Đủ cách "lách", phụ huynh phải đóng góp nhiều hơn
Chị Thu Uyên, có con học lớp 8 tại Hà Nội, cho biết nếu như trước kia học sinh (HS) học thêm tại trường phải đóng 16.000 đồng/tiết học (45 phút) thì nay khi ra trung tâm, gia đình phải đóng 120.000 - 150.000 đồng cho mỗi buổi học 90 phút.
Điều đáng nói là dù mức đóng góp cao hơn nhiều lần nhưng chất lượng thì không khác biệt, vẫn là giáo viên (GV) trong trường nhưng các thầy cô "đổi chéo" cho nhau để đảm bảo đúng quy định không dạy thêm với HS chính khóa. Cơ sở vật chất thì chật hẹp hơn do phải đi thuê mướn nhà dân ở gần trường.
Chị Thu Uyên cho rằng quy định mới của Bộ GD-ĐT thì các trường chỉ được tổ chức dạy thêm miễn phí với HS cuối cấp để phục vụ thi cử, mà con chị mới học lớp 8 nên muốn học thêm trong trường cũng phải chờ sang năm. Tuy nhiên, chị cũng cho biết thực tế mà phụ huynh lớp 9 chia sẻ thì không có gì là "miễn phí" cả, bằng cách này, cách khác phụ huynh vẫn đóng góp cho việc học của con mình, dù trên lớp hay ở trung tâm.

Theo quy định mới của Bộ GD-ĐT, các trường được tổ chức dạy thêm miễn phí với HS cuối cấp để phục vụ thi cử
ẢNH: NHẬT THỊNH
Bình luận của một phụ huynh về chủ đề này trên nhóm mạng xã hội dành cho phụ huynh HS Hà Nội nhận được nhiều "like": "Thực ra cứ như trước vẫn được cả nhà trường, HS và thầy cô mà chẳng phải dấm dúi. Giờ HS ra ngoài học, vẫn thầy cô đó dạy mà còn phải trả tiền nhiều hơn". Cạnh đó là loạt bình luận như: vẫn thu tiền thông qua ban đại diện cha mẹ HS nhưng danh nghĩa thì học miễn phí. Bộ, sở hỏi đến thì là do phụ huynh tự ý, nhà trường không biết…
Dù tự nguyện hay bắt buộc thì không ít phụ huynh đã đăng ký cho con học thêm có đóng phí bằng cách "lách luật" này và thực tế này không riêng ở địa phương nào.
Có phụ huynh ở Thanh Hóa chia sẻ, một phụ huynh khác trong lớp liên lạc với từng người hỏi có muốn cho con học thêm với cô giáo dạy toán trên lớp không, nếu muốn cho con học thì đăng ký với phụ huynh đó trên tinh thần tự nguyện ôn phụ đạo để củng cố kiến thức. Hết tháng, gửi tiền học cho phụ huynh đó để gửi lại GV dạy gọi là "tiền bồi dưỡng" cho GV.
Tại tỉnh Ninh Bình, đầu năm 2026, dư luận cũng xôn xao khi một hiệu phó Trường THCS Ninh Thành (P.Hoa Lư) bị kỷ luật cảnh cáo khi cùng với một GV tự ý đưa HS bên ngoài vào trường dạy thêm ban đêm để thu tiền. Sự việc cho thấy có rất nhiều cách lách luật dạy thêm mà các văn bản quy phạm pháp luật cũng chưa lường hết được.

