Cải tạo chung cư cũ khu vực lõi: Khi lợi ích an dân được đặt lên hàng đầu

Việc cải tạo, quy gom và xây dựng lại các chung cư cũ tại đây không còn là câu chuyện của tương lai, mà là một đòi hỏi vô cùng cấp thiết, mang tính sống còn đối với sự an toàn của người dân và sự phát triển bền vững của đô thị

Thực trạng báo động: Nỗi ám ảnh mang tên "Chung cư cũ"

Hiện nay, theo rà soát sơ bộ, trên địa bàn phường Cửa Nam và Hoàn Kiếm có 83 chung cư cũ nằm rải rác tại khu phố Cổ, khu Hồ Gươm và phụ cận, khu phố Cũ và phân khu Ga. Phần lớn các công trình này được xây dựng từ trước năm 1954 hoặc trong thời kỳ bao cấp (1960-1990)

Trải qua hơn nửa thế kỷ sử dụng, hầu hết các chung cư cũ đã hết niên hạn, xuống cấp nghiêm trọng. Người dân ở đây đông đúc nên nhu cầu sinh hoạt bức thiết đã dẫn đến tình trạng cơi nới "chuồng cọp", lấn chiếm không gian chung một cách manh mún, làm biến dạng kiến trúc và đe dọa trực tiếp đến khả năng chịu lực của kết cấu công trình

Đáng lo ngại hơn cả là hệ thống hạ tầng kỹ thuật đang trong tình trạng "báo động đỏ". Hệ thống điện chằng chịt, quá tải thường xuyên; hệ thống cấp thoát nước xuống cấp, ngập úng khi mưa lớn. Đặc biệt, hầu hết các chung cư cũ không có hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) đáp ứng tiêu chuẩn hiện hành. Những đặc điểm này biến các khu chung cư cũ thành những "bà hỏa" tiềm ẩn, đe dọa tính mạng và tài sản của người dân bất cứ lúc nào.

Không chỉ vậy, dù sống ở trung tâm thủ đô nhưng người dân sống tại các chung cư cũ này có nhiều chỉ số về điều kiện sống dưới mức trung bình. Họ phải sống trong không gian vô cùng chật hẹp, ngột ngạt. Diện tích nhà ở bình quân đầu người tại đây chỉ đạt 16,5m2/người, thấp hơn rất nhiều so với mức bình quân 29,5m2/người của toàn Thành phố.

Cần lắm cải tạo, quy gom chung cư cũ

Việc cải tạo và xây dựng lại hệ thống chung cư cũ tại các phường Cửa Nam và Hoàn Kiếm là nhiệm vụ cấp bách. Đáp ứng nhiều mục tiêu cho việc phát triển của vùng trung tâm của thủ đô.

Trước hết, việc cải tạo chung cư cũ chính là bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân. Việc phá dỡ các công trình nguy hiểm, xây dựng lại hệ thống hạ tầng đồng bộ, đặc biệt là hệ thống PCCC sẽ chấm dứt cảnh nơm nớp lo sợ của hàng ngàn hộ dân, mang lại cho họ một môi trường sống an toàn, văn minh và hiện đại

Thứ hai, giải quyết bài toán quy hoạch và chỉnh trang đô thị lịch sử. Phương án "quy gom" (di dời người dân tại các chung cư nhỏ lẻ vào một vài tòa nhà tái định cư khang trang xây mới trong cùng khu vực) giúp giảm mật độ xây dựng, tăng giá trị sống đồng thời bảo tồn được giá trị lịch sử của vùng lõi Thủ đô

Thứ ba, tạo động lực phát triển kinh tế đô thị. Đô thị hóa và tái thiết đô thị là động lực tạo ra sự thịnh vượng. Việc quy gom, cải tạo hoặc xây mới các chung cư cũ sẽ khơi thông nguồn lực đất đai, tăng thu ngân sách và tạo diện mạo khang trang để thu hút du lịch, thương mại

Thành phố Hà Nội đang triển khai quyết liệt nhằm hiện thực hóa

Tính cấp thiết của việc cải tạo chung cư cũ không chỉ xuất phát từ nhu cầu thực tiễn mà còn được đặt trên một nền tảng pháp lý vững chắc, tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ đạo, định hướng của Thành ủy và các văn bản đã được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt.

