
Trước mùa tuyển sinh, nhiều phụ huynh đều có mong muốn đến tận trường tìm hiểu trường, lớp, chương trình học - Ảnh: THẢO THƯƠNG
Ngày 16-3, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, chị N.Thảo (sống ở chung cư trên đường Mai Chí Thọ, phường Bình Trưng, TP.HCM) băn khoăn không biết có nên đóng 64 triệu đồng "giữ chỗ" cho con vào lớp 1 tại một trường quốc tế, hệ đơn ngữ.
Đóng phí ghi danh, giữ chỗ trở thành mối bận tâm khi phí không được hoàn lại.
'Giữ chỗ' 64 triệu đồng
Lên phương án dự phòng cho con khi không vào được lớp 1 trường công, chị Thảo tìm hiểu Trường quốc tế Úc AIS (Australian International School), cơ sở ở đường Mai Chí Thọ gần nhà.
Chị kể: "Trường quy định tiền đặt cọc giữ chỗ là 64 triệu đồng/học sinh sau khi học thử 1 buổi, gặp ban giám hiệu trường, có thư thông báo con được nhận. Ngày 10-8 nhập học, lớp học có sĩ số 22 em nên phí 64 triệu đồng này là phí cơ sở vật chất, cam kết của phụ huynh.
Nếu không theo học, số tiền này sẽ mất. Trong khi học ở trường công, tôi tìm hiểu học sinh trái tuyến được nhận thường gần cuối tháng 8. Tôi rất lo lắng, phân vân và bị vướng ở số tiền giữ chỗ sẽ "ngã về không" nếu không học".

Một trường quốc tế gửi thư mời thông tin chương trình, quy định tuyển sinh cho phụ huynh. Trong đó có nhắc đến phí ghi danh, "giữ chỗ" 64 triệu đồng; nếu theo học sẽ được giảm 20% phí này - Ảnh chụp màn hình: THẢO THƯƠNG
Theo tìm hiểu của phóng viên Tuổi Trẻ Online, hiện nhiều trường quốc tế, tư thục ở TP.HCM thu tiền giữ chỗ, ghi danh.
Mỗi trường mỗi mức phí khác nhau, có trường gần hàng trăm triệu đồng và "đã nói trước" với phụ huynh. Nếu phụ huynh không tiếp tục đăng ký cho con, số tiền này không được hoàn lại.
Chẳng hạn, phí giữ chỗ 20 triệu đồng/em sau khi đăng ký tuyển sinh ở Trường quốc tế Việt Úc (VAS), Trường song ngữ quốc tế EMASI cho năm học 2026 - 2027.
Phí này áp dụng cho cả học sinh đăng ký lần đầu và học sinh tái ghi danh, không hoàn lại trong mọi trường hợp.
Hay Trường quốc tế Nam Sài Gòn (SSIS), Trường quốc tế TP.HCM (ISHCMC) thu phí ghi danh 25 triệu đồng/học sinh, được thanh toán tại thời điểm nộp đơn và đáp ứng các yêu cầu về học tập, năng lực tiếng Anh theo quy định tuyển sinh của trường.
Phí này cũng không hoàn lại nếu học sinh không nhập học.
Trong khi đó, mức phí "giữ chỗ" theo cấp học ở Trường quốc tế TAS (The American School - TAS) dao động 30 - 55 triệu đồng; chưa kể phí hồ sơ (gồm đơn đăng ký, các bài đánh giá bắt buộc) không hoàn lại gần 6 triệu đồng nếu học sinh đạt kiểm tra nhưng không nhập học.
Cụ thể, bậc mầm non 30 triệu đồng/học sinh, tiểu học 40 triệu đồng/học sinh, còn bậc THCS và THPT cùng mức thu 55 triệu đồng/học sinh.
Với các mức phí "giữ chỗ" khá cao, không ít phụ huynh lo lắng, thậm chí áp lực trước kỳ tuyển sinh năm học 2026 - 2027.
Nhà trường nói gì?
Chia sẻ lý do thu phí giữ chỗ, bộ phận tuyển sinh một trường quốc tế hệ đơn ngữ (cơ sở Thảo Điền, phường An Khánh, TP.HCM) cho biết phí này vừa đảm bảo 100% chỗ học cho học sinh trong năm học mới, và để nhà trường chắc chắn về số lượng học sinh, chủ động chuẩn bị cơ sở vật chất, giáo viên, đầu tư thêm thiết bị dạy học.
Trong khi đó, theo lãnh đạo một số trường, phí giữ chỗ này tránh chuyện phụ huynh đăng ký ảo.
"Trường buộc phải thu phí giữ chỗ, tránh việc mất quyền lợi của những học sinh khác. Vì khi trường đủ chỉ tiêu, các em khác có nhu cầu học có thể không còn cơ hội nhập học", lãnh đạo một trường tư thục ở quận Tân Phú (trước đây) giải thích.
Trong khi đó, một chuyên gia giáo dục ở TP.HCM cho hay chuyện thu phí giữ chỗ, phí ghi danh là thỏa thuận của hai bên.
Vị này nói: "Các trường tư, trường quốc tế đã tính toán được tài chính, chiêu sinh rồi. Việc giữ chỗ thu phí là thỏa thuận. Đâu phải phụ huynh nào cũng chịu giữ chỗ, trường đó phải như thế nào, phải "hot" nên giữ chỗ để yên tâm.
Chưa kể có phụ huynh rải hồ sơ 2-3 nơi, trường tránh thiệt thòi vào phút chót tuyển sinh không được nếu phụ huynh hủy chỗ. Vì thế tôi đánh giá đây là sự thỏa thuận bình thường, bên nào cũng tính toán. Có điều phía trường quy định tỉ lệ % phù hợp, đừng quá cao và về phía phụ huynh nên cân nhắc kỹ".
Hiện nay, TP.HCM không có quy định cấm các trường ngoài công lập thu tiền giữ chỗ đối với học sinh đăng ký tuyển sinh vào trường. Tuy nhiên, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM có yêu cầu các trường công khai, minh bạch các khoản thu và hạn chế các khoản thu không hợp lý.
Nên xem xét trường hợp HS không thể nhập học vì lý do bất khả kháng
Theo Luật Giáo dục 2019, các cơ sở giáo dục ngoài công lập được quyền chủ động xây dựng mức thu học phí và giá các dịch vụ giáo dục, đào tạo (trừ các dịch vụ do Nhà nước định giá). Mức thu phải bảo đảm bù đắp chi phí và có tích lũy hợp lý, đồng thời cơ sở giáo dục phải công khai và giải trình với người học, xã hội.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh, chuyên gia giáo dục cũng có góc nhìn khác, cụ thể phí giữ chỗ trong tuyển sinh cần nhân văn, không áp dụng quá cứng nhắc. Các trường ngoài công lập có thể cân nhắc mức phí phù hợp, quy định tỉ lệ % cụ thể, xem xét các trường hợp không thể nhập học vì lý do bất khả kháng…
