'Canh bạc' 25 tỷ USD của Tesla

Tesla muốn chi 25 tỷ USD cho trí tuệ nhân tạo (AI), robot và chip, được xem là một trong những "canh bạc" lớn nhất lịch sử hãng.

Hôm 22/4, phát biểu trong cuộc họp về kết quả kinh doanh quý I với các nhà phân tích, CEO Tesla Elon Musk công bố kế hoạch tăng chi tiêu 25 tỷ USD vào trí tuệ nhân tạo (AI), robot và chip trong 2026.

Trước đó, hồi tháng 1, công ty dự báo chi tiêu năm nay khoảng 20 tỷ USD, tăng từ mức 9 tỷ USD vào 2025. Theo Musk, quyết định này là đầu tư cho tương lai. "Tôi tin là hoàn toàn hợp lý để đổi lấy dòng doanh thu tương lai tăng mạnh", ông nói.

Ông đồng thời dẫn chứng xu hướng tương tự tại các tên tuổi công nghệ hàng đầu. "Tesla không phải là công ty duy nhất có kế hoạch tăng chi tiêu vốn", ông nói.

Theo Reuters, Tesla đang thực hiện một trong những "canh bạc" tốn kém nhất lịch sử công ty. Số tiền 25 tỷ USD nhằm phục vụ định hướng phát triển mảng taxi tự lái (robotaxi) bằng AI và robot hình người. Hiện phần lớn giá trị vốn hóa thị trường 1.450 tỷ USD của Tesla cũng đang dựa trên tầm nhìn này.

Theo kế hoạch của Musk, Tesla dùng nguồn lực để chuẩn bị bắt đầu sản xuất hàng loạt Cybercab, mẫu xe hoàn toàn tự lái, không có vô lăng hay bàn đạp, ngay năm nay. Tốc độ xuất xưởng ban đầu sẽ chậm nhưng dự kiến tăng tốc vào cuối năm.

Song song đó, công ty bắt đầu triển khai dịch vụ taxi không người lái (robotaxi) bằng mẫu xe Model Y tại Dallas và Houston, đánh dấu bước mở rộng tiếp theo tại Mỹ kể từ khi ra mắt ở Austin năm ngoái. Họ cũng đang chuẩn bị mở rộng robotaxi sang 5 thành phố khác tại Arizona, Florida và Nevada.

Một chiếc robotaxi của Tesla ở Austin, Texas, ngày 22/62025. Ảnh: Reuters

CEO Tesla đang kỳ vọng dịch vụ robotaxi có mặt tại khoảng một chục bang cuối năm nay. Musk đã nhiều lần phớt lờ khó khăn trong mảng kinh doanh cốt lõi là bán xe điện, nhấn mạnh rằng tương lai Tesla nằm ở việc thu hút mọi người sử phương tiện của hãng làm robotaxi. Công ty cho biết số dặm di chuyển của robotaxi trong quý I/2026 đã tăng gấp đôi so với quý IV/2025.

Ở thị trường nước ngoài, Cơ quan quản lý phương tiện Hà Lan (RDW) đã thông báo với Ủy ban châu Âu về kế hoạch xin phê duyệt trên toàn EU cho chương trình hỗ trợ lái xe Full Self-Driving (FSD) của Tesla.

Tesla đồng thời muốn sản xuất robot cho gia đình và doanh nghiệp. Vào tháng 1, công ty cho biết sẽ ngừng sản xuất các mẫu xe Model S và X và sử dụng nhà máy ở Fremont, California, để chế tạo robot hình người Optimus. Musk cho biết việc chuẩn bị cho nhà máy Optimus quy mô lớn đầu tiên sẽ bắt đầu trong quý II, mục tiêu sản xuất một triệu robot mỗi năm cho dây chuyền thế hệ đầu tiên.

Hãng xe điện của Musk lần đầu tiên thông báo đang nghiên cứu robot hình người vào tháng 8/2021 và trình diễn nguyên mẫu hồi tháng 9/2022. Hiện họ phải đối mặt với sự cạnh tranh từ Unitree (Trung Quốc), Boston Dynamics, Agility Robotics, Apptronik và các công ty khác.

Khi được hỏi về kế hoạch trình diễn phiên bản Optimus sắp ra mắt, Musk cho biết các đối thủ cạnh tranh thực sự phân tích và sao chép mọi thứ hãng làm. Vì vậy, ông muốn giới thiệu robot hình người này gần thời điểm bắt đầu sản xuất, dự kiến khoảng cuối tháng 7 hoặc tháng 8.

