5 hours ago
2
Ngày 23/5, TIMES cùng Viện Kinh tế và Kinh doanh Quốc tế (Trường Đại học Ngoại thương), Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chiến lược Trung Quốc (CESS) tổ chức Tọa đàm “Thương chiến Mỹ và Trung đang tái định hình trật tự toàn cầu như thế nào?”.
Xung đột Mỹ - Trung vượt xa phạm vi "thương chiến" thông thường
TS. Phạm Sĩ Thành - Giám đốc CESS, tác giả cuốn sách "Thương chiến: Khởi đầu một cục diện bất định" - chia sẻ góc nhìn toàn diện và có chiều sâu về hệ thống công cụ chính sách mà hai quốc gia đang áp dụng.
TS. Phạm Sĩ Thành - Giám đốc CESS chia sẻ tại toạ đàm.
Theo TS. Phạm Sĩ Thành, xung đột Mỹ - Trung hiện nay đã vượt xa phạm vi của một "thương chiến" thông thường theo nghĩa đen. Đây không đơn thuần là cuộc chiến về kinh tế hay bảo hộ mậu dịch, mà bản chất thực sự là một cuộc cạnh tranh tổng lực và mang tính chiến lược dài hạn.
TS. Thành nhấn mạnh thế giới đang chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt trên mọi mặt trận, từ công nghệ đỉnh cao, tài chính, chuỗi cung ứng toàn cầu cho đến quyền lực địa chính trị. Đích đến cuối cùng của cuộc đua này chính là khả năng chi phối và định hình luật chơi toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới.
Tọa đàm “Thương chiến Mỹ và Trung đang tái định hình trật tự toàn cầu như thế nào?”
Theo TS. Phạm Sĩ Thành cho rằng, logic vận hành sâu xa của sự cạnh tranh quyền lực và cách thức hai siêu cường này đang cố gắng tái cấu trúc trật tự thế giới theo tầm nhìn của riêng mình. Cuộc chiến này đã bước sang một giai đoạn mới, nơi các đòn thuế quan qua lại chỉ còn là bề nổi của tảng băng chìm. Giờ đây, thế giới đang phải thích ứng với một cục diện mới, nơi quyền lực, công nghệ, tài chính và khả năng kiểm soát toàn cầu mới là những quân bài quyết định tương lai.
Với nhiều năm nghiên cứu về Trung Quốc và cạnh tranh chiến lược toàn cầu, ông nêu nhận định, so với thời điểm cách đây tám năm, cạnh tranh công nghệ nói riêng và cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung nói chung đã có những thay đổi mang tính nền tảng: Trung Quốc phản ứng ngày càng quyết đoán và nhanh chóng trước các chính sách kiềm chế của Mỹ. Quốc gia này đã có sự chuẩn bị kỹ càng trong việc làm thế nào để tạo ra các đòn bẩy bất cân xứng khiến Washington phải trả giá lớn hơn khi theo đuổi các chính sách diều hâu với Bắc Kinh.
Một số tuyên bố bất thường của Trung Quốc kể từ năm 2025 là chỉ dấu cho thấy ý thức của Trung Quốc trong việc sử dụng các công cụ cưỡng chế để giành lấy và bảo vệ các lợi ích của mình. Nó cũng cho thấy mô hình trật tự thế giới hai cực đang hình thành khi mỗi cực đều có khả năng răn đe bằng vũ lực và bằng hệ thống công cụ cưỡng chế của riêng mình. Điều cần làm rõ duy nhất là trong hệ thống công cụ cưỡng chế đó, Trung Quốc và Mỹ sẽ tập trung vào nhóm công cụ nào và trong bao lâu?
Ba kịch bản tương lai Mỹ - Trung
Ông Nguyễn Cảnh Cường - nguyên Tham tán thương mại và Tham tán Công sứ tại Pháp, Bỉ và Vương quốc Anh - đã mang tới góc nhìn toàn cảnh về quá khứ, hiện tại và tương lai của thương chiến Mỹ - Trung.
Ông Cường cho rằng, khái niệm “thương chiến” ngày nay đã vượt xa phạm vi thương mại truyền thống để mở rộng sang: Đầu tư, công nghệ, tài chính, chuỗi cung ứng và dữ liệu.
Ông Nguyễn Cảnh Cường - nguyên Tham tán thương mại và Tham tán Công sứ tại Pháp, Bỉ và Vương quốc Anh
Nhìn lại quá khứ, ông Cường nhận định, cạnh tranh Mỹ - Trung thực chất đã xuất hiện từ sau Thế chiến II, trong giai đoạn Trung Quốc chưa đủ năng lực chống trả. Ở hiện tại, cuộc cạnh tranh không còn chỉ là chiến tranh thương mại mà đã trở thành chiến tranh công nghệ và quyền kiểm soát chuỗi cung ứng. Mỹ cũng bị bất ngờ trước khả năng đáp trả của Trung Quốc trong các lĩnh vực chiến lược.
Theo ông, tác động của cạnh tranh Mỹ - Trung đã khiến tăng trưởng thương mại toàn cầu chậm lại, chi phí sản xuất và lạm phát tăng cao, chuỗi cung ứng ngày càng phân mảnh.
Về tương lai, ông Cường đưa ra ba kịch bản lớn: Mỹ duy trì cạnh tranh có kiểm soát nhưng không chấp nhận để Trung Quốc viết lại luật chơi; một “chiến tranh lạnh kinh tế mới” với thuế quan và cấm vận leo thang; hoặc một trật tự đa phương mới khi Mỹ buộc phải chia sẻ vai trò cường quốc của mình.