Tinh thần Thông tư 29, đó là hướng tới chấm dứt tình trạng DTHT tràn lan trong nhà trường
ảnh: Nhật Thịnh
Quy định đúng nhưng thiếu biện pháp giám sát
Năm 2025, sau một thời gian thông tư mới về dạy thêm học thêm (DTHT) được thực thi, trong báo cáo của Ủy ban MTTQ VN, một loạt tỉnh, thành phố cho thấy cử tri và nhân dân đánh giá việc Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư số 29 với các quy định cụ thể nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động DTHT, tránh tình trạng lạm dụng và tiêu cực trong giáo dục là bước tiến trong việc minh bạch hóa hoạt động DTHT, bảo đảm quyền lợi cho HS và GV, đồng thời giảm áp lực tài chính cho phụ huynh.
Tuy nhiên, nhân dân phản ánh tình trạng phụ huynh tự tổ chức thu tiền dưới danh nghĩa "bồi dưỡng" nhưng không công khai, dẫn đến sự không đồng thuận giữa các phụ huynh trong lớp. Trong khi đó, GV cũng đối mặt với áp lực lớn khi phải bảo đảm chất lượng giảng dạy và ôn tập mà không được thu phí, gây thiếu công bằng và ảnh hưởng đến đời sống của GV.
Một số địa phương gặp khó khăn trong việc giám sát và thực thi quy định, đặc biệt tại các trung tâm dạy thêm ngoài nhà trường. Từ thực tế trên, cử tri đề nghị các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần có biện pháp giám sát, thanh tra thường xuyên để bảo đảm thực hiện đúng quy định, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Đầu năm 2026, trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Bình về việc "cho phép tổ chức dạy thêm tại trường để giúp giảm chi phí học thêm cho phụ huynh, hạn chế tình trạng dạy thêm tràn lan bên ngoài, nâng cao chất lượng giáo dục", Bộ GD-ĐT giữ quy định hạn chế đối tượng HS được học thêm trong nhà trường theo Thông tư 29 và không thu tiền của HS, đồng thời khẳng định: "Quan điểm của Bộ GD-ĐT là hướng tới mô hình trường học không có DTHT".
Xung quanh yêu cầu cần quản lý, giám sát tốt hơn việc DTHT, đại diện Bộ GD-ĐT cho rằng: việc thanh tra, kiểm tra hoạt động DTHT được thực hiện theo nguyên tắc công khai, khách quan, đúng thẩm quyền; kịp thời phát hiện, xử lý theo quy định của pháp luật đối với các hành vi vi phạm.
Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ 15.5 quy định rõ xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm, tái phạm hoặc có hành vi ép buộc, trục lợi trong hoạt động DTHT.
Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm, Phó chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục VN, khẳng định dù quản lý còn khó khăn nhưng ông đồng tình với tinh thần Thông tư 29, đó là hướng tới chấm dứt tình trạng DTHT tràn lan trong nhà trường. Tuy nhiên theo ông, hiện nay việc dạy thêm vẫn còn khá phổ biến. Nguyên nhân chính không chỉ vì thi cử, mà là do nhiều HS chưa biết cách học, chưa có khả năng tự học. Khi các em chưa tự học được thì nhu cầu học thêm là có thật, không thể phủ nhận.
Quan điểm của tân Bộ trưởng GD-ĐT về giải pháp
giảm áp lực DTHT, thi cử
Trả lời báo chí khi mới nhận nhiệm vụ, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn cũng chia sẻ giải pháp căn cơ hơn để giảm thiểu DTHT. Trong đó, vấn đề lớn nhất cần được quan tâm là đầu tư đủ trường lớp, cơ sở vật chất và đội ngũ GV đạt chuẩn. Bên cạnh đó là chế độ chính sách đối với đội ngũ GV và đối với những HS thuộc đối tượng, khu vực có điều kiện khó khăn; đồng thời cần nhanh chóng xây dựng nền tảng giáo dục thông minh quốc gia, ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát và cung cấp miễn phí cho HS ở mức độ cơ bản, tạo điều kiện cho từng em có lộ trình học tập cá thể hóa.
"Làm tốt được 3 việc này, chúng ta sẽ cơ bản giải quyết được vấn đề công bằng trong tiếp cận, nâng cao chất lượng giáo dục và giảm tiêu cực trong thi cử, DTHT", Bộ trưởng Minh Sơn nêu quan điểm.
Ông Lâm cho rằng Thông tư 19/2026 đã điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với thực tế, không phải là nới lỏng, mà là làm rõ để tổ chức cho đúng. Những HS yếu, chưa biết cách học thì cần được hỗ trợ, được phân loại rõ ràng, không làm tràn lan, không biến thành dạy thêm đại trà. "Tôi cho rằng điểm tích cực là quy định rõ hơn. Khi đã rõ ràng thì việc tổ chức sẽ công khai, minh bạch, đi vào nền nếp hơn", ông Lâm bày tỏ.
Ông Lâm cũng cho rằng hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm toàn diện về việc tổ chức DTHT trong nhà trường. Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch cho từng khối lớp, từng nhóm đối tượng, không thể làm chung chung. Với HS khá giỏi thì không cần học thêm nhiều, các em phải tự học là chính. GV chỉ cần tổ chức các buổi chữa bài, nêu vấn đề, định hướng; có thể học trực tuyến, không nhất thiết phải đến trường.

Quan điểm của Bộ GD-ĐT là hướng tới mô hình trường học không có dạy thêm học thêm
ảnh: Nhật Thịnh
Ông Lâm đề xuất 3 vấn đề để thay đổi khi tổ chức DTHT trong nhà trường. Thứ nhất là nhận thức. Phải hiểu dạy thêm là để hỗ trợ HS phát triển, không phải là áp lực, cũng không phải là nguồn thu.
Thứ hai là công tác quản lý trong nhà trường. Hiệu trưởng phải tổ chức khoa học, kiểm tra đầy đủ, bảo đảm đúng quy định và đúng yêu cầu sư phạm.
Thứ ba là sự tham gia của gia đình và xã hội. Không thể chỉ giao cho nhà trường. Phụ huynh phải đồng hành, chính quyền địa phương cũng cần tham gia giám sát một cách khách quan. Khi làm được những điều này thì DTHT sẽ trở về đúng nghĩa là hoạt động hỗ trợ HS, đúng tinh thần gỡ khó cho thầy và tạo thuận lợi cho trò.
Dù vậy, TS Lâm cũng bày tỏ băn khoăn về tính khả thi trong thực hiện quy định không thu tiền dạy thêm. Thực tế, không ít sở GD-ĐT cũng đã từng kiến nghị với Bộ GD-ĐT có hướng dẫn hoặc giải pháp cho vấn đề này, bởi yêu cầu GV dạy miễn phí không thể kéo dài mà chi từ ngân sách địa phương thì không phải địa phương nào cũng thực hiện và thiếu căn cứ pháp lý về tài chính để thực hiện.

2 hours ago
3







