Cạnh tranh giờ không chỉ là giá, là chất lượng mà còn phải xanh

Tại tọa đàm "Chuyển đổi xanh trong sản xuất công nghiệp trước những thách thức mới" diễn ra ngày 12-5 ở TP.HCM, nhiều chuyên gia cho rằng doanh nghiệp sản xuất đang chịu sức ép xanh chưa từng có.

Sơn, nhựa, cao su... chịu áp lực kép

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Nguyễn Xuân Hòa, Tổng thư ký Hiệp hội Sơn và Mực in Việt Nam (VPIA), cho biết danh nghiệp ngành sơn và mực in đang phải đáp ứng nhiều yêu cầu mới về hàm lượng VOC, an toàn hóa chất và sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường. 

Đặc biệt từ năm 2026, nhiều quy định mới về hóa chất sẽ được thực thi, kéo theo áp lực đầu tư công nghệ xanh và cải tiến sản xuất.

"Doanh nghiệp hiện phải đối mặt cùng lúc với biến động giá nguyên liệu, cạnh tranh về giá và yêu cầu đầu tư công nghệ xanh. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, đây là thách thức rất lớn", ông Hòa nói.

Tương tự, ông Nguyễn Quốc Anh, Chủ tịch Hội Cao su - Nhựa TP.HCM, cho biết các ngành nhựa, cao su đang giữ vai trò quan trọng trong chuỗi sản xuất công nghiệp nhưng cũng là nhóm chịu áp lực lớn trước xu hướng tiêu dùng xanh.

Theo ông Quốc Anh, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn đang trong giai đoạn tìm hiểu cách tiếp cận ESG phù hợp với quy mô và năng lực của mình.

"Việc đáp ứng tiêu chuẩn xanh không chỉ là thay đổi thiết bị hay nguyên liệu mà còn liên quan đến chiến lược quản trị của doanh nghiệp", ông nhấn mạnh.

"Hồ sơ xanh" trở thành điều kiện cần thiết để tham gia chuỗi cung ứng

Ở góc độ chuyên gia, ông Nguyễn Đình Quyền, chuyên gia tư vấn ESG, LCA, EPD, Carbon Neutral và Net Zero, cho rằng doanh nghiệp sản xuất cần sớm xây dựng "hồ sơ xanh" cho sản phẩm nếu muốn duy trì khả năng cạnh tranh tại các thị trường lớn.

Theo ông Quyền, tại châu Âu và nhiều thị trường phát triển, doanh nghiệp hiện được đánh giá dựa nhiều hơn vào dữ liệu. Các hệ thống dữ liệu quốc tế đã bắt đầu lưu trữ thông tin liên quan đến chứng nhận ESG, ISO… hay báo cáo phát thải carbon của doanh nghiệp.

"Khi đối tác mua hàng, họ sẽ đưa sản phẩm vào hệ thống so sánh. Sản phẩm nào có dữ liệu phát thải tốt hơn, minh bạch hơn và đầy đủ chứng nhận hơn sẽ được ưu tiên lựa chọn", ông Quyền cho biết.

Trong khi đó, ông Phạm Hoài Trung, Phó chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam, nhận định doanh nghiệp nhỏ có lợi thế nhất định trong giai đoạn đầu triển khai ESG nhờ tính linh hoạt.

Theo ông Trung, các tập đoàn lớn với hệ thống nhà máy quy mô lớn và hàng chục ngàn lao động thường gặp nhiều khó khăn hơn trong quản trị tác động môi trường do quy trình phức tạp và phạm vi quản lý rộng. 

Ngược lại, doanh nghiệp nhỏ có quy mô tác động thấp hơn nên việc kiểm soát dữ liệu, cải thiện hiệu quả phát thải hay triển khai các giải pháp tiết giảm năng lượng sẽ thuận lợi hơn.

"Doanh nghiệp nhỏ hoàn toàn có thể tạo lợi thế cạnh tranh mới thông qua quản trị carbon và khả năng thích ứng nhanh với các tiêu chuẩn xanh", ông Trung nói.