Cha mẹ già nói con trai lừa mình dọn lên ở chung cư rồi 'nhốt lại'

Chúng tôi đã đi qua tiếng bom, hào giao thông, tem phiếu... giờ lại phải chịu tiếp những cơn giận dỗi từ cả hai đầu: cha mẹ và con cái.

Tuần trước, một người bạn của tôi đăng bài lên mạng xã hội đầy uất ức. Anh đã thu xếp chuyển cả nhà về một khu đô thị mới. Bố mẹ già ở một căn, nhà anh ở một căn. Khu ấy có vườn cây, hồ nước, rộng rãi, yên tĩnh, trong lành. Anh chấp nhận đi làm xa hơn để các cụ được an dưỡng. Hai bên đã bàn bạc, nhất trí, vui vẻ chuyển nhà. Được ít lâu, ông bà kết luận con cái đã lừa mình đến đây rồi "nhốt lại". Anh lên mạng kêu oan. Bạn bè vào an ủi, chủ yếu bằng cách kể những vụ việc oan ức tương tự để anh biết mình không cô đơn.

Chúng tôi là thế hệ 7X đời đầu, nay cũng đã ngoài 50 tuổi, vẫn được gọi với cái tên thế hệ "bánh mì kẹp". Nhiều người trong số đó được sinh ra dưới hầm khi Hà Nội bị ném bom. Tôi vẫn nhớ dãy hào giao thông mới đào ở sân sau trường năm 1978. Cả lũ lớp vỡ lòng của tôi khi ấy ngã dúi dụi vì hào sâu quá, trèo mãi không lên được. Chúng tôi lớn lên qua thời tem phiếu, đổi tiền, rồi mở cửa, đang viết thư tay thì xuất hiện email, đang xếp hàng gọi điện thoại đường dài thì điện thoại di động xuất hiện, chưa kịp hiểu hết mạng xã hội thì đã bị nhắc sinh nhật những người mình không nhớ đã kết bạn từ bao giờ.

Năm 1998, tôi học ở Đức. Trường tôi là Đại học kỹ thuật top đầu lúc ấy, cấp cho mỗi sinh viên một địa chỉ email, trong khi nhiều trường khác chỉ giảng viên mới có. Tôi gọi về cho người bạn thích công nghệ nhất hội. Bạn lên Bưu điện Bờ Hồ mở email, thuê bao trả phí hàng tháng. Thế là từ đấy tôi gửi và nhận thư từ qua lại về nhà và bạn bè rất nhanh, chỉ có điều nội dung thì gần như công khai vì thư nào cũng phải qua ông bạn trông hộp thư.

Những năm ấy, quà sinh nhật cho người ở nhà là một cuộc điện thoại quốc tế gọi bằng thẻ cào, cả người gọi và nghe đều vui như được uống thuốc tiên. Nói được một lúc sẽ phải báo trước: "Tí nữa hết tiền, nó ngắt đột ngột thì đừng buồn nhé". Không đứa nào ngờ sau này con mình đi du học, ngày nào cũng có thể gọi video miễn phí. Nhưng gọi được nó mới là khó.

Công nghệ quả là tiến bộ. Vị trí trong gia đình cũng tiến bộ theo một hướng khá bất ngờ. Ngày bé, chúng tôi sợ bố mẹ. Bố mẹ chỉ cần hắng giọng là con cái đã tự kiểm điểm từ đầu tuần xem mình phạm tội gì? Và có hẳn một tội là "cãi người lớn". Đây là tội rất to, rất dễ bị ăn đòn mà không cần "xét xử". Đến khi có con, chúng tôi quyết tâm làm cha mẹ tâm lý, tôn trọng cá tính, khuyến khích con tự do.

>> 'Gồng gánh 40 triệu một tháng để nuôi bố mẹ già, con thơ'

Các bạn tôi cũng cho con quyền lựa chọn, rồi lo tiền cho các lựa chọn ấy. họ khuyến khích con tự lập, rồi khi thấy con hơi vất vả lại thuyết phục bọn chúng nhận chuyển khoản từ cha mẹ. Họ dạy con phải chịu trách nhiệm với cuộc đời mình, nhưng khi cuộc đời tìm đến hỏi trách nhiệm thì bố mẹ thường ra "mở cửa".

Một người bạn ở Đức mới đây báo tin cho tôi rằng đã mua xong hai căn nhà cho hai đứa con. Một đứa vừa tốt nghiệp đại học, đứa kia đã đi làm. Giờ cả hai chuyển ra ở riêng, với sự độc lập được bố mẹ chuẩn bị khá đầy đủ từ nền nhà trở lên. Lý do cũng rất chính đáng: ngày xưa mình vào đời tay trắng, vất vả quá, nên giờ phải rút kinh nghiệm để con đỡ khổ. Người ít điều kiện hơn thì cũng trả tiền học, tiền thuê nhà, tiền mua xe, tiền đám cưới... cho con. Thậm chí họ còn trông cháu để con tập trung phát triển sự nghiệp.

Ở đầu kia, cha mẹ chúng tôi đã già. Các cụ cần con đưa đi khám, đổi mật khẩu, gọi xe, tra cứu giấy tờ và cả giải thích "vì sao hôm qua cái nút ấy còn ở trên màn hình điện thoại mà hôm nay đã biến mất?". Những việc ấy còn đơn giản. Khó hơn là thu xếp nhà cửa, tìm nơi yên tĩnh, tìm bác sĩ, tìm thuốc, thuê người chăm sóc... Rồi một hôm các cụ tuyên bố "ở đây chẳng quen ai, đồ ăn không ngon, cái hồ nhiều muỗi và con cái đã bỏ mình giữa toàn người xa lạ". Đứa nào cãi lại lập tức bị đưa vào diện có nguy cơ bất hiếu.

Bạn bè tôi nhiều người đã lo xong cả tuổi già: vào viện dưỡng lão. Nếu ở cùng một chỗ thì chắc rất vui: sáng tập thể dục, trưa uống trà, chiều nhắc lại những chuyện đã kể hôm trước. Nếu không cùng chỗ cũng chẳng sao, trước lạ sau quen. Chúng tôi đã đi qua tiếng bom, hào giao thông, tem phiếu, đổi tiền... giờ lại đi tiếp qua những cơn giận dỗi từ cả hai đầu: phụ huynh và con cái. Còn gì nữa mà chẳng thích nghi được?

Nhưng đấy là kế hoạch dài hạn. Còn sáng mai, có lẽ một người bạn nào đó của tôi có thể vẫn phải lôi vợ hoặc chồng ra ban công, hạ giọng nhắc: "Mình đang nhịn nó mà". Trên kính, dưới nhường, chúng tôi có lẽ đến già vẫn phải "ngoan".

Trương Chí Bình