lên. Trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát thì vẫn được xác định là quan hệ lao động.
Như vậy, nếu không có việc làm thực tế, không phát sinh tiền lương và không chịu sự quản lý của doanh nghiệp thì không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Việc "đóng nhờ" qua doanh nghiệp trong trường hợp này là không hợp lệ.
Cơ quan BHXH cho biết, việc lập hồ sơ tham gia BHXH cho người không làm việc thực tế tại đơn vị tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Khi bị thanh tra, kiểm tra, hành vi này có thể bị xem xét là trục lợi quỹ BHXH, ảnh hưởng đến quyền lợi khi giải quyết chế độ.
Do đó, doanh nghiệp không nên nhận "đóng nhờ" BHXH cho người quen khi không có quan hệ lao động thực tế.
Với những người không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nhưng vẫn muốn có lương hưu, pháp luật cho phép tham gia BHXH tự nguyện.
Cũng theo Luật BHXH 2024, từ ngày 1-7-2025, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng ba chế độ gồm: Hưu trí, tử tuất và trợ cấp thai sản.
Người có thời gian đóng BHXH tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng BHXH bắt buộc, vừa có thời gian đóng BHXH tự nguyện từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con sẽ được hưởng trợ cấp thai sản nếu thuộc một trong các trường hợp: Lao động nữ sinh con, lao động nam có vợ sinh con.
Hình thức này giúp người tham gia tích lũy thời gian đóng để hưởng lương hưu, đồng thời được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng.
Cùng đó, người tham gia BHXH tự nguyện chỉ cần có đủ 15 năm đóng BHXH và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định là có thể hưởng lương hưu hằng tháng, được cấp thẻ BHYT miễn phí trong suốt thời gian hưởng lương hưu.
Cơ quan BHXH khuyến nghị người lao động tham gia đúng quy định, tránh các hình thức "đóng nhờ", "đóng hộ" không đúng bản chất quan hệ lao động, nhằm đảm bảo quyền lợi và góp phần xây dựng hệ thống an sinh minh bạch, bền vững.
