10 hours ago
2
Hệ thống tín hiệu khối tuyệt đối hoạt động bất thường?
Mới đây, đoàn tàu KRL Tujuan Jakarta va chạm với một xe taxi tại điểm giao cắt gần ga Bekasi Timur. Để chờ xử lý sự cố trên, một đoàn tàu khác (số hiệu PLB 5568) dừng đợi ở đường ray bên cạnh và bị tàu khách đường dài Argo Bromo Anggrek đâm vào - trang tin Medcom dẫn lời nhà chức trách Indonesia, cho biết.
Hiện tại, xu hướng dư luận nhận định, vấn đề cốt lõi không nằm ở vụ va chạm giữa taxi và đoàn tàu đầu tiên. Khi tai nạn xảy ra giữa hai đoàn tàu chạy chung một đường ray, có nghĩa hệ thống cảnh báo an toàn đã không hoạt động tốt và sự cố có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Lực lượng chức năng sơ tán một hành khách đi tàu Commuterline bị mắc kẹt trong toa tàu Commuterline sau một vụ va chạm tại ga Bekasi Timur ở Bekasi. Ảnh: Kompas.
Kompas, báo lớn hàng đầu Indonesia, dẫn lời chuyên gia giao thông đường sắt Joni Martinus chỉ ra rằng, hệ thống vận hành đường sắt tại Indonesia vốn được thiết kế với các nguyên tắc an toàn cơ bản nhằm ngăn ngừa các vụ tai nạn như vừa qua. Tuy nhiên, dường như hệ thống tín hiệu khối tuyệt đối (absolute block signaling) – có nhiệm vụ cảnh báo sự cố - đã không hoạt động đúng cách.
“Nguyên tắc của hệ thống tín hiệu khối tuyệt đối trong đường sắt Indonesia là: Khi vẫn còn một đoàn tàu ở đoạn đường phía trước, tín hiệu luôn phải hiển thị màu đỏ, đồng nghĩa tàu phía sau không được phép đi tiếp”, ông nói với Kompas.
Trong đường sắt, hệ thống tín hiệu khối vận hành theo nguyên lý chia tuyến đường sắt thành nhiều đoạn liên tiếp, mỗi đoạn chỉ cho phép một đoàn tàu đi qua tại một thời điểm. Khi đoạn đường phía trước đã có tàu sử dụng, tín hiệu sẽ chuyển sang trạng thái cảnh báo (có thể là đèn đỏ hoặc cờ báo hiệu) để các tàu phía sau giảm tốc hoặc dừng lại. Chỉ khi đoàn tàu đi trước rời khỏi đoạn đó, tín hiệu mới cho phép tàu tiếp theo di chuyển. Cách này đảm bảo giữa các đoàn tàu luôn duy trì khoảng cách an toàn, kể cả trong tình huống khẩn cấp.
Do đó, theo ông Joni, việc tàu Argo Bromo Anggrek vẫn di chuyển và đâm vào đoàn PLB 5568 đang dừng phía trước rất đáng lo ngại.
“Thực tế tàu Argo Bromo Anggrek vẫn có thể đi vào và đâm vào tàu KRL phía trước là vấn đề cần được điều tra làm rõ và phải được Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia (KNKT) lưu ý,” ông nhấn mạnh.
Ngành đường sắt Indonesia rà soát toàn diện
Theo ông Joni, các vụ tàu điện hay tàu hỏa va chạm với nhau thường xuất phát từ một số nguyên nhân phổ biến, trong đó có việc vượt tín hiệu đỏ (còn gọi là lỗi vượt tín hiệu nguy hiểm - SPAD), hệ thống tín hiệu cung cấp thông tin sai lệch, hoặc sai sót trong việc truyền đạt và thực hiện quy trình vận hành an toàn.
Ngoài ra, không loại trừ khả năng có sai lệch trong quy trình vận hành khiến tàu đi vào khu đoạn vẫn còn tàu khác, sự cố kỹ thuật như hỏng hệ thống phanh, hoặc yếu tố con người như nhân viên lái tàu mất tập trung.
Ông Joni bày tỏ tiếc thương đối với các nạn nhân, đồng thời cho rằng đây phải là cơ hội để toàn ngành đường sắt Indonesia rà soát toàn diện.
“Việc rà soát và cải thiện cần được triển khai một cách toàn diện, bao gồm nâng cao chất lượng đào tạo nhân sự, áp dụng nghiêm ngặt quy trình vận hành, đồng thời bảo đảm độ tin cậy của phương tiện và hạ tầng”, ông nói.
“Về bản chất, vận tải là lĩnh vực đặt an toàn và dịch vụ lên hàng đầu, vì vậy không được phép có thiệt hại về người. Tất cả các bên liên quan cần cam kết để những sự việc tương tự không tái diễn”, ông bổ sung. “Việc phòng ngừa tai nạn đường sắt đòi hỏi cách tiếp cận nhiều lớp ở nhiều lĩnh vực, từ quy trình vận hành, yếu tố con người, công nghệ cho đến cơ chế giám sát”.
Ở chiều tích cực, ông Joni đánh giá cao phản ứng nhanh của ngành đường sắt trong công tác cứu hộ, đặc biệt là việc sơ tán hành khách và điều phối hiện trường.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cơ quan chức năng cần sớm điều tra toàn diện và minh bạch để làm rõ nguyên nhân chính xác, từ đó đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả trong tương lai.
