
Xoay quanh cậu bé Bi 6 tuổi, Bi, đừng sợ! nói về những ám ảnh bởi sự cô đơn, khát khao cùng những bí mật của những người thuộc các thế hệ khác nhau trong cùng một gia đình giữa không gian cũ kỹ và oi bức, ngột ngạt của Hà Nội - Ảnh: NSX
Chương trình trọng điểm "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới" nằm trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), do Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp UBND TP Đà Nẵng tổ chức diễn ra từ ngày 28-6 đến 4-7 tại Đà Nẵng.
Bi, đừng sợ! gây tranh luận 15 năm trước
Bi, đừng sợ! là phim điện ảnh đầu tay của đạo diễn Phan Đăng Di, ra mắt năm 2010 và là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của làn sóng điện ảnh độc lập Việt Nam, gặt hái nhiều giải thưởng quốc tế lớn.
Trong đó có hai giải danh giá tại Tuần lễ phê bình điện ảnh quốc tế Cannes: giải ACID/CCAS từ Hiệp hội Các nhà phát hành phim độc lập và giải SACD dành cho kịch bản xuất sắc nhất.
Tuy nhiên sau khi ra mắt khán giả trong nước vào một năm sau đó, "đứa con" của Phan Đăng Di lại gây chia rẽ công chúng và giới chuyên môn, phê bình.
Trong khi nhiều khán giả cho rằng phim khó hiểu, đi ngược với những gì quen thuộc, thậm chí có một số cảnh nóng "vượt" ngưỡng tiếp cận khi mô tả trực diện về tình dục và những khao khát bản năng của con người; thì giới chuyên môn và những người yêu điện ảnh lại đánh giá cao.
Sau này, trong cuốn sách Phác thảo điện ảnh Việt Nam thời đổi mới và hội nhập xuất bản năm 2023, TS Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam - cho rằng "phim của Phan Đăng Di thể hiện con người và xã hội Việt Nam táo bạo và khá mới mẻ, nhưng theo "gu" phương Tây. Vì vậy phim đến với khán giả Việt Nam rất chậm và khó khăn".
Đạo diễn từng chia sẻ "thế giới của Bi là một thế giới đơn giản, đầy những thứ đẹp đẽ đang chờ nó khám phá. Nó không cần biết đến những điều phức tạp, đáng sợ của thế giới người lớn. Nó chỉ vô tư chơi đùa, nó được mẹ yêu thương, che chở. Vì thế nó chẳng có gì phải sợ. Bi, đừng sợ! thực ra là câu mà người lớn đang tự nói với chính mình, như một cách tự trấn an".

Đạo diễn Phan Đăng Di chia sẻ tại DANAFF III - Ảnh: BTC
Phan Đăng Di: "Điện ảnh là cách xã hội tự nhìn lại mình"
Về những tranh cãi, Phan Đăng Di cho biết đó là điều có thể hiểu được. "Tôi không làm phim để thách thức khán giả, mà chỉ cố gắng trung thực với trải nghiệm và cảm xúc của mình", anh nói.
Theo đạo diễn, khi một bộ phim không giải thích mọi thứ, nó buộc khán giả phải tham gia vào quá trình xem. Anh cho điện ảnh cần giữ lại khả năng đó, như một không gian để người xem suy nghĩ.

Khán giả sẽ có cơ hội xem lại Bi, đừng sợ! tại DANAFF IV tại Đà Nẵng - Ảnh: NSX
Trở lại trong chương trình "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới" của DANAFF IV, phim của Phan Đăng Di không còn đứng một mình như một hiện tượng gây tranh luận, mà trở thành một phần của dòng chảy - nơi các tác phẩm được soi chiếu và được nhìn bằng một tâm thế khác.
Đạo diễn chia sẻ: "Những tác phẩm của các thế hệ trước cho thấy một tinh thần làm nghề rất rõ: không né tránh hiện thực, sẵn sàng đi vào những vấn đề lớn với sự nghiêm túc và trách nhiệm. Điện ảnh khi đó không chỉ là kể chuyện, mà còn là cách xã hội tự nhìn lại mình".
Ngoài Bi, đừng sợ!,16 phim chiếu trong chương trình Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới gồm: Thị trấn yên tĩnh, Thằng Bờm, Tướng về hưu, Gánh xiếc rong, Vị đắng tình yêu, Thung lũng hoang vắng, Gái nhảy, Hãy tha thứ cho em, Lưới trời, Mùa len trâu, Thời xa vắng, Dòng máu anh hùng, Chơi vơi, Cánh đồng bất tận, Đập cánh giữa không trung, Đảo của dân ngụ cư.