Ngày 18/12/2021, UBND thành phố Hà Nội đã ra Quyết định số 5289/QĐ-UBND: Ban hành "Đề án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn thành phố Hà Nội", tạo khung chính sách cơ bản để triển khai đồng bộ trên toàn thành phố. Tiếp theo đó là các Kế hoạch số 329/KH-UBND, 334/KH-UBND, 335/KH-UBND ngày 31/12/2021: Quy định chi tiết về việc tổng kiểm tra rà soát, kiểm định đánh giá chất lượng; nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết; và kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ đợt 1 trên địa bàn Thành phố

Đáp ứng đặc thù của khu vực trung tâm thủ đô, UBND thành phố Hà Nội cũng đã có hàng loạt quyết định phê duyệt Quy hoạch phân khu đô thị lõi: Bao gồm Quyết định số 1357/QĐ-UBND (phân khu H1-1C phố Cũ), Quyết định số 1360/QĐ-UBND (phân khu H1-1B Hồ Gươm), và Quyết định số 1361/QĐ-UBND (phân khu H1-1A phố Cổ) ngày 19/3/2021. Đây là "kim chỉ nam" về quy mô, mật độ, tầng cao để thực hiện tái thiết đô thị

Sự ra đời của các văn bản trên, kết hợp với các chỉ đạo trực tiếp từ các cuộc họp của Ban chỉ đạo cải tạo chung cư cũ Thành phố (như Thông báo số 688/TB-VP ngày 27/10/2025) đã khẳng định quyết tâm chính trị rất cao của chính quyền Thủ đô.

Bước ngoặt mang tính lịch sử và quyết định nhất chính là việc UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 5936/QĐ-UBND ngày 28/11/2025. Quyết định này chính thức phê duyệt toàn bộ “Đề án cải tạo, xây dựng lại, quy gom chung cư cũ (độc lập, đơn lẻ) trên địa bàn phường Cửa Nam, phường Hoàn Kiếm”, đây là "thượng phương bảo kiếm", là sự cam kết cao nhất của chính quyền Thành phố trong việc đặt sự an toàn và lợi ích an cư của người dân khu vực lõi Thủ đô lên hàng đầu.

Từ đó, thành phố và Quận liên tục đưa ra những quyết sách mạnh mẽ, cụ thể hóa chủ trương tháo gỡ vướng mắc cho công tác tái thiết. Kế hoạch số 172/KH-UBND ngày 26/4/2026 của UBND thành phố Hà Nội về quy hoạch, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tiến độ thực thi thực tế.

Không để chủ trương nằm trên giấy, ngay lập tức, các bản quy hoạch đã được triển khai thành hành động cụ thể. Đơn cử như ngày 28/5/2026, UBND phường Cửa Nam đã ban hành Quyết định số 1143/QĐ-UBND-KTHTĐT, chính thức chấp thuận Quy hoạch tổng mặt bằng, tỷ lệ 1/500 cho dự án Xây mới chung cư cũ số 15C Trần Khánh Dư

Quyết định của phường Cửa Nam đã vẽ lên một bức tranh tương lai vô cùng rõ nét và thiết thực cho người dân: Một tòa nhà chung cư hỗn hợp hiện đại sẽ được mọc lên trên diện tích đất 1.410m2. Công trình có quy mô vươn cao 21 tầng nổi (cùng 1 tum kỹ thuật) và đâm sâu 4 tầng hầm kiên cố giải quyết dứt điểm nỗi lo thiếu thốn chỗ đỗ xe trầm trọng bấy lâu nay

Tòa nhà sẽ cung cấp 48 căn hộ tái định cư rộng rãi, khang trang cùng 59 căn hộ thương mại. Không chỉ có chỗ ở, dự án còn quy hoạch rõ diện tích cho phòng sinh hoạt cộng đồng, diện tích cây xanh, đường dạo, trả lại cho người dân những tiện ích cơ bản mà họ đã bị tước đoạt trong suốt hàng thập kỷ khi phải sống tại các khu nhà "sập xệ, nhếch nhác".

Với những bước đi thần tốc, cụ thể như chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một trung tâm Hà Nội sẽ "lột xác" ngoạn mục trong tương lai gần. Tái thiết chung cư cũ chính là tái thiết lại sự bình yên, mang đến một cuộc sống chất lượng, an toàn và đậm tính nhân văn cho những người dân đã trọn đời gắn bó với trung tâm Thủ đô.

Đồng thời, công cuộc tái thiết này cũng trả lại cho lõi trung tâm Thủ đô một vóc dáng văn minh, an toàn và phồn vinh xứng tầm di sản để vững bước vào kỷ nguyên mới.