Cảnh giác với hàng thẩm lậu

Thế nhưng, qua thực tế công tác phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại khu vực biên giới tỉnh Tây Ninh, cần thẳng thắn thừa nhận nếu thông thoáng không đi kèm với năng lực giám sát tương xứng, sẽ thành lỗ hổng cho các gian thương. Trong đó, đáng lo ngại là cơ chế "tự chọn không đăng ký tờ khai" hải quan đối với hàng bảo hành, sửa chữa hay gia công lại.

Việc cho phép doanh nghiệp chỉ cần thông báo bằng văn bản một lần thay vì giám sát trên từng chuyến hàng là cải cách đáng ghi nhận, thể hiện niềm tin vào sự trung thực, tính tự giác của doanh nghiệp. Nhưng qua các vụ bắt giữ hàng lậu "đội lốt" hàng sửa chữa cho thấy chủ trương này đang bị lợi dụng. Doanh nghiệp nội địa sản xuất chân chính đang phải đối mặt cuộc chiến không cân sức nếu hàng phi thuế quan từ doanh nghiệp chế xuất tràn ra thị trường với giá rẻ nhờ "né" được các "hành lang kỹ thuật pháp lý".

Người viết rất tâm đắc với ý kiến của ông Lê Văn Hẳn, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, rằng "không đánh đổi an ninh kinh tế lấy thông thoáng giả tạo". Lực lượng hải quan và biên phòng cần được trang bị "mắt thần" công nghệ; giám sát bãi tập kết bằng camera thông minh và áp seal (kèm chì, chì niêm phong), định vị cho hàng luân chuyển và minh bạch hóa mã loại hình phải là những ưu tiên hàng đầu. Đặc biệt là các máy soi chiếu hàng hóa trong container cần được sửa chữa sớm, đồng thời có trang bị đầy đủ trong tất cả hải quan cửa khẩu.

Hội nhập là sân chơi chung, nhưng luật chơi phải sòng phẳng cho các phía. Chào đón các nhà đầu tư bằng sự thông thoáng, nhưng cũng cần bảo vệ chủ quyền kinh tế, tránh kẽ hở. Thực tiễn phòng chống hàng lậu ở khu vực biên giới Tây Ninh là tình huống để cơ quan chức năng xem xét điều chỉnh chính sách; không để chính sách thông thoáng bị lợi dụng, trục lợi, xâm hại đến sản xuất trong nước.