Robot hình người Optimus Gen 3 của Tesla trưng bày tại Thượng Hải, Trung Quốc ngày 15/3. Ảnh: Reuters

Với tham vọng đầu tư lớn, Giám đốc tài chính Tesla Vaibhav Taneja, dự báo công ty sẽ ghi nhận dòng tiền tự do âm trong phần còn lại của năm 2026. Vào tháng 1, Tesla bất ngờ báo cáo dòng tiền tự do dương 1,44 tỷ USD, trái ngược với dự báo âm 1,43 tỷ USD của LSEG. "Chúng tôi đang bước vào giai đoạn đầu tư vốn rất lớn, bắt đầu từ bây giờ và kéo dài trong vài năm", ông cho biết.

Giới đầu tư ngày càng quan tâm việc tỷ phú Elon Musk thực hiện lời hứa thương mại hóa các ý tưởng về công nghệ tự lái và robot. Nhưng khi kế hoạch chi 25 tỷ USD được công bố, kèm cảnh báo của Musk về "sự gia tăng rất đáng kể" chi tiêu trong tương lai, họ tỏ ra ngoài khi, khiến cổ phiếu giảm 2,4% sau thông tin.

Các nhà phân tích tại Morgan Stanley dự báo Tesla sắp đạt mốc 10 triệu dặm vận hành FSD. "Cột mốc mang tính biểu tượng này củng cố vị thế dẫn đầu của Tesla trong lĩnh vực tự động hóa, nhưng khi chi tiêu vốn tăng gấp đôi và dòng tiền tự do chuyển sang âm, nhà đầu tư sẽ cần bằng chứng rõ ràng hơn rằng công nghệ tự lái hoàn toàn không cần giám sát sắp trở thành hiện thực để biện minh cho định giá cổ phiếu", báo cáo của nhà băng nhận định.

Nhà phân tích Garrett Nelson của CFRA Research cho rằng các kế hoạch chi tiêu của Tesla đang khiến giới đầu tư "đau đầu". "Điều nhà đầu tư lo ngại là công ty chưa định lượng được lợi nhuận kỳ vọng từ các dự án này, làm dấy lên nguy cơ Tesla có thể đang hành động thiếu thận trọng", ông nói. Chuyên gia này cho rằng hãng nên công bố rõ hơn về lợi nhuận đầu tư để trấn an thị trường. Đầu năm đến nay, cổ phiếu công ty giảm hơn 11,5%.

Ở mảng kinh doanh cốt lõi, Tesla có 3 tháng đầu tích cực. Hãng giao ít xe hơn kỳ vọng của Phố Wall nhưng lượng bàn giao vẫn tăng 6,3% so với cùng kỳ 2025. "Chúng tôi ghi nhận nhu cầu tiếp tục tăng tại các thị trường châu Á - Thái Bình Dương và Nam Mỹ, đồng thời thấy sự phục hồi tại châu Âu, Trung Đông, châu Phi và Bắc Mỹ", Tesla cho biết.

Nhà sản xuất ôtô điện trụ sở tại Austin, Texas báo cáo doanh thu 22,39 tỷ USD trong ba tháng kết thúc ngày 31/3, thấp hơn một chút so với ước tính trung bình 22,6 tỷ USD của giới phân tích. Lợi nhuận đạt 477 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt kỳ vọng Phố Wall, cho thấy hãng vẫn kiểm soát tốt chi phí trong bối cảnh toàn cầu khó khăn.

Tesla đang phát triển một mẫu SUV điện hoàn toàn mới, nhỏ hơn và rẻ hơn, với kế hoạch sản xuất tại Trung Quốc và có thể mở rộng sang Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, dự án vẫn ở giai đoạn đầu và chưa thể sản xuất trong thời gian gần.

Đến nay, mảng kinh doanh xe của Tesla vẫn đang chịu áp lực khi các đối thủ liên tiếp tung ra mẫu mới, thường có giá rẻ hơn. Năm ngoái, công ty mất vị trí nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới vào tay BYD (Trung Quốc). Tại Mỹ, ưu đãi thuế xe điện hết hạn cũng làm gia tăng áp lực.

Phiên An (theo Reuters, AP, AFP